HABERLER

, , Sende yorum yap

Maliye mali kesimden vergi istemeye kalkti…Dikkat buyurunuz “istemeye”… “Almaya” degil…Mali sistem “disini” gösterdi. Hükümet “pes” etti.
Vergi reformu, vergi reformu diye aylardir gündemi isgal eden çabalar unutuldu…Sil bastan geriye dönüldü.
Sakalin içine “bit” girdi. Sakalin tamamini kesmekten baska çare yok. Geçen hafta so-nu mali kesimin aldigi tavizler yetmeyecek. Bunun pesi de gelecek. Tasanda mali kesimle ilgili hükümlerin tamami geri alinacak.
Burada bir açiklama yapalim: Türkiye’de iki uç arasinda gelir gideriz. Eskiler buna “ifrat ile tefrit” diyorlar. Biz hiç birseyin ortasini/kararini bilemeyiz.
Maliye’nin banka sisteminde fonlarin akiskanligini önleyen, banka fonlarinda maliyeti yükseltip faizi tirmandiran hatalari vardi. Mali sistem bu hatalarda düzenleme beklerken, Rusya krizi çikti.
“Öcü geliyor öcü!..” Korkutmasi ile hükümetin üzerine gidildi. Maliye sesini çikaramadi. Beklenenin üzerinde geri dönüs yapildi. Bu geri dönüs cesaret verdi. Simdi eskiye tam dönüs isteniyor.
l Eylül’den itibaren hükümetin mali sistem için sagladigi imkanlar sunlar:
1) Bankalararasi islemlerde alinan stopaj yüzde 6’dan sifira iniyor.
2) Kamu kâgitlarinin alim satimindaki banka sigorta ve muamele vergileri yüzde 5’ten l’e indiriliyor.
3) Takasbank piyasasinda uygulanan banka sigorta ve muamele vergisi orani da yüzde 5’ten l’e indiriliyor.
4) Bankalara vadeli döviz alim-satimi islemlerinde sinirlama kaldiriliyor.
Simdi mali piyasalarin “10 beklentisi” daha var. Bunlar da sunlar:
31Agustos 1998
Vergi isteme benden, buz gibi sogurum senden
1) Bireysel yatinmcilar için hisse senedi alim satimindan dogan kazançlann vergi disi tutulmasi.
2) Bireysel yaünmcilar yatarim fonu alim-sa-tim kazançlarinin vergi ve beyanname disi tutulmasi.
3) Kamu borçlanma senetlerinde alinan stopajin sifirlanmasi.
4) Halka açik sirketlerin temettü ödemelerinden gelir vergisi stopajinin yapilmamasi.
5) Yabanci kurumsal sirketlerin yapmis ol-duklari hisse senedi ve tahvil portföy yatirim-lann, kurumlann özelligine bakilmaksizin kurumlar ve gelir vergilerinden muaf tutulmasi.
6) Finansal kurumlann yapmis olduktan sabit getiri menkul kiymetlerle ilgili üç aylik dö-nemlerde 1999 yilindan itibaren yapilmasi gereken reeskontlarin sadece yil sonlarinda yapilmasina olanak saglanmasi.”
7) Rnansal sisteme uzun dönemli fon saglayacak olan özel emeklilik fonlarinin vergiden muaf olarak devreye sokulmasi.
8) Malta ve Irlanda’da oldugu gibi Türkiye’de de finansal serbest bölgelerin olusturulmasina olanak saglayarak uluslararasi fonlarin ülkemize girmesinin kolaylasmasi gerektigi.
9) Kurumsal yatirimcilan destekleyecek yeni kararlar alinmasi.
10) Yüzde 15-20 halka açilan piyasamizda, halka açilan sirketlerin böyle büyük düsüsler-deki fonksiyonlannin yeniden düzenlenmesi.”
Bu 10’luk paket karsisinda 7’lik bir “mütevazi paket” ile ortaya çikanlar da var. 7’lik pakette, “öncelikler” farkli:
1) Pesin vergi uygulamasi ertelensin.
2) Bireysel yaünmcilar için hisse senedinden dogan kazançlar vergi disi tutulsun.
3) Yatinm fonu alim-satimi kazançlari vergi ve beyanname disi tutulsun.
4) Kamu borçlanma senetlerinden alinan stopaj sifirlansin.
5) Halka açik sirketlerin temettü ödemelerinden gelir vergisi stopaji yapilmasin.
6) Yabancilarin hisse senedi ve tahvil portföy yatirimlari, kurumlarin özelligine bakilmaksizin, kurumlar ve gelir vergisinden muaf tutulsun.
7) Finansal kurumlann üç aylik dönemlerde 1999 yilindan itibaren yapmasi gereken re-eskontlann sadece yil sonlannda yapilmasina olanak saglansin.
