İhracat artmaz, kur ile fiyat makası açılır

, , Sende yorum yap

İhracat artmaz, kur ile fiyat makası açılır ise, sabit kur uygulamasi zorlanir Istikrar programlatma “sifir” enflasyon ile baslanila-bilir veya “ücret, fiyat” dondurmasi bir arada alinabilir.
Döviz fiyati yaninda, ücretler ile mal ve hizmet fiyat-lan da sabitlenebilir.
Bu durumda hedefe varmak daha kolaydir. Fakat yüzde 20 döviz sinin, yüzde 25 fiyat sinin konuldugunda, dövizi Merkez Bankasi dizginlerken, ücret ve fiyatlarin hedef rakaminin üzerine çikmasi önlenemez.
Bu durumda döviz fiyati ile ücretler ve diger mal ve hizmet fiyatlari arasindaki uçurum açilir. Döviz fiyati “gerçekçiligini” kaybeder.
Döviz fiyati (yani ihracatçinin geliri) sabit iken, diger kontratlarin serbest olusumu (yani ücretin, faizin, girdi fiyatlarinin, vadeli alimlarin, saümlann, mal baglantila-rinin) fiyati serbest olunca, ihracatta rekabet sansi yok olur.
Ihracatçinin dolara bagli döviz geliri yilda yüzde 20 artarken, ihracatçinin maliyetleri yüzde 30 veya yüzde 40 artmis ise ihracatçi fiyat yükseltmek zorunda kalir. Yükselttigi fiyat ile de ihracat yapamaz. Dünya pazan-ni kaybeder.
Bunun mümkün olabilmesi, program öncesi dönemde ihracatçilarin kâr marjlarinin yüksek olmasina, ihracatçinin fedakarlik yapabilecegi kâr marji olmasina baglidir. Türkiye için ise bu söz konusu degildir.
ihracat, döviz “fiyatindaki sinirlama ve fiyatlarin serbestligine dayali biçimde güçlesirken, döviz fiyatinin sinirlamasi ithalati cazip kilar. Bu nedenle dis ticaret açigi (ithalat ile ihracat arasindaki fark) büyür. Dis ticaret açiginin büyümesi döviz rezervlerini eritir.
Bunu önleyici tedbirleri bulmak çok zordur.
2000 yili için enflasyon hedefi yüzde 25, döviz kuru ayarlama hedefi yüzde 20 ve iki hedef arasinda fark var. Mutlaka enflasyon 25’in biraz üzerine çikar ama Merkez Bankasi, dövizi yüzde 20’de tutar. Bu farki uzun süre devam ettirmek imkansizdir.
Mutlaka bir düzeltme gerektirir.
Bunu yerli yatinmci, yabanci yatirimci görür. Bu ilk aylarda yatirimcilan ürkütmez ama, döviz kuru ile fiyat yükselmeleri arasindaki farkin açilmasi, kur düzeltmesi bekleyisi ile içeriden disanya para çikisina neden olur. Disandan döviz girisini engeller.
Merkez Bankasi, döviz fiyati için uzun vadeli taahhüde girmistir. Fiyatlar serbestçe olusacaktir. Bu noktadan sonra yapilacak olan, aradaki makasin açilmamasina dikkat etmektir.

 

Sende yorum yap