Küçük Özal, Arıkan’a galip

, , Sende yorum yap

Küçük Özal, Arikan’a galip DPT agirligini koydu. Yatirim lar kisildi. 1984 bütçesinde % 22 olan yatirim ödenegi 1985 bütçesinde % 17’ye düsürüldü. Maliye ve Gümrük Bakani Vu ral Arikan, 1985 bütçesinde yatirim harcamalarinin azaldigini savunurken, DPTMüstesariBozkurt Özal ise, 1984 yilinda 740 milyar lira olan yatirim harcamalarinin 1985 yilinda 950 mil yar liraya yükseltilecegini, oransal azalmanin, rakkamsal dü süsü ifade etmiyecegini söylüyor.
1985 Mali yili bütçesinin 5 trilyon 300 milyar liralik büyük lük ile, 1984 yili baslangiç ödenekleri toplamindan % 6 ora nindaa fazla oldugu biliniyor. Ancak, 1984 yili içinde ek öde neklerle büyüyen ve 3.9 trilyona yükselen bütçeye göre, 1985 bütçesi % 36 artis gösteriyor.
Basina yansiyan haberlere göre, “dar bütçe” ilkesindenha reket eden hüküme ; yatirim harcamalarinda bir büyümeye karsidir. Bu nedenle yatirim ödeneklerinin Bakanlar Kurulun da degismesi çok zayif bir ihtimaldir.
Dar bütçeden yana olan ve bu nedenle yatirim harcamala rini kisan Hükümet’in bu dar bütçe ilkesini, cari harcama lari ile transfer harcamalarinda unuttugu dikkati çekmektedir. Çünkü, 1985 yili bütçesinde cari harcamalar için 2.3 trilyon luk bir ödenek öngörülmekte, cari harcamalarin bütçe içinde ki payi % 43’e yükselmektedir. Bu oran 1984 yili bütçesinde % 46 idi.
Transfer harcamalarina 1985 yili bütçesinde 2 trilyon 150 milyar lira ayrilacagi bildirilmektedir. Bu rakkam bütçenin % 40’ini teskil edecektir. 1984 yili bütçesinde transfer harcama larinin payi % 31’idi. Yukaridaki rakkamlar ne ifade etmekte dir?
1) Bütçenin, bütünlügü, genelligi ilkesi zedelendiginden, artik bütçeler, tüm gelirlerin toplandigi, tüm harcamalarin yapildigi tek kaynak niteligini kaybetmistir. Gelirler fonlara yayilmakta, veya dogrudan harcamalara yönlendirilmekte, böylece bütçe tüm harcamalari ve tüm gelirleri göstermemektedir.
2) Bütçelerin kesinligi zedelenmistir. Yil basinda belirlenen bütçe büyüklükleri, ek ödeneklerle yil içinde tamamen degis tirilebilmektedir. Buna karsilik bütçeye konulan ödenekler, yil içinde baska kalemlerdeki harcamalarin büyümesi nedeniyle kisilabilmekte, bu kisintilar genel olarak veya proje bazinda ya pilabilmektedir.
3) Bütçelerin açik vermesi olagan kabul edilmeye baslamis tir.
4) Yatirim ödenekleri, kisinti geregi duyuldugunda, ilk göz den çikarilan kalemlerdir. Buna karsi, cari harcama ve trans fer harcamalari giderek artmaktadir.
5) Cari harcama ve transfer harcama kalemleri artmasina ragmen bütçelerin “sosyal” amaçli ödenekleri giderek azalmak tadir. Egitim, Saglik ödeneklerinin geregince artmamasi yanin da, “sosyal devlet” olarak yapilmasi gerekli harcamalar, “süb vansiyonlar” ihmal edilmektedir.
Bütün bunlarin ötesinde, en ilgi çekici gelisme “Küçük ÖzaPin Arikan’a gelip gelmesi”dir. Bu sekilde özetlenen haberin gerçek anlami, DPT’nin yatirimlarin kisilmasini, Maliye Bakan ligi’nin ise yatirim yapilmasini savunmasidir. Halbuki bugüne kadar Türkiye’de DPT herzaman yatirimdan yana olmustur. Çünkü DPT’nin esas görevi kalkinma için gerekli projeleri ge listirmek, bu projelerin gerçeklesmesine yeterli kaynaklarin ara yisinda olmaktir.
DPT’nin, “oransal azalis önemli degil, yatirim ödenekleri 740 milyari liradan 950 milyar liraya çikti” iddiasi acaba ne de recede gerçegi yansitabilir. Rakkamsal artis % 28.3’dür. Büt çe tümüyle, baslangiç ödenegine göre % 60, revize rakkam lara göre % 36 büyümekte, fiyat artislarinin % 50’lere yaklas tigi bilinmektedir. Bu ortamda yatirim rakkamlarindaki % 28.3 fark, gerçekte yatirimlarda geriye gidisin isaretidir.

 

Sende yorum yap