Gitmediler – Biz Gönderdik

, , Sende yorum yap

MÜNIH
Almanya’daki bu isçiler oralara nasil gitti? “Almanlar Münih Garinda Türk isçilerini bando ile karsiliyormus, hadi biz de gidip su bandoyudinleyelim”diye mi yola çiktilar? Hayir. Onlari biz gönderdik.
Nasil mi? 1966 Yili Yillik Programinin 50 inci sayfasinda bakiniz neler yaziyor: “Planli dönemin ilk yili olan 1963 yilinda gerçeklesen istihdam artisi, öngörülen seviyeden % 23 geri kalmistir. Bu geri kalmanin nedeni Planlanan kalkin ma hizinin saglanamamasiJir. Ayni sekilde 1964 yilinda da ne yatirimlar, ne üretim istenilen ölçüde artirilamamistir. 1965 Yili için de durum pek parlak görülmemektedir. Bu du rumda, Kalkinma Planindaki istihdam projeksiyonlarina göre 1967 yili için tahmin olunan issizligin 900 binden l milyon 400 bine çikacagi, 1972 yilinda hedef alinan 800 bin açik ye rine 1. milyon 300 bin kisinin issiz kalacagi, 1977 yilinda issiz ligi 700 bine indirme hedefinin gerçeklesmiyecegi, fakat gene de l milyon 300 bin yerine l milyon 200 bin issiz rakkamin ortaya çikacagi anlasilmaktadir.”
Yillik Programda ayrica sunlar aa yazilidir: “Açik issizligi ve tarimdaki gizli issizligi gidermede yardimci olacak tedbir lerden tarim disi alanlarda çalisma imkanlari yaratma, daha fazla isgücü kullanabilecek projeleri ve teknolojileri tesbit etme amaciyla tesbit edilen arastirmalara sorumlu kuruluslarca he nüz baslanamadigindan, simdilik yurt disinda istihdama izin verilmektedir.
Açik anlatimiyla 1965 yilinda Türkiye’de l milyon dolayin da issiz vardir. Planlamacilar, bu issiz sayisini giderek azal mayi hedef almislardir. Eger öngördükleri tedbirler uygu lansa 1967 yilinda issiz sayisi 900 bine inecektir. Ne yazik ki tedbirler tam uygulanamamaktadir. Bu yüzden issiz sayisi 1977’de 900 bin yerine l milyon 400 bin olabilir. Her ne ka dar daha sonraki tedbirlerle bu rakkam l milyon 300 bine, sonra l milyon 200 bine indirilecekse de, iyisimi simdilik im kan varken, bir kisim issizi Almanya’ya göndermek, geçici bir çözüm olabilir.
Yurt disina ne kadar isçi gönderilecektir? Zaten topu topu l milyon issiz olduguna göre, 1961’den sonraki gