İTO’ya göre İstanbul’da ücretlilerin enflasyonu 83.4

, , Sende yorum yap

Halkin enflasyonunu Devlet istatistik Enstitü-sü’nün (DIE) “Tüketici Fiyatlari Endek-si”ndeki “yillik ortalama degisim oranini”gösterir. Bu oran 1998 yili için yüzde 84.6’dir. (1997’de yüzde 85.7 idi.)
Hükümetin enflasyon rakami olarak açikladigi rakam, 1998 Aralik ayi ile 1997 Aralik ayindaki Toptan Esya Fiyatlari Endeks rakamlari arasindaki farktir. Bu fark yüzde 54.3’dür.
Toptan esya fiyatlarindaki 12 aylik (yillik) ortalama degisim orani ise yüzde 71.8’dir.
Ülke bazinda toptan esya fiyatlarindaki artisi aralik/aralik aylari fiyat degisimi degil, yillik (12 aylik) ortalama fiyat degisim orani olan yüzde 71.8 ifade eder.
Fakat ülkede halkin enflasyonu toptan esya fiyatlari endeksi ile ölçülemez.
Çünkü toptan esya fiyatlari endeksi kira, ulasim hizmetleri, saglik, egitim gibi konulari kapsamaz.
DIE, Türkiye genelinde Ve bazi önemli iller itibariyle tüketici fiyatlarindaki degisimi ayri ayri belirler.
DiE’nin Istanbul ili için yayinlanan özel “Istanbul Tüketici Fiyatlari Endeksi” vardir.
Bunlarin yaninda, Istanbul Ticaret Odasi’da (ITO) Istanbul Ücretliler Geçinme Endeksi ismi altinda, Istanbul’daki ücretlilerin fiyat artislari karsisindaki durumunu izler.
* ITO endeksi, sadece Istanbul ilinde yasayan, sadece ücret geliri olanlann enflasyon karsisindaki durumunu belirler.
• DiE’nin Istanbul Tüketici Fiyatlan Endeksi, Istanbul ilinde, ücretli olsun olmasin, gelir kaynagi ne olursa olsun, tüm yasayanlarin enflasyon karsisindaki durumlarini ortaya koyar.
DiE’nin ve ITO’nun izledigi mal ve hizmet fiyatlari farkli oldugundan, endekslerin kapsami farkli oldugundan aylik ve yillik fiyat degisim oranlan birbirine benzemez.
DIE’nin Türkiye ve Istanbul Tüketici Fiyatlari endekslerinde degisik harcama gruplarinin agirliklari farki nasildir?
DIE, Türkiye ve Istanbul Tüketici Fiyatlari endekslerinde madde sayisi ve madde agirliklari
Türkiye Istanbul
Ana grup Madde sayisi Agirlik % Agirlik%
Gida, içki, tütün………………………130…………31.09…………27.58
Giyim ve ayakkabi…………………….73…………..9.71…………..8.65
Konut ve kira…………………………….18…………25.80…………27.84
Evesyasi………….. 67 .9.35 8.00
Saglik………………………………………13……:…….2.76…………..3.22
Ulastirma………………………………….24…………..9.30…………10.66
Eglence-kültür…………………………..31…………..2.95…………;.3.62
Egitim……………………………………….7…………..1.59…………..1.46
Otel, pastane, lokanta………………..13…………..3.07…………..3.62
Çesitli mal hizmetler………………….34…………..4.38…………..5.35
Toplam………………………………….410……….100.00……….100.00
Türkiye genelinde DIE endekslerinde gidanin agirligi yüzde 31, Istanbul’da yüzde 27 iken, ITO’nun ücretliler geçinme endeksinde gidanin agirligi yüzde 42’dir.
Buna karsilik, Istanbul Ücretliler Geçinme Endeksi’nde konut harcamalariyla ulastirma harcamalarinin payinin düsüklügü dikkati çekmektedir.
ITO, Istanbul Ücretliler Geçinme Endeksi’nde madde sayisi ve madde agirliklari
Ana grup Madde sayisi Agirlik %
Gida harcamalari . …….. 96 .. ……. 4249
Giyim harcamalari ……. ……………. 58 .. ………… 1278
Konut harcamalari …… . … 10 …… …………. 2072
Ev esyasi ……. ‘. …………… ………………..30 …… …………. . 800
Sagilk ve kisisel bakim ……. . …………. ….16 .. …………. .. 282
Ulastirma …………………. …………………..11 …… …………… 595
Kültür-egitim-eglence … . 16 ….. …… ‘. ………… 5
Diger harcamalar ………. ……………… 4.44 ………… . 280
Toplam ….. . ……………… ……………….. 242 . . ……….. 10000

Simdi de, bu çerçevede, her üç endekste yillik ortalama fiyat artislarinin nasil belirlendigini görelim:
• DIE Türkiye genelinde tüketici fiyatlari yillik ortalama artisi yüzde 84.6’dir.
• DIE Istanbul Tüketici Fiyatlari Endeksi yillik ortalama artis orani yüzde 87.0’dir.
• ITO, Istanbul Ücretliler Geçinme Endeksi yüzde 83.4 oraninda artis göstermistir.
Tüketici fiyatlari ne kadar artti?
DIE Türkiye genel DIE Istanbul genel ITO Istanbul ücretliler
Yillik ortalama Aralik/aralik 84.6 69.7 87.0 70.3 83.4 68.8
Sayin okuyucularim, bütün bunlari tekrar tekrar ve ayrintili biçimde yazmanin bir nedeni var.
Türkiye’de sap ile saman karistiriliyor. Rakam bollugu karsisinda isine gelen en düsük fiyat artis oranini “enflasyon rakami” olarak ortaya sürüyor.
• Ne yazik ki, bu rakam da genelde kabul görüyor.

 

Sende yorum yap