“Güvensizlik”

, , Sende yorum yap

Devamli olarak “ekonominin dengesizlikte dengeye oturdugunu” anlatmaya çalisiyorum.
Döviz fiyatindaki “patlama”, benim ne demek istedigimi, açik olarak ortaya koydu. Eger ekonomi gerçek dengeler üzerine oturmus olsa, “Merkez Bankasi’nin yaman baskani sabah kahvaltisinda hapsurdu” diyerek, ögleyin döviz fiyatlari “patlamaz”di.
Dikkat buyurunuz, insanlar ne kadar hassas hale geldi.
Yaman baskan “hapsirinca” hoooopppppppp bütün paralar borsadan çekiliyor, dolara yöneliyor.
Demek ki insanlari bu kadar huzursuz, bu kadar güvensiz hale getirmisiz. Demek ki, insanlarin paralari bu kadar “oynak” ve de ekonominin likiditesi “bu kadar kisa vadeli yatirimlara bagli.” Görüyörsunuz, sabah “ürken para”, ögleden sonra “yön degistirebiliyor.
Simdi gerçekçi olalim. Bu kadar hassas, bu kadar oynak bir para piyasasina hakim olmak çok güçtür. Böyle bir piyasa her zaman “patlayabilir”. Her zaman “patlayabilecek” bir para piyasasinin bulundugu ekonomide, birakiniz uzun vadeli kararlarin alinmasini, orta ve hatta kisa vadeli ciddi yatirimlara yönelmek bile hayaldir.
***
Bu yaziyi dün (çarsamba günü ögle tatilinde) kaleme alirken, Kapaliçarsi’dan bir okuyucum telefon etti. Sunlari söyledi:
– Merkez Bankasi, altin rezervindeki 12 kiloluk altin barlarini Kapaliçarsi’da satisa çikardi.
– 34.400 liradan dolar satiyoruz. Millet sirada. Bu kadar parayi bir günde nereden bulup getirdiler. Eskiden yastik altinda dolar sakliyorlardi. Ne
olur, ne olmaz diyerek yastik altinda Türk Lirasi da saklaniyormus herhalde. Bu kadar kisa sürede bu millet bu kadar Türk Lirasi’ni nereden buldu da dolara hücum etti anlayamadik.
***
Karadenizli’nin dedigi gibi “…iste bu da bize ders olsun…” Insallah tez zamanda panik durur. Panik durduktan sonra “dengesizlikte kurulan dengelere güvenilemeyeceginin bilincinde” gerçek dengelere yönelinir.
***
Bu panik olayindan çikarilacak bir baska ders de sudur:
“Nasil olsa millet sesini çikarmiyor, indir faizi asagi”, “nasil olsa. millet ilgi duymuyor, unut dövizi”; “nasil olsa sesleri çikmiyor birak bankalari kendi haline” diyerek bu isler yürümüyor.
Bana göre bu is “zamansiz patladi”… Bana göre su anda patladi” … Bana göre su anda “patlamayi gerektirecek önemli bir sebep `yoktu”…
Kötü olan da iste bu. Bundan sonra insanlar hep kusku içinde yasayacak, ögleden sonra “patlar” mi, yarin “patlar mi” diye güvensizlik etrafi
saracak.
Güvensizligi yaratmak kolay, güveni saglamak zor bir is.

 

Sende yorum yap