İş Bankası Dışbank’ı neden sattı?

, , Sende yorum yap

Insanlarin belli müesseselerle ilgisi olmasa da, o müesseselere sempatileri olabiliyor. Ben Is Bankasi’ni da, Disbank’i da çok severim. Neden severim bilemem ama, severim iste… Is Bankasi çok önemli bir bankadir… Anadolu’da, Istanbul’da eko- nomiyi bu banka yesertmis, büyütmüstür. Koç Grubu’ndan Sabanci Grubu’na, Kars’daki Bakkal Ahmet Efendi’den, Edirne’deki Çiftçi Rüs- tem Aga’ya kadar çok sayidaki müessese, tüccar, esnaf, ve “zürra” Is Bankasi’nin kredileriyle ise baslamis, islerini gelistirmistir.
Is Bankasi’nin 1964 yilinda “Bank of America”nin ortakligi ile kurdugu ve kurulusunda unvani “Amerikan Türk Dis Ticaret Bankasi” olan ve 1970 yilinda yabanci ortagin ayrilmasi ile unvani Türk Dis Ticaret Bankasi olarak degistirilen, Disbank piril piril, “butik” bir bankadir.
***
Is Bankasi Aslan Çimento’yu, Çelik Halat’i, Rabak’i, Koruma’yi, Tofas Oto’yu, Unilever’i ve nihayet Disbank’i satti… Elinde kala kala bir tek Sisecam kaldi…
Acaba Is Bankasi istiraklerini neden satiyor? Disbank’i neden sat-ti?
Is Bankasi Genel Müdürü “mecburiyet”tden sözediyor… “- Is Bankasi’nin sermayesi 5 trilyon lira. Bunun 3,5 trilyon lirasi istiraklere bagli idi. Istiraklerimizi azaltmak zorundayiz…” diyor. Merkez Bankasi eski baskan yardimcilarindan Zekeriya Yildirim Is Bankasi’nin “mecburiyeti”ni söyle hikâye ediyor: .,. “- Is Bankasi’nin sermaye paylarinin yaklasik % 40’i Hazine’nin % 40’i Is Bankasi çalisanlarina ait Yardimlasma Sandigi’nin elinde. Is Bankasi’nin sermave artirimina ihtiyaci var… Halbuki bu iki bü- yük ortakta, Sandik’da ve Hazine’de para yok. Sermaye artirimina karsi geliyorlar. Para ödemek istemiyorlar… O zaman yapacak tek sey var. Istirakleri satip, buradan para bulmak.
***
Satilabilir son istirak Disbank da satildi ama, is Bankasi’nin sermaye sorunu çözülmedi. Disbank’in satis geliri sadece 1993 yilini kurtarir… Is Bankasi’nin radikal bir sermaye artirimi operasyonuna, bankaya taze para girisine ihtiyaç var. Bu, sermaye sahiplik yapisinda radikal, cesur bir operasyonu zorunlu kiliyor.
Sermaye artirimi karar verilir. Hazine, Sandik artirima katilamiyor ise paylari düser… Fakat bu karari alacak olanlar Hazine ve Sandik temsilcileri… Onlar ise böyle bir karari alamaz… Iste o zaman da Is Bankasi’nin sorunu dügümlenir.
Ya birisi, birileri çikip, “Gordium’un dügümünü çözer gibi kilicini vurup ipi dügüm yerinden kesecek” ya da Is Bankasi sorunlarindan kurtulamayacak.
***
Bankacilik uzmani Öztin Akgüc ise. Is Bankasi’nin istiraklerini satisini “Özsermaye Yeterlilik Rasyosunu” düzeltme gayretine bagliyor.
Ingiliz Merkez Bankasi eski baskanlarindan, AT bankacilik mevzuatini düzenleyen komitenin baskani Cock’un gündeme getirdigi bu rasyoya “Sermaye Tabani”da diyorlar.
Bu rasyoda, özsermayenin, kredilere oraninin en az % 8 olmasina dikkat ediliyor. Krediler deyimi risk agirlikli aktifleri, gayri nakdi kredileri ve yükümlülükleri kapsiyor.
Öztin Akgüç’ün belirttigine göre Türkiye’de Hazine’nin bankalarin denetiminden sorumlu bölümü sermaye tabanini hesaplarken, bankalarin “Mali Istiraklerine bagladiklari kaynaklan” dikkate almiyor. Bir bankanin portföyündeki baska bankaya ait hisse senedi ise mali istirak sayiliyor. Ve de hesaba girmiyor. Öztin Akgüç Is Bankasi’nin Disbank’i satis kararinda bu rasyo oranini düzeltme arayisinin etkili olabilecegini söylüyor.
Disbank satisindan gelen para bankanin özkaynak yeterlilik rasyo-sunu düzeltecek, 1993 yilinda arizi kâr olarak bilançoyu süsleyecek, sermaye sorununun çözümüne katkida bulunacak ve de banka bu islem nedeniyle büyük bir vergi yükü altina girmeyecek.
***
Is Bankasi’ninn üst düzey bir yetkilisi de, Is Bankasi’nin Disbank’i
“gereksiz bir istirak” olarak degerlendigi için satisina karar verdigini söylüyor.
Bu yetkilinin açiklamasina göre, Disbank öncelikle Is Bankasi için verimsiz bir yatirim. Baglanan para karsiligi Is Bankasi’na bir getiri saglamiyor. Is Bankasi’nin müsterilerine verdigi hizmetden farkli bir hizmet de sunamadigina göre, Is Bankasi’nin böyle bir ikinci bankayi yasatmak ve basari çizgisinde tutmak için kaynak ve zaman harcamasina gerek yok.
***
Neticede, yabanci degerlendirme kuruluslarinin tamamina 100 milyon dolar dolayinda bir deger biçtikleri, Is Bankasi’nin % 89 hissesinin 150 milyon dolara satilabilecegini düsündügü Disbank’in, vadeli olarak 213.6 milyon dolara, pesin deger ile 196.6 milyon dolara satilmasi ve bu islem sonucu Is Bankasi kasasina 2.5 trilyon girmesi iyi bir seydir… Is Bankasi bu satistan kârli çikmistir…
***
Acaba alan ne yapacak?
Alan’in da herhalde bir bildigi vardir… Lapis Grubu piyasanin içinden çikan, parmagi tasin altindaki pay sahiplerinin yönetiminde kisa sürede basariya ulasmis bir gruptur.
Kaldi ki, Disbank’a sadece Lapis Grubu talip olmamistir. Bu grup 15 talipden biridir. Ve de gazetelere yansiyan haberlere göre baska gruplar da Lapis Grubu’nun ödedigi paraya yakin teklifler vermislerdir.
Disbank 21 subeli, yaklasik 1.5 trilyon mevduati olan, personel kadrolari güçlü, ismi temiz, sorunsuz piril piril bir butik banka. Bu bankayi satin alanlar bagladiklari 2.5 trilyon Türk Lirasi karsiligi bugünkü is hacmiyle geri alamazlar. Demekki yakin günlerde Disbank’in hizli bir büyüme göstermesi gerekecek.

 

Sende yorum yap