Hazine, piyasadaki parayı devamlı emiyor

, , Sende yorum yap

Hazine, piyasadaki parayı devamlı emiyor

Dün gazetelerin ekonomi sayfalarinda üç haber yanyana yer aldi: (1) Sanayi üretimi kasim ayinda da geriledi (2) BDDK Baskani “sanayiciye kredi sözü verdi” (3) Toplam 2 katrilyon lira borçlanmasi beklenen Hazine, 3.5 katrilyon lira borçlandi. Toplam sanayi üretimi 2001 yili Kasim ayinda, önceki yilin ayni ayina göre yüzde 13.9 oraninda azalis gösterdi. Geçen yilin ilk 11 aylik dönemi ile karsilastirildiginda, 2001 yilinin 11 aylik üretimi, yüzde 8.8 oraninda, imalat sanayii üretimi yüzde 9.7 oraninda gerilemis durumda. Üretimdeki gerilemenin ana nedeni tabii ki talepteki düsmedir. Fakat unutulan gözden kaçan bir baska sey var ciddi bir kriz dönemi sonunda sanayi kesiminin kredi ihtiyaci büyüdü. Üreticinin fon akimi alt-üst oldu. Üretici çarkini çeviremiyor. Nasil ki, iç borcun çevrilebilmesi için Hazine, iç ve dis kaynaklardan ek kredi bulmak zorunda ise, ayni sekilde üretici de birakiniz üretimini sürdürmeyi, borcunu çevirmek için destek arayisinda. Önce borcunu çevirecek. Sonra da üretimini artiracak veya düsen üretiminin finansmanini saglayacak. Halbuki banka sistemi perisan. 19 banka fon yönetimine geçmis. Ziraat, Halk, Emlâk bankalari ve hatta Vakiflar Bankasi yeniden yapilanma nedeniyle kredileri kesmis. Özel sektör bankalari toparlanma çabasinda nakit kalmaya özen gösteriyor. Kredi vermek yerine verilmis kredileri toplamak için çalisiyor. Böyle bir tabloda Hazine borçlaniyor. Hazine iç borçlanma yolu ile öngörülenin üzerinde para topladikça bu gelisme bazi çevrelerde memnunluk yaratiyor. Halbuki Hazine’nin öngörülenden daha fazla borçlanmasi, piyasadan öngörülenin üzerinde para emilmesi anlamina geliyor. Hazine, hangi parayi emiyor? Üretime gidecek parayi emiyor. Hazine’nin emdigi para üretimden kaçirilip, cari harcamalara yönetilen kaynaktir. Bütün bunlar olurken, “Banka Kurtarma Yasasi”na reel kesimden destek bulmaya çalisan ekonomi yönetimi, bu paranin üreticilere kredi olarak dönecegini söyleyerek, elestirileri önlemeye çalisiyor. Sistem karisti. Neyin ne oldugu belli degil. Ekonomi yönetimi bankalarin elindeki serbest fonlari yüksek faiz ile iç borçlanma senetleri satarak topluyor. Bankalarin kredi verme imkânlarini kisiyor. Sonra da bankalarin kredi verme olanaklari kalmadi diyerek bankalarin içine, sermaye veya uzun vadeli kredi seklinde fon akitma arayisina giriyor. Para-banka-kredi sisteminde gelismeleri bir bütünlük içinde ele almaz isek, sorunun bir o ucundan bir bu ucundan çeke çeke sorunu çözülemez hale getiriyoruz.

 

Sende yorum yap