İhracata Dayalı Büyüme Devam Ediyor

, , Sende yorum yap

İhracata Dayalı Büyüme Devam Ediyor

2002 yilinin ilk 9 ayinda gayri safi yurtiçi hasilada yüzde 7,9 oraninda artis gerçeklesti.2002 yilinin ilk 9 ayinda gayri safi yurtiçi hasilada yüzde 7,9 oraninda artis gerçeklesti.Iç piyasanin hâlâ harekete geçmemesi karsisinda, milli gelirdeki artisin nereye gittigi merak ediliyor. Çünkü, milli gelir artisi demek, belli bir dönemde yurtiçinde mal ve hizmet üretiminde artis demektir. Yilin ilk 3 aylik büyüme rakamlari açiklandiginda üretim artisinin stoga gittigi söyleniyordu. Fakat bir ekonominin 9 ay stoga çalismasi imkansiz. 9 aylik büyüme rakamlari da stoktaki artisin durdugunu göstermektedir.O halde acaba üretimdeki artis nereye gidiyor? Ters bir ifade ile iç talep büyümedigine göre, üretim hangi talebe dayali olarak artiyor?Bu konuda bize bilgi verebilecek en önemli kaynak, Devlet Istatistik Enstitüsü’nün yayinladigi, harcama kalemlerindeki degisimleri gösteren tablolar. 2002 yilinin ilk 9 aylik döneminde harcamalardaki degisim oranlan ile ilgili tabloda, üretim artisinin ihracattaki talep artisina dayali olarak devam ettigini ortaya koyuyor.Bakiniz son 2 yilin ilk 9 ayinda harcama gruplarinin milli gelirden aldiklari paydaki artis ve gerileme oranlan nasil olmus?      2002 2001Özel tüketim 1.1 -8.2Kamu tüketimi 5.9 -7.8Yatirim      -5.7   -28.2ihracat      10.6 7.6ithalat      13.7   -24.52001  yilinda Özel tüketim harcamalari, kamu tüketimi ve yatirim harcamalarinda büyük gerileme olmustu. 2001 yilinda ekonominin çöküsünü her seye ragmen, ihracatta gerçeklesen büyüme kurtarmisti.2002  yilinda birinci 3 aylik dönemde özel tüketimde talep gerile-mesi devam etti. Ama ikinci 3 aylik dönemde ve üçüncü 3 aylik özel tüketim talebi büyüme gösterdi. Sonuçta 9 aylik özel tüketim talep artisi yüzde 1.1’e ulasti. Geçen yilin ilk 9 ayindaki yüzde 8.2’lik gerileme çizgisinin ortaya çikardigi açigin yüzde 1.1’lik bir büyümeyle kapanmasi mümkün degil. Daha açigin kapanmasi, yani geçen y ilki olumsuz etkinin ortadan kalkmasi için, özel tüketimde önemli artislara ihtiyaç var.Ayni sekide, yatirim talebindeki ve kamu tüketimindeki açik devam ediyor. Tek olumlu gösterge 2002 yilinin ilk 9 ayinda ihracat talebinde yüzde 10,6’lik büyüme. Unutulmasin ki, bu büyüme geçen yilin ayni dönemindeki yüzde 7,6’lik büyümenin üzerine eklenmis bir büyümedir.Demek ki, 2002 yilinin ilk 9 ayinda milli gelir artisini, ihracat saglamis. IMF destekli istikrar programinda büyüme için öngörülen senaryo, enflasyondaki ve faiz oranlarindaki düsüse paralel olarak yatirimlarin hizlanmasi ve buna bagli olarak büyümenin baslamasidir.Bu senaryodaki büyümede ihracata önemli yer verilmemektedir. Döviz kurlarinin ihracatçi aleyhine gelismesine ragmen, ihracattaki artisin sürmesi, üreticinin iç pazar yerine, yeni pazarlar arayisinin olumlu bir sonucudur. Ama bu arayisin devam etmesi, ihracat artisinin sürmesi döviz kurlarinin ihracati zararli hale getirmemesine baglidir.Halbuki Türk Lirasi’nin devamli deger kazanmasi ve bu nedenle ihracatçinin güç duruma düsmesi, ekonomi sorumlularini ve IMF çevrelerini rahatsiz etmemektedir.Ilk 9 aylik gayri safi yurtiçi hasila büyümesinde ihracatin rolünün bir kere daha ortaya çikmasi belki bundan sonra ihracatçilarin sikayetlerinin daha fazla dikkate alinmasina imkan verir.

 

Sende yorum yap