KREDİSİZ NE YATIRIM NE ÜRETİM OLUR

, , Sende yorum yap

KREDİSİZ NE YATIRIM NE ÜRETİM OLUR

OLAYLARIN İÇİNDEN / Tevfik Güngör

Son zamanlarda “sadaka” ile “kredi” kavramı birbirine karıştırılmaya başlandı.

Kamu bankalarının görev zararları nedeniyle, özel bankaların hortumlanma nedeniyle yeniden yapılandırılması gayretleri zaten yetersiz olan banka sistemini bütünü ile devreden çıkardı.

Ziraat Bankası tarıma yeni kredi verme arayışını bıraktı. Eski kredileri tasfiye çabalarına boğuldu.

Halk Bankası’nın misyonuna aldırış eden yok… Bankanın nasıl özelleştirileceği düşünülüyor.

Sanayiye yatırım kredisi vermek için kurulan Kalkınma Bankası ile Türkiye Sınai Kalkınma Bankası unutuldu.

Parası olan özel bankalar paralarının bir bölümü ile Hazine bonosu satın alıyor. Kalan bölümünü de gecelik olarak Merkez Bankası’na yatırıyor.

Bu tabloda yatırım ve üretim için kim kredi verecek? Güncel konu dünyanın en fakir ülkelerinden Bangladeş’te uygulanan sadaka sistemi ile köy kadınlarının üretime yönlendirilmesi. Sadaka sistemi ile ne üretim artar, ne de insanlar fakirlikten kurtulabilir.

Banka sistemi çalışmıyor da sermaye piyasası sistemi çalışıyor mu? Eskiden şirketlerin bono ve tahvil çıkarmak, hisse senedi satmak imkânları vardı. Bu araçlar şimdilerde islemez oldu.

Çok büyük kuruluşlar yurtdışından kredi kullanabiliyor. Ama orta büyüklükteki kuruluşlar ve küçükler ne olacak?

Bugün kredi sisteminin islememesinde bankaların kaynaklarının yetersizliğinin rolü var ise de en büyük etken enflasyonun çok üzerindeki kredi faizleri. Türkiye’de hangi is var ki, yıllık yüzde 50, yüzde 60 kredi maliyetini karşılayabilsin?

Devamlı olarak KOBİ’lerin faziletinden, Anadolu müteşebbisinden söz ediliyor. Anadolu müteşebbisine kim kredi verecek?

BDDK’nin açıklamalarına göre 2002 yılı sonunda toplam banka kredileri 49.2 katrilyon lira. Kabaca 30 milyar dolar eder. Türkiye’nin yıllık gayri safi yurtiçi hasılası 180 milyar dolar dolayında. Demek ki Türk üreticisi yarattığı katma değerin yüzde 17’si dolayında kredi kullanma imkânına sahip.

Unutmayalım ki 49.2 katrilyon lira kredinin çok büyük kısmı donuk durumda ve çok büyük kısmı az kişinin üzerinde. Açık anlatımıyla yeni kredi taleplerinin karşılanması olasılığı pek az.

BDDK’nin belirlemelerine göre bankaların kullandırdığı kredinin yüzde 72.4’ünü (yaklaşık 22 milyar dolarını) 10 bin 722 müşteri alıyor. Kredi müşterilerinin yüzde 99.8’inin, 15 milyon banka müşterisinin kullandığı kredi miktarı 50 milyar liranın altında.

Bankaların kredi stoku içinde en yüksek payı yüzde 11.7 ile tekstil, yüzde 9.2 ile gaz, su, yüzde 7.1 ile taşımacılık, depolama ve haberleşme, yüzde 7 ile inşaat sektörleri en yüksek payı alıyor.

Tarımda iş yapmak isteyen, KOBI sahibi, küçük sanayici ve esnaf veya büyük bir projeye soyunan müteşebbis ne yapacak? Yatırım ve üretim artsın, ekonomi hızla büyüsün demekle iş bitmiyor.

Her şeyden önce kredi sisteminin iyi çalışması ve kaynak yaratır ve dağıtır duruma gelmesi gerekiyor.

 

Sende yorum yap