Maliyette emek payı

, , Sende yorum yap

Yilbasi yaklasirken maliyetteki emek payi tartismasi günde me gelir. Ücretlere yapilacak zam nedeniyle enflasyonun artacagi, isletmelerin zaten zor durumda olmalari nedeniy le ücret zamlarini karsilayamayacaklari söylenir.
1980 Yilindan buyana ücret zamlari konusunda ciddi gelismeler ortaya çikmistir.
1. Toplu pazarlikda isçi kesimini güçlü kilan sendikalarin fa aliyetlerini belli bir süre tatil etmeleri, grev hakkinin sinirlandi rilmasi isçinin pazarlik gücünü ortadan kaldirmistir.
2. Yatirimlarin ve üretimini duraklamasi, issiz sayisinin art masi, ücret seviyesi ne olursa olsun bir ise sahip olmayi, sahip oldugu isi kaybetmemeyi cazip hale getirdiginden, isçinin üc ret ile ilgili isteklerinde israrli olabilme sansini kisitlamistir.
3. Yüksek Hakem Kurulunun uygulamalariyla ortaya çikan “reel satin alma gücünü kismaya yönelik politikalarin” devam edeceginin anlasilmasi, ücret artislarinda israrli olmanin yarar saglamayacagi inancini yaymistir.
4. Toplu Pazarlik uygulamasina dönüs asamasinda ilk ör nekler ücret artislarinda, 1980 den buyana süregelen uygula manin degismeyecegini göstermistir.

Ücret artislari konusunda özellikle Hükümet sorumlularinin dile getirdikleri iki tehlike, artis oranlarinin küçük tutulma sina neden olmaktadir:
— Isçi ücretlerindeki artis, enflasyonu körükler. Halbuki hedef enflasyonun siniflandirilmasidir. Enflasyondan en fazla ücretliler zarar gördügüne göre, enflasyonu önleme yolunda ücretlilerin fedakarlikta bulunmalari dogaldir.
— Maliyetlerin büyük kismi isçi ücretinden olustugundan, ücret artislarini isverenlerin karsilamasina ve hele Kamu Ikti sadi Kuruluslarinda devletin ücret artislarini karsilamasina im kan yoktur.
Unutulan veya dikkatten kaçan 1980 yilindan buyana ücret artislarinin sinirlandirilmasina ragmen enflasyonun devam et mesidir.
Acaba, maliyetlerde ücretin payi gerçekten çok mu yük sektir. Ücret artislarinin isverene ve nihai maliyete büyük etkisi olmaktamidir. Türk-Is Arastirma Servisinin maliyetlerde ücretin payi üzerine bir incelemesi geçenlerde basinda yer al mistir. Türk-Is Arastirma Servisinin maliyetlerde ücretin payini hesaplarken isverenin ödedigi sigorta primi disindaki tüm isçi gelirlerini, (günlük ücreti, ikramiyeyi, sosyal haklari, ayni har camalar, ikramiye ve kidem tazminatini) topliyarak, üretilen malin toplam maliyetinde ücretin payini hesaplamaya çalis mistir.
Türk-Is’in açiklamalarina göre, imalat sanayiinde 1978 yi linda maliyetlerde ücretin payi % 19.58 idi. Bu oran 1982 yi linda % 12.69’a düstü. Yüksek Hakem Kurulu tarafindan ya pilan zamlar dikkate alinarak, maliyetlerdeki ücret payinin 1984 yilinda % 10 dolayina indigi tahmin edilmektedir.
Türk-Is Arastirma Servisinin degerlemelerinde göre maliyetler de ücret payinin düsmesinin iki temel nedeni:
— Ücret artislarinin enflasyonun gerisinde tutularak reel ücretin düsürülmesi,
— Buna karsin, maliyeti olusturan diger girdiler ve özellikle kredi fiyatinin enflasyonun ötesinde artisidir.
Türk-Is Arastirma Servisinin, Basbakanlik Yüksek Denetle me Kurulu tarafindan denetlenen KIT’lerdeki ortalama gün lük ücretlerin maliyetdeki yapinin yillar itibariyle degisimi ko nusundaki açiklamalari da ilginçtir. Bu açiklamalara göre, KiT’lerin maliyetlerinde ücret payi 1976 yilinda % 20.8, 1977 yilinda % 20.4, 1978 yilinda % 22.6, 1979 yilinda % 21.8, 1980 yilinda % 16.5, 1981 yilinda % 14.4 ve 1982 yi linda % 11.3 dür. Bu oranlar gerçek veya gerçege yakin ise:
— KiT’lerin agir ücret ödemeleri nedeniyle zarar etmekte oldugu, mevcut isçilerin büyük kismini tasfiye etmeden KiT’ lerin düzeltilemiyecegi iddiasinin dayanagi ortadan kalkmis de mektir.
En ufak artista KiT’lerin maliyet yapilarinin altüst olacagi, çünkü KÎT’lerde maliyetin büyük kisminin ücretten olustugu yolundaki inanis yanlis demektir.
Ücret konusunda saglikli rakkamlarin bulunmamasi, “de mogojiye” yol açmakta, sonuçda ne “veren” ve ne de “alan” memnun görülmektedir.

 

Sende yorum yap