KREDİLERDE BÜYÜK DARALMA

, , Sende yorum yap

KREDİLERDE BÜYÜK DARALMA

Bankalar Birligi, yilin belli dönemlerinde bankalardaki mevduat ve kredilerle ilgili gelismeleri, ABD Dolari olarak degerlendirip yayinliyor. Son yayinlanan bilgilere göre, 2002 yili Aralik ayi basinda bankalardaki Türk Lirasi ve döviz mevduati toplami, 80,7 milyar dolara ulasti. Buna karsilik mevduat bankalarinin toplam kredileri sadece 19,7 milyar dolar.
2001 yili sonunda toplam mevduat, 72.0 milyar dolar idi. Demek ki, yil içinde mevduatta dolar olarak 8,7 milyar dolarlik bir artis gerçeklesmis. Buna karsilik geçen yil sonunda 22,0 milyar dolar olan kredilerin 2002 Aralik ayi basinda 2,3 milyar dolar gerileyerek 19,7 milyar dolara düsmesi dikkati çekiyor.
Reel ekonomi bakimindan tabii ki, banka mevduatinin milli gelirin yüzde 50’leri dolayinda düsük oranda seyretmesi olumsuz bir gelisme. Ama esas olumsuzluk, kredilerde görülüyor. Milli gelirin olusmasini saglayan üretimi gerçeklestirecek olan kredi hacmi, milli gelirin yüzde 11-12’si oranina gerilemis durumda.
Bu büyüklükte bir kredi hacmi ile yatirimlarin ve üretimin artmasi imkansiz. Bir baska olumsuz gelisme, tasfiye olacak alacaklar kaleminin büyümesi. Tasfiye olacak kredilerin 6,5 milyar dolara (toplam kredilerin yüzde 29’una) ulastigi görülüyor.
Bankalar kredi olarak kullanmadiklari kaynaklari, acaba ne yapiyor? Gene Bankalar Birligi’nin rakamlarina göre, mevduat bankalarinin elinde 49 milyar dolarlik kamu kagidi var. Demek ki, bu büyüklükte kamu kagidini tuttuklari için, bankalar sadece 19,7 milyar dolar kredi verebiliyor. Veya tersten gidersek, bu kadar kredi verebildikleri için 49 milyar dolarlik kamu kagidini satin almak zorunda kaliyor. Ne olursa olsun bu durum, ekonomideki çarpikligi ortaya koyuyor.
Ama bir de, banka sisteminin yeniden yapilandirilmasiyla ilgili çarpiklik söz konusu. Verilen rakamlar dogru ise, banka sisteminin yeniden yapilandirilmasi sirasinda, bankalarin görev zararlarini ve diger zararlarini karsilamak için, kamudan 25 milyar dolar tutarinda fon aktarildi. Buna ek olarak sermaye veya mevduat yardimi olarak, bankalarin ayakta kalmasi için aktarilan paranin 19 milyar dolar oldugu belirtiliyor.
Bu rakamlarla Bankalar Birligi’nin açikladigi yil sonu rakamlari ile karsilastirilirsa, tablonun çarpikligi çok açik bir sekilde ortaya çikiyor. Reel ekonominin ayakta kalmasini saglayacak banka sistemine, devletin enjekte ettigi fon miktari yaklasik 45 milyar dolar. Banka sisteminin toplam kredileri 19,7 milyar dolar.
Bankalardaki mevduat ve mevduat bankalarinin kredileri
Mevduat milyon dolar 28.12.2001 29.11.2002
TL mevduat 31.284 36.098
Döviz mevduati 40.799 44.616
Toplam mevduat 72.083 80.714
Krediler milyon dolar
Kredi toplami 22.001 19.749
Tasfiye olunacak alacaklar4.461 6.580
– Kredilere orani (%) 18 29
Yüzde dagilim
TL nakit ve mevduat 43 43
– Repo 3 2
– Yatirim fonu 2 4
DTH 53 52
Kaynak: Bankalar Birligi

 

Sende yorum yap