Kişi başı geliri 3 bin dolarlık ülkenin teknoloji yarışına girmesi zordur

, , Sende yorum yap

Bankalar ile ilgili “11 Haziran 1999 sendromu” nedir?
Türk Ticaret Bankasi’nin durumu bozuldu. Hazine’den sorumlu Devlet Bakara Bankalar Kanunu’nun 64’üncü maddesinin 2’inci fikrasindaki yetkileri kullandi. Bankanin yönetimi ayni kanunun 65’inci maddesine göre Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu’na geçti. Ayni maddeye göre de bankanin hisse senetlerinin mülkiyeti fona devro-lundu.
Türk Ticaret Bankasi Munzam Sosyal Güvenlik, Emekli ve Yardim Sandigi Vakfi, “Mülkiyeti Fon’a intikal eden banka hisse senetlerinin intikal isleminin iptali istemi” ile Ankara 8’inci Idare Mahkemesi’nde dava açti.
Idare Mahkemesi 1997 yilinda Anayasa Mahkemesi’ne basvurarak,
• Bankalar Kanunu’nun 64’üncü maddesinin (2) numarali fikrasinin ilk tümcesi ile 65. maddesinin l numarali fikrasinin (a) bendi ve 3’üncü paragrafinin iptalini istedi.
Iptali istenen kanun maddeleri nelerdir?
3182 sayili Bankalar Kanunu’nun 538 sayili Kanun Hükmünde Kararname’nin 30. ve 31. maddeleriyle degistirilen 64. maddesinin (2) numarali fikrasi ile 65. maddesinin iptali istenilen bölümlerini de içeren (1) numarali fikrasi söyledir:
l- “Madde 64-1…
2. Yukaridaki tedbirlerin alinmasinin istenilmesine bagli olmaksizin bakan, bankanin yönetimini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi’nin da görüsünü .alarak Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu’na tevdi etmeye veya banka hakkinda 68’inci madde hükümlerinin uygulanmasini talep etmeye yetkilidir.”
(Açiklayici not: 68’inci madde söyledir:
64 veya 65’inci maddelerde belirtilen tedbirlerin birkisminin veya tamaminin uygulanmasina ragmen mali bünyesinin güçlendirilmesine imkan görülmeyen veya mali bünyesinin bu tedbirler uygulansa dahi güçlendirile-meyecek derecede zayiflamis oldugu tespit edilen bir bankanin bankacilik islemleri yapma ve mevduat kabul etme izni 12’nci maddeye göre kaldirilir.)
2. “Madde 65- 1. Bankacilikta güven ve istikran korumak ve bankalarin mali bünyelerini güçlendirmek, gerektiginde yeniden yagpi-landirmak ve bankalardaki tasarruf mevduatini sigorta etmek amaciyla tüzel kisiligi haiz Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu kurulmustur.
Fon, 64’üncü maddeye göre yönetimi kendisine tevdi edilen banka ile ilgili olarak tevdi tarihi itibariyle düzenlenecek bilançoyu esas almak suretiyle.
a) Sîgorta kapsaminda bulunan mev-duat tutarini asmamak ve sermayenin” asgari yüzde 51’ine sahip olmak kaydiyla bankanin zararlarini devralmak,
b) Sermayenin asgari yüzde 51’ine sahip oldugu,
i) Bankanin yönetim ve denetim kurullanni degistirmek; riski alacaklanni, istirak paylan-ni, menkul ve menkul sayilabilecek degerlerini ve gayrimenkullerini nakden veya vadeli
olarak devralmak ve sermayesini artirmak veya azaltmak da dahil bankanin yeniden yapi-landinlmasina yönelik tüm tedbirleri almak,
ü) Bankayi, yönetimi kendisine tevdi edilen baska bir bankaya devretmek veya böyle bir bankayla birlestirmek,
c) Iktisap ettigi her türlü menkul, gayrimenkul, istirak ve alacaklar ile üstlendigi taahhütleri ticari usuller çerçevesinde nakde dönüstürme, tahsil ve ödemeye yönelik vade uzatma, bonifikasyon, uzlasma, takas, teminata baglamak gibi tedbirleri almak veya bu amaç-
la veya iktisap ettigi banka hisse senetlerinin satisi amaciyla bankanin devredilen aktif ve pasifini garanti etmek, mevduat sahipleri dahil banka alacaklilarinin alacaklarina karsilik kismen veya tamamen hisse senedi vermek,
d) Yukandaki tedbirlere ragmen mali bünyesi güçlendirilmedigi takdirde veya banka zararinin sigorta edilmis bulunan mevduat tutanni asmasi halinde banka hakkinda 68’inci maddenin uygulanmasini Bakanliktan talep etmek,
hususlarinda yetkili ve görevlidir.)
