İnşallahdan başka çare yok… (mu?)

, , Sende yorum yap

Dua etmek lazim. Insallah dolar yükselmez. Insallahdan baska çare yok…” Amerika dönüsü Ha zine ve Dis Ticaret Müstesari Ekrem Pakdemirli ekonominin gelecegini bu sözlerle degerlendiriyor. Hazine ve Dis Ticaret Müstesari 3 Mart 1985 tarihinde Hürriyet’te yayinlanan konus masinda, “dolar, bu sekilde giderse, Türk halki fedakarliklara hazir olmalidir. Bu gidis, basta akaryakit zammi olmak üzere, tüm mallara zammi kaçinilmaz hale getirecektir.” demektedir.
1974 yilinda “petrol fiyatlari kipirdayinca” Türk ekonomisi on yil kendini toparlayamadi. On yil, ekonomideki her basari sizlikta petrol fiyatlari suçlandi. Anlasildigina göre, önümüzdeki on yillik dönemi de 1984-1985 yillarindaki “dolarin fiyatlari ki pirdatmasi” etkileyecektir.
Hazine ve Dis Ticaret Müstesarinin Amerika izlenimleri “ümitsizligi” vurguluyor: “Dolar her seye egemen. Yal niz biz degil, tüm A vrupa dolarin pençesinde çirpiniyor. Dolar bir yükseliyor, A vrupa perisan oluyor. Biz yerimizden oynu yoruz. Dolar bizi oynatiyor. Bizim ekonomi dolarin egemen liginde.
Dolar bizim ekonomimizin 3 ‘te ikisini götürüyor, ithala timizin 3 ‘te biri petrole gidiyor. Bu bütün fiyatlari etkiliyor. Ayda bir petrole zam yapmak zorunda kaliyoruz. Bu dolar karsiligi Türk parasin i Türk milletinden almak demektir. Bas ka çaremiz yok. Tabii ki fedakârlik halka biniyor. Sonra bu yil 3. J milyar dolar dis borç ödüyoruz. Dolari yükseldikça bir dolarin karsiligi Türk parasi daha da yükseliyor. Bu pa rayi ekonomiden çekiyoruz. Bize ekonomiye zerk edecek para kalmiyor. Dolar buluyor, Türk parasi bulamiyoruz. Parada basmiyoruz, iste bu paradoks içinde gidiyoruz.”
Tek çarenin ihracat oldugunu ihracatin artirilmasi gerek tigini savunan Pakdemirli sözlerini söyle sürdürmüstür:
Ama ne var ki, dolar y in e yükseliyor, paramizin degeri dü süyor. Sonuçta daha çok mali ayni paraya satiyoruz. Tam anlami ile soyuluyoruz. Üretip üretip ucuza satiyoruz. Biz bu na da raziyiz, ama eloglu duvar koyuyor. Satmamizi da en gellemeye çalisiyor. Bunlarla bogusuyoruz.”
Dolarin yükselmesi sadec Türkiye’yi etkilemiyor, ingiltere, Bati Almanya basta olmak üzere bütün Bati ülkeleri dola rin yükselmesinden etkileniyorlar. Fakat hiçbir ülke kaderini “bütünüyle dolara baglamis” durumda degil. Türkiye’de uygulanmakta olan ekonomi politikalarinin bir özel ligi vardir. Dolarin diger Batili ülke paralarina karsi degeri sa bit kalsa bile, Türk Lirasinin degeri devamli olarak düsürülmek tedir. Dolar degerinin artmasi Türk Lirasinin deger kaybini hiz landiracaktir.
Geçtigimiz hafta sonunda istanbul’da “Tahtakale kuru diye bilinen” serbest dolar satis fiyati Sali günü 515 liraya kadar yük selmis, Cuma aksamüzeri 505 lirada istikrar kazanmistir.
Dünya piyasalarinda dolarin degerinin istikrar kazanmasi sar tiyla, bugüne kadarki deger ayarlamalarinin sürdürülmesi so nucu yil sonunda l ABD dolarinin 700 Türk Lirasina satilmasi normaldir.
Dolarin deger kazanmasi devam eder, buna karsi kaldirila cak tesvik tedbirlerinin kura yansitilmasi zorunlulugu dogarsa, l ABD dolarinin 700 Türk Lirasinin çok daha üzerinde bir fi yata ulasmasi söz konusu olacaktir.
Bu rakkamlarin “konusulmasi, tartisilmasi” bile endise ya ratmaktadir. Ne yazik ki, zaman geçince herseyi “olagan kabul etme” aliskanligi ortaya çikmistir. Nasil ki, 1980 yili ön cesinde Prof.Dr. Zeyyat Hatiboglu, 1 ABD Dolari 100 lira olacak diye konusur ve yazarken ona inanmayanlar daha sonra dolar kurunun daha sik ayarlanmasi tezini savunur hale gel mistir.
1985 yili basinda, Türkiye’nin gelecegini degerlendirirken “in sallahdan baska çare yok…” diyi ümitsizlik tohumlan ekecek yerde, ciddi ekonomi politikalari arayislarina yönelmek gere kir.
Ciddi ekonomi politikalarini olusturacak, alternatif politika lari Hükümete teklif edecek kurulus Devlet Planlama Teskila ti’dir. Ne yazik ki, su anda devleti yönetenlerin büyük çogun lugu en verimli dönemlerinde bu teskilatta görev almalarina ragmen artik Devlet Planlama Teskilatina önem vermemekte, onu sadece bir tesvik bürosu seklinde degerlendirmektedirler.
Anlasildigi kadari ile “Türk halki” (elhamdülillah) müslüman oldugu için” durumu insallah ile idare edecek… “Allah müslüman olmayanlara Batili devletlere kuvvet versin. Baka lim onlar dolarin deger kazanmasi karsisinda ne tedbirler ala caklar…

 

Sende yorum yap