Hergün daha ucuza ihracat

, , Sende yorum yap

ABD Dolari Türkiye’de bir ay öncesine göre % 5.5 bir yil öncesine göre % 31.3 deger kazanmistir. Acaba bu durum, ABD Dolarinin dünya üzerindeki deger kazancindan mi kaynaklanmaktadir.
US News and World Report Dergisinin temel göstergeleri ne göre, ABD Dolarinin gelismis 10 ülkenin parasi karsisinda deger kazanma orani, bir ay öncesine göre % 3.71, bir yil ön cesine göre % 10.01 dir.
Kaba bir yaklasim ile, Türkiye ihraç mallarini ayni deger ile satmaya devam etse, bir yil önceye göre ayni mal karsiligi or talama % 10 daha az dolar eline geçecektir.
Fakat Türkiye ithal mallarini da ayni fiyat ile satin alabilse bu islemden sadece dis ticaret açigi ölçüsünde zarar görecek tir. Çünkü, ihraç mallarindan kazandigi döviz kiymetli döviz oldugundan, nisbi olarak, ABD disindan yapacagi ithalata da daha az döviz ödeyecektir. Dis Ticaret Haddi denilen, ithalat ve ihracat fiyatlari arasindaki iliskiyi gösteren oran, Türkiye’ nin bu dengeyi kuramadigini, ithal mallarini devamli daha pa hali alirken, ihracatini devamli daha ucuza yaptigini göster mektedir.
Bazi ihraç ürünlerinin 1983 yilinda ihracindan l tonlari kar siligi gelen döviz ile, 1984 yilinin ilk alti ayinda ihracatla rinda l tonlarinin getirdigi döviz, dolar olarak söyle hesaplan mistir:
1983 yil. 1984 yili
ortalama llk 6
ihraç aydaki
Malin cinsi fiyati fiyati
(ton) (ton)
Tütün………………………2016 dolar………….1915 dolar
Bugday………………………161 dolar…………..149 dolar
Bugday unu…………………..169 dolar…………..147 dolar
Kuru bakla…………………..260 dolar…………..247 dolar
Susam tohumu………………..1868 dolar…………..938 dolar
Zeytin………………………899 dolar…………..767 dolar
Nohut……………………….522 dolar…………..469 dolar
Fasulye……………………..892 dolar…………..579 dolar
Bulgur………………………312 dolar…………..266 dolar
Kirmizi mercimek…………….314 dolar…………..245 dolar
Findik……………………..2200 dolar………….1800 dolar
Makarna ve sehriye……………399 dolar…………..349 dolar
Görülmektedir ki, Türkiye tarim ürünlerini düsük fiyattan satmaya devam etmektedir. Bunun anlami sudur: Türki ye daha fazla mal satip, daha az mal almaktadir.
Bunun en güzel örnegi Petroldür. Petrol krizinden sonra petrolün fiyati 81 dolardan 134 dolara siçradiginda, 1980 yili ortalarinda 245’lere eristiginde, Türkiye’de bir iyimserlik mev , cuttu. Biz de petrole karsi bugday yetistiririz. Çünkü petrol üretimi bol ama bugday yok. Bir ton bugday satariz, bir ton petrol aliriz deniliyordu. 1984 yilinin ilk aylarinda petrol fiyat larindaki gerileme sonucu Türkiye petrolün tonunu 219 dola ra alabiliyor. Geçen yilin ayni döneminde 247 dolara aliyor du, Demek ki petrolü daha ucuz alma imkani mevcut. Fakat, ihraç ürünleri fiyatlarina bakildiginda tüyler ürpertici rakkam lar görülmektedir. Türkiye geçen yil l ton bugdayi 161 dolara satabilmis, bu yil 149 dolardan satmistir. Açik anlatimiyla, l ton bugday satip l ton petrol alma hayali artik mevcut degil dir.
Bu gelismenin temel nedenleri acaba nedir:
1. Dünya pazarlannda gelismekte olan ülkelerin ürettikleri tarim ürünleri ve tarima dayali sanayi ürünleri fiyatlari gerilemekte, sanayi ürünlerinin fiyatlari ya yerinde durmakta, ya da artmaktadir.
2. Türkiye, ihracat telasi içinde, bazi ürünleri giderek daha düsük fiyata satmayi göze alabilmektedir.
3. Türk Lirasinin dolar karsisindaki degeri ayarlanirken, dolar fazla degerlendirilmekte, bunun sonucu olarak, ihracatçi ihraç fiyatini giderek dusürse bile Türk Lirasi kazanci artmaktadir.
4. Ihracatçiya saglanan yan tesvikler, o kadar önemlidir ki, belli islemlerden ihracatçi zarar etse bile, sonuçda yan imkanlar nedeniyle dengeyi saglamaktadir.
Bunlari görmek, gelismeleri degerlendirmek, ilgili kamu kuruluslarinin sorumlulugudur.

 

Sende yorum yap