İÇ BORCUN 60.2 KATRİLYON LİRALIK BÖLÜMÜ “BANKA DIŞI”NDA

, , Sende yorum yap

İÇ BORCUN 60.2 KATRİLYON LİRALIK BÖLÜMÜ “BANKA DIŞI”NDA

OLAYLARIN İÇİNDEN / Tevfik Güngör

Faizin cazibesiyle iç borç senetlerinin giderek daha büyük kısmı banka dışına kayıyor.

İç borç stokunun yüzde 49.2’sini kamu kesimi taşıyor. Kalan yüzde 50.8’lik pay piyasaya olan borç.

İç borcun “yeniden yapılandırılması” gündeme gelir ise sorun kamunun piyasaya olan borcundandır.

Piyasaya olan borç banka kesimi üzerinde ise, Hazine daha az alacaklıya muhatap demektir. Yeniden yapılandırma daha kolaydır. Ama piyasa borcu banka kesimi dışına çıktıkça yeniden yapılandırma güçleşir. Hatta imkânsız hale gelir.

Son yayınlanan bilgilere göre Hazine’nin banka dışı kesime yükümlülüğü 60.2 katrilyon liraya yükselmiş durumda.

Merkez Bankası verilerine göre 25 Temmuz 2003 tarihinden önceki bir haftalık sürede banka dışı kesimin elindeki iç borç kâğıtları stoku 615 trilyon lira arttı.

Demek ki, faizin cazibesi ile banka dışı  kesim parasını bu kadar büyük ölçüde iç borç kâğıtlarına bağlıyor.

Bir haftalık gerçek kişilerin iç borç senetlerine bağladıkları para 293 trilyon lira. Demek ki, vatandaş faizi nedeniyle iç borç senetlerini sevmeye başladı.

25 Temmuz 2003 tarihinde vatandaşın iç borç kâğıtlarına bağladığı paranın toplamı 32.5 katrilyon liraya ulaştı.

Banka dışı kesimin elindeki iç borç senetleri ile ilgili rakamlardan şaşırtıcı olanlar, (1) Menkul kıymet yatırım fonlarındaki iç borç senetleri miktarı ile (2) Yurtdışından yabancıların satın aldığı iç borç senetlerinin miktarıdır.

Çünkü son zamanlarda yatırım fonu sayısı arttı. Yatırım fonlarının çok miktarda iç borç senedi tuttuğu sanılır. Halbuki yatırım fonlarındaki iç borç senedi toplamı 8.4 katrilyon lira değerinde.

Yurtdışı yerleşiklerin de büyük miktarda bono aldıkları sanılır. Hâlbuki yurtdışı yerleşiklerdeki iç borç senetleri stoku 2.3 katrilyonu geçmiyor.

Yılbaşından bu yana banka dışı  kesimin stokundaki iç borç kâğıtlarının miktarının yüzde 49.5 oranında artması ilgi çekici bir gelişmedir. Vatandaşın (gerçek kişilerin) stokundaki değer artışı yüzde 48.7 oranında. Buna karşılık yurtdışı yerleşiklerin stoku sadece yüzde 7.4 oranında arttı.

Banka dışı kesimin mülkiyetindeki DIBS (milyon TL)

25.07.2003 27.12.2002 Deg. (Yüzde)

  1. I) Banka dışı kesim 49.395.668 33.035.899 49.5

– TL ve YP’ye endeks. 45.241.049 29.260.073 54.6

– YP 4.154.619 3.775.826 10.0

(1) Gerçek kisi 32.515.644 21.865.118 48.7

– TL ve YP’ye endeks. 29.324.179 19.095.254 53.6

– YP 3.191.464 2.769.863 15.2

(2) Tüzel kisi 16.880.023 11.170.781 51.1

– TL ve YP’ye endeks. 15.916.869 10.164.818 56.6

– YP 963.154 1.005.962 -4.3

  1. II) Menkul Kıy. Yat. Fon. 8.419.652 4.593.524 83.3

III) Toplam 57.815.320 37.629.423 53.6

  1. IV) Yurtdışı yerleşikler 2.345.579 2.184.140 7.4

– TL ve YP’ye endeks. 2.191.128 2.063.075 6.2

– YP 154.450 121.065 27.6

  1. V) Toplam 60.160.900 39.813.564 51.1
 

Sende yorum yap