Kamuya açık bankacılık

, , Sende yorum yap

KAMUYA açik bankacilik” deyimi, bankacilik uzmani Dr. Öztin Akgüç’ün bankalarin devlete dogru bilgi vermeleri zorunlulugunu sergilemek için kullandigi bir deyimdir. Dr. Öztin Akgüç 3 Aralik 1983 günü Milliyet’te yayinlanan yazisinda, “bankalarin faaliyetleri ülke ekonomisini ve birikim sahiplerinin çikarlarini yakindan ilgilendirdiginden, bankalarin düzenleyecekleri hesap durumlari, bilanço ve kâr-zarar tablolarinin gerek seklinin, gerek içeriginin kamu otoritelerince saptanmasini ve bunlarin halka açiklanmasini” savunmaktadir. Dr. Akgüç, yaniltici olmamasi, tekdüzeligin saglanmasi ve kamuda güven uyandirmasi için banka bilançolarinin kamu otoritelerinin denetiminden geçerek yayinlanmasinin zorunlu oldugunu belirtmektedir.
BU yazinin yayinini takip eden Pazartesi günü, 5 Aralik 1983 tarihli Dünya Gazetesinde Vecdi Sevig, “Merkez Bankasi bilançolarinda bankinot artisinin 15 ay süre ile özel hesap oyunlariyla nasil gizlendigini” açiklamis, bu açiklamalar genis yanki uyandirmistir. Günaydin Gazetesi, “seffaf bankacilik” fikrini ortaya atarak, bankalarin bilançolarini halka açiklamalari için sürekli yayin yapmaktadir. Dr. Öztin Akgüç ve diger bazi uzmanlar, bilançolarin halka açiklanmasi yeterli olmadigini, öncelikle bilançolarin tek tip hazirlanarak, gerçek bilgileri yansitmasinin teminini ve bunun, kamu otoritelerince denetlendikten sonra halka açiklanmasini savunmaktadir. Ve bu arada da bankalarin dogru bilanço tanzim etmelerini saglayacak, bu bilançolari denetleyecek Maliye Bakanligi ile Merkez Bankasi’nin isbirligi yaparak, 15 ay süre ile Merkez Bankasi bilançolarinigerçek disi bilgilerle yayinladiklari, bizzat Maliye Bakani tarafindan açiklanmaktadir.
MALiYE Bakanligi ve Merkez Bankasi’nin asli görevleri para kredi sisteminin isleyisiyle ilgili olarak içeride ve disanda güven yaratmaktir. Para kredi sistemini ilgilendiren rakamlar üzerinde süpheler dogmaya baslar ise, sistem sarsilir. Bir yanda bankalarin hazirlayacaklari bilançolar ile Maliye ve Merkez Bankasi’na dogru bilgi vermeleri ve bu bilgilerin dogrulugunun bu iki kamu kurulusu tarafindan denetlenmesi konusu tartisilirken, bu denetimi saglayacak, kamu adina güven verecek Maliye Bakanligi ve Merkez Bankasi’nin ne sebeple olursa olsun gerçegi yansitmayan bilgiler yayinlamasi çok çeliskili bir durumu ortaya çikarmaktadir.
BUGÜN banka sisteminde gizli bir kanama oldugu, bu kanamanin banka bilançolarina gerçekçi boyutlarinda yansimadigi bilinmektedir. Bankalarin tahsili süpheli ve imkânsiz alacaklarinin miktari giderek artmaktadir. Bu alacaklar bilançolarda genellikle normal kredi islemi gibi gösterilmekte, tahsili imkânsiz hale gelmis alacaklara faiz tahakkuk ettirilmekte, kagit üzerindeki bu faiz geliri bankalari kârli göstermektedir. Geçmis dönemlerde Maliye Bakanligi sorumlulari, bu gelismeleri kismen bildikleri halde, banka sisteminin zaafiyetinin ortaya çikmasini önlemek amaciyla bilançolarin ufak hesap kaydirmalariyla kârli hale getirilmesine müsamaha göstermislerdir. Bilançolarin halka açiklanip açiklanmamasini tartismadan önce yapilmasi gereken seyler vardir. Öncelikle bankalarin gerçegi yansitan bilançolar tanzim etmeleri ve kamu otoritelerine verilen bilgilerin gerçek bilgiler olmasinin saglanmasi sarttir. Kamu otoritelerine gerçek bilgi vermeyen bankalar mevcut iken, ve bu durum kamu otoritelerince bilindigi halde müsamaha ile karsilanirken, bankalarin üçer ay ara ile bilançolar yayinlayarak halka gerçek durumlarini açiklamalarini beklemek biraz fazla iyimserlik olur.

 

Sende yorum yap