ithalat normal

, , Sende yorum yap

Istikrar programlan uygulamasinin ilk yilinda ithalat patlamasi beklenir. Hatta bu istenir. Çünkü ithalat patlamasinin fiyat gerilemesine yol açmasi ve de yerli üretimde verimliligi tesvik etmesi istenir.
Dövizi kaziga baglayinca, enflasyonun döviz fiyatindan daha hizli artmasi, ihracat yavaslarken, ithalatin patlamasi isin basinda beklenen bir durumdu.
2000 yilinin ilk bes ayindaki ithalat ve ihracat rakaminin, kötü bir yil olan 1999 yilinin ayni dönemi ile mukayese edenler panige ugruyor.
Karsilastirmalarin normal bir yil olan 1990 yili rakamlari ile yapilmasi gerekir.
1998 yili rakamlariyla yapilan bir karsilastirmada, ithalatin böyle bir ortamda artmasi gerektigi kadar artmadigini, ihracatin düsmesi gerektigi kadar düsmedigini görürler.
Böyle bir degerlemede, ilk 5 aylik dis ticaret rakamlarinin endise edecek çizgide olmadigi ortaya çikar.
1998 yilinda ilk 5 ayda 19.1 milyar dolarlik ithalat yapilmisti. 2000 yilinin ayni döneminde yapilan ithalat 20.3 milyar dolardir. Ithalattaki patlama denilen
patlama 1998 yilina göre yüzde 6 dolayinda ithalat artisidir.
Ayrica ithalatin sektörler itibariyle dagilimi ve mal gruplarina göre dagilimi da bakilmasi gereken noktalardir. 2000 yilinda ilk 5 aydaki ithalatin 1998 yilinin ilk 5 ayindaki ithalattan farki 800 milyon dolarlik büyümedir. Bu da felaket yaratacak bir büyüme degildir.
Esas sevinilecek durum, dolarin kaziga baglanmasina ragmen 2000 yilinin ilk 5 ayinda, 1998 yilinin ayni dönemindeki kadar (birazcik daha da fazla) ihracat gerçeklestirilmis olmasidir. Ithalat patladi diyerek; “ithalati yasaklamaya”, ithalati caydirici tedbirler almaya gerek yoktur. Dikkatli olmanin yaran vardir. O kadar.
1998 yilinda ilk 5 aylik dis ticaret açigi 8.0 milyar dolar, 2000 yilinda 9.2 milyar dolardir. Bes aylik dis ticaret açigi fazlasi 1.2 milyar dolar olmustur. 2000 yilinin özel sartlarinda bu açigi felaket göstergesi olarak kabul etmemek, fakat gene de dikkatli olmak gerekir.
Ithalattaki gelisme abartilip, ithalat sinirlamalarina gidilir ise, çok yanlis seyler ortaya çikabilir. Müdahaleler zincirleme birbirini takip edebilir.

 

Sende yorum yap