(a) bendi çerçevesinde yapilacak ödemelere tekabül eden tutarlar karsiligini temsil eden hisse senetlerinin mülkiyeti baska bir isleme gerek kalmaksizin fona intikal eder. Bu takdirde, ortaklarin paylan fona devredilen hisseler oraninda azaltilir.
Fon tarafindan devralinan varliklar veya üstlenilen yükümlülüklerle ilgili olarak devreden barkanin üçüncü sahislara karsi sahip oldugu bütün haklar, devir islemi ile baska bir hukuki isleme gerek kalmaksizin fona intikal eder.
Fona intikal eden varliklar ile teminatlarin fon adina kaydi veya tescili islemleri ilgili mercilerce fonun talebi üzerine aynca bir isleme gerek duyulmaksizin yapilir.
Yukandaki fikralar geregince yapilacak sermaye artinmi veya azaltilmasi, hisselerin devredilmesi veya bankanin birlestirilmesi islemleri Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olmaksizin tescil edilir.”
(Açiklayici not: Iptali talep edilen bölümler siyah puntolarla gösterilmistir.)
Anayasa Mahkemesi’nin kanunu iptal gerekçesi
Bankalann Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu’na devrine imkan veren Bankalar Kanunu’nun 64 ve 65’inci maddeleri Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile yürürlüge konulmustur.
3182 sayili Bankalar Kanunu’nun 538 sayili Kanun Hükmünde Kararname’nin 30 ve 31’inci maddeleriyle degistirilen 64’üncü maddesi ile 65’inci maddesinin Anayasa Mahkemesi’nce iptali istenilmektedir.
Gerekçe, Kanun Hükmünde Kararname’nin dayanagi olan Yetki Kanunu’nun daha önce iptal edilmesi nedeniyle, Kanun Hükmünde Kararname’nin dayanaginin bulunmamasidir.
Bu iptal talebini Anayasa Mahkemesi söyle degerlendirmistir: KHK’nin Anayasa’ya uygun bir yetki yasasina dayanmasi, geçerliligin ön kosuludur. Bir yetki yasasina dayanmadan çikartilan veya dayandigi yetki yasasi iptal edilen bir KHK’nin kurallari, içerikleri yönünden Anayasa’ya aykinlik olusturmasa da Ana- yasa’ya uygunlugundan söz edilemez. “Itiraz konusu kurallari içeren 538 -sayili Kanun Hükmünde Kararname, 1.6.1994 günlü, 3991 sayili Yetki Yasasi’na dayanilarak çikartilmistir. KHK’nin dayandigi 3991 sayili Yetki Yasasi, Anayasa Mahkamesi’nin 29.11.1994 günlü, Esas 1994/68, Karar 1994/80 sayili karan iptal edilmistir. Böylece, 538 sayili KHK, Anayasal dayanaktan yoksun kalmistir.
Yukanda açiklanan nedenlerle, Anayasa’ya aykin görülerek iptal edilen 3991 sayili Yetki Yasasi’na dayanilarak çikarilmis bulunan 538 sayili KHK, Anayasa’nin baslangicinda yer alan kayitsiz sartsiz Türk Milleti’nin olan egemenligi”… millet adina kullanmaya yetkili kilinan hiçbir kisi ve kurulusun, bu Anayasa’da gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplariyla belirlenmis hukuk düzeni disina çikamayacagi”, 2. maddesindeki “Hukuk Devleti”, 6. maddesindeki “Hiçbir kimse veya organ kaynagini Anayasa’dan almayan bir dev-
let yetkisi kullanamaz” ilkeleriyle, KHK çikarma yetkisine iliskin 91. maddesine aykindir. Bu durum karsisinda, 538 sayili KHK’nin 30. ve 31. maddeleriyle degistirilen 3182 sayili Bankalar Kanunu’nun, 64. maddesinin (2) numarali fikrasinin sinirlama karari uyannca incelenen ilk tümcesi ile 65. maddesinin (1) numarali fikrasinin, (a) bendinin ve üçüncü paragrafinin iptalleri gerekir.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal karari nedir?
25.4.1985 günlü, 3182 sayili Bankalar Kanunu’nun 16.6.1994 günlü, 538 sayili Kanun Hükmünde Kararname ile degisik:
A- 64. maddesinin 2. numarali fikrasinin ilk tümcesinin sinirlama karan uyannca incelenen “… bankanin yönetimini… Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu’na tevdi etmeye veya …” sözcüklerinin Anayasa’ya aykiri olduguna ve IPTALINE, OYÇOKLUGUYLA;
B- 65. maddesinin l numarali fikrasinin,
1- (a) bendinin,
2- “(a) bendi çerçevesinde yapilacak ödemelere tekabül eden tutarlar karsiligini temsil eden hisse senetlerinin mülkiyeti baska bir isleme gerek kalmaksizin fona intikal eder. Bu takdirde, ortaklarin paylari fona devredilen hisseler oraninda azaltilir” biçimindeki üçüncü paragrafinin,
Anayasa’ya aykin olduguna ve IPTALLERINE, OYÇOKLUGUYLA,
C- Iptal nedeniyle meydana gelen hukuksal bosluk kamu yararini ihlal edici nitelikte görüldügünden, iptal hükmünün kararin Resmi Gazete’de yayimlanmasindan baslayarak ALTI AY SONRA, YÜRÜRLÜGE GIRMESINE, OYBIRLIGIYLE, 9.10.1997 gününde karar verilmistir.
Iptal neden 11 Haziran 1999 tarihinde yürürlüge giriyor?
Anayasa Mahkemesi, iptal karannin yürürlük tarihini, boslugun doldurulmasi için 6 ay sonraya atmistir. Bu konuda mahkemenin degerlendirmesi söyledir:
Anayasa’nin 153. maddesiyle 2949 sayili Anayasa Mahkemesi’nin Kurulusu ve Yargilama Usulleri Hakkinda Yasa’nin 53. maddesi uyannca, kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi Içyüzü-gü ya da bunlann belirli madde veya hükümleri iptal karannin Resmi Gazete’de yayimlandigi gün yürürlükten kalkar. Ancak, Anayasa Mahkemesi, iptal karan ile dogacak hukuksal boslugu, kamu düzenini tehdit ya da kamu yaranni ihlal edici nitelikte görürse, doldurulmasi için iptal karannin yürürlüge girecegi günü aynca kararlastirabilir. Bankalar .Kapunu’nun 538 sayili KHK ile degistirilen 64. ve 65. maddelerinin kimi ku-rallannin iptali sonucunda dogacak hukuksal bosluk, kamu yaranni bozucu niteliktedir. Bu nedenle, Anayasa’nin 153. maddesinin üçüncü, 2949 sayili yasanin 53. maddesinin dördüncü ve besinci fikralan geregince iptal karannin, Resmi Gazete’de yayimlanmasindan baslayarak alti ay sonra yürürlüge girmesi uygun görülmüstür.
Anayasa Mahkemesi’nin karari 11 Aralik 1998 tarihinde Resmi Gazete’de yayinlandi. Alti aylik süre 11 Haziran 1999 tarihinde sona eriyor. Alti ayda boslugu doldurmak için TBMM’nde gereken yapilmadi. Sonuç alinamadi.
Acaba bosluk doldurulamadigina göre, 11 Haziran’da Tasarruf mevduati Sigorta Fonu’nun portföyünde bulunan Türkbank, In-terbank ve Bankekspres hisselerinin eski sahipleri “verin bizim hisselerimizi geriye” demek hakkina sahip olabilecek mi?

 

Sende yorum yap