Vergi kanunlarinda düzenleme yapilirken Maliye Bakani Temizel’e arka çikmayan Günes Taner, mali piyasalann “kafinin ötesindeki” istekleri karsisinda Temizel’in yanina geçiyor. Sunlari söylüyor:
“Vergi Kanunu’nu uygulamazsak ekonomiyi tutamayiz. Herkes hesabini suna göre yapsin. Pesin vergi ertelenmeyecek. Türkiye her türlü kazançtan vergi alacak. Ne kadar alacak, o ayarlanabilir.”
“Yabancilar getirdi, simdi götürüyorlar. Geldiler, çünkü dünyanin neresinde borsadan
yüzde 200 aliniyor? Rusya’nin asil sikintisi vergi toplayamamasi. Gayri safi mü hasilasinin yüzde I2’si kadar vergi toplayabiliyorlar. Biz 1997’de yüzde 17 toplamistik. Simdi bunu yüzde 20’ye çikardik. Hedefimiz gelecek yil yüzde 22’ye çikarmak. Avrupa ülkeleri yüzde 35’ini topluyor.”
“Pesin vergiyi ertele diyorlar. Ne hakla bunu istiyorlar? Vatandas enflasyonla yüzde 80 vergi ödüyor. Memur ve isçiden pesin vergiyi çatr çatr kesiyoruz. Öteki kazançlari neden vergilendirmeyecegiz? Vergiyi ertelemezsen ülke batar diyorlar. Asil, vergiyi uygulamaz-sam batar.”
“Bagiriyorlar, tabii bagiracaklar. Çünkü ceplerine dokunuyorum”. Yabancilar kaçarken bizimkilere ne oluyur? Onlar da kaçip, spekülasyonla voli vurma pesindeler.”
Büyük çaba ile vergi reformunu gerçeklestirdigini sanan Zekeriya Temizel, olan biten karsisinda sesini çikaramaz hale gelmis.
Vergi Yasalan’nin onayan Süleyman Demi-rel bile yasalara karsi bayrak açmis. Gazetecilere açiklama yapiyor: “Mali politikalari ekonominin önüne geçirirseniz, vergi reformu ters teper.”
Bu ters tepis karsisinda herseyi önceden bilen Baba herhalde pek mutlu olmali!
Zekeriya Temizel diyor ki:
“Vergi reformunu bilek güresi gibi görmüyoruz. Mali politikalari ekonominin önüne geçirmek gibi bir hedefimiz yok. Ama bu yasayi çikarmak için aylarca ugrastik ve basardik. Türkiye bu sayede kayitdisi ekonomiyi disiplin alfana aliyor.
Her türlü kazanç vergilendiriliyor. Böylece saglam kaynaklara dayali saglikli bir ekonomi ortami yaratiyoruz.
Kimse, Rusya bahanesiyle olmayacak seyleri savunmasin. Hayali krizlerin geregi
yok. Türkiye ekonomisi iyi yoldadir.”
“Borsadaki hisse senetlerine vergi olayi abartilmasin. Çünkü, yasanin bu hükmü l Ocak 1999’da yürürlüge gitecek. Üstelik alim satim kazançlarinin hepsi (degil bir bölümü vergilendirilecek, 3-5 milyar lirayi asan gelirler, enflasyondan arindirilarak beyan edilecek. 1999 yilinda tahakkuk edecek vergi, ertesi yil ödenecek.
2000 yilindaki verginin su anda borsayi etkilemesi düsünülebilir mi?”
“Frankfurt Borsasi düstüyse, nedeni herhalde Türkiye’deki vergi mezvuati degildir. Herkes vergi cennetine gitmek ister ama Rusya’nin haline bakin. Bir ülke, ekonomisini sadece sicak paraya dayandirirsa, mali politikalari ihmal edip vergi toplamayi unutursa olacagi budur.
Türkiye IMF’yle zamaninda para programi üzerinde anlasip vergi reformunu gerçeklestirdigi için Rusya’nin durumuna düsmedi.
Yabanci yatirimcilar küresel kriz dönemlerinde daha güvenilir piyasalara yönelirler, ama bu posizyon degisikliklerinin bizde hayli sorun yaratmasi bekleniyor.
Bu gidisle 30 Eylül’deki “Vergi Miladi” uygulamasi da ertelenecegi, “Nereden buldun?” dan da vazgeçilecegi anlasiliyor.
Yapi Kredi Genel Müdürü Burhan Karacan, kanunun tümüyle degistirilecegine inaniyor. Geçen cumartesi Hürriyet’e yap-tig Ertugrul Özkök’ün sütununda yayinlanan açiklamasinda sunlan söylüyor:
“Bu kanunu degistirecekler. Çünkü bu krizin sebebi Uzakdogu ve Rusya degil. Onlarin payi belki yüzde 20-30. Ama asil sebep vergi kanunlarinin yarattigi hava.”

 

Sende yorum yap