Libya’da iş yapan müteahhitler

, , Sende yorum yap

LIBYA’da is yapan Türk müteahhit firmalarinin önde gelenlerinin yöneticileri 22 Kasim 1983 Sali günü ögle yemeginde istanbul’da Yeniköy’de bir lokantada biraraya geldiler. Resmi ol- mayan bu yemegi Libya’daki müteahhitlik hizmetlerinin baslangiç günlerinden beri, Türk müteahhitlerini bir dernek çatisi altinda toplamaya çalisan Özer Ölçmen düzenlemisti. Yemegin konugu Türkiye’deki Libya Büyükelçisi idi. Türk müteahhitler, Libya Bü- yükelçisine karsilastiklari sorunlari anlatmaya çalisiyorlardi. Bu yakinmalara karsi Libya Büyükelçisinin Türk müteahhitlerine önerisi, yakinmalarini, sorunlarini basin organlarina aktaracak ve Libya aleyhinde bir hava olusturacak yerde, isteklerini yazili olarak kendisine duyurmalariydi. Bazi müteahhitlerin yemegin ortasinda toplantiyi terk etmelerinden sonra Libya Büyükelçisi de beklenenden daha erken ayrilinca, tüm yük gene toplantiyi düzenleyenlerin omuzunda kaldi. Libya’da sorunlari olan müteahhitler bunlari kagida döktükten sonra, firmalar itibariyle sorunlarin listesi yapilarak Büyükelçilige duyurulacak. Büyükelçi ise bizzat Libya’ya giderek ilgili kuruluslara bunlari ileterek çözümüne yardimci olacak, hiç degilse bir cevap arayisina girisecek. Gerçekte bu toplanti uzun zamandir sorunlariyla basbasa kalmis Türk müteahhitlerinin bir çogu için çok ümit verici oldu.
BILINDIGI gibi, 24 Ocak 1980 tarihinden sonraki dönemde, Turgut Özal’in hükümette sorumluluk tasidigi sürece Türk Hükümeti, Libya’da Türk müteahhitlerinin ve ihracatçilarinin rnenfaatlarini korumak, sorunlarini çözmek için etkin bir uygulama içinde idi. Sorunlarin birikiminde bizzat Özal veya baska bir üst düzeyde Hükümet yetkilisi hemen Libya’ya giderek sahsi temaslarla sorunlari çözme tesebbüsünde bulunuyorlardi. Özal Hükümetten ayrildiktan sonra Hükümet üyelerinin ve üst düzeyde kamu sorumlularinin Libya’da sahsi iliskileri kesildi. Müteahhitler kendi sorunlariyla basbasa kaldilar. Libya’nin ekonomik sikintilari, müteahhitlerin sorunlarinin artmasina ve büyümesine neden oldu. Türkiye’de Hazineden alacakli olan müteahhitler, bu kere Libya Hükümeti’nden alacakli duruma düstüler. Bu olumsuz gelismelerin bir de Libya’nin özelliginden kaynaklanan karmasik sonuçlari ortaya çikinca müteahhitlerin dertleri artti. Libya’da islerini tamamlasalar, Hükümetden alacaklari büyüyen ve yaptiklari isin finansmani için tüm özkaynaklarini tüketen Türk müteahhitleri, isi durdurma halinde ise teminat mektuplarinin nakde çevrilmesi tehlikesi karsisinda bir çikmaza girdiler.
TÜRK müteahhitlerinin Libya’daki çikmazi, sadece bu müteahhitleri ilgilendiren bir konu degildir. Verilen teminat mektuplari dolayisiyla Türk banka sistemi çok agir bir risk altindadir. Libya’daki Türk müteahhitlerinin teminat mektuplarinin su veya bu sebeple nakde çevrilmesi Türk banka sisteminde agir yaralar açilmasina yol açabilir.
ZIRAAT Bankasi’nin 120’nci kurulus yili dolayisiyla Ankara’da yapilan basin toplantisinda bankanin genel müdürü, Dünya Gazetesi muhabirinin bir sorusu üzerine, Müdüroglu Müteahitlik Firmasinin Libya’daki taahhüdünü yerine getirememesi nedeniyle 29 milyon dolarlik teminat mektubunun nakde çevrildigini söylemistir. Bu mektubun Türk lirasi karsiligi 8-9 milyar liradir. Bir müteahhide verilen tek bir mektup için 8-9 milyar lira tazminati Ziraat Bankasi kolaylikla ödeyebilir. Çünkü Ziraat Bankasi, genel müdürün açiklamalarina göre, toplam mevduatin % 25.8’ini toplama becerisini göstermis, 600 milyar lira mevduata sahip olabilmistir. Dünya Bankasi’ndan sagladigi kaynaklar 401 milyon do-lârdir. Bu kaynaklar nedeniyle Ziraat Bankasi 29 milyon dolarlik teminat mektubunu tazmin ederken zorlanmamis olabilir. Fakat bu’ ödemeler devam ederse Ziraat Bankasi sarsilabilir. Diger bankalar ise Ziraat Bankasi kadar kolaylikla ödemelerin altindan kalkamaz. Istanbul’daki toplanti bu açilardan degerlendirildiginde büyük önem tasimaktadir.

 

Sende yorum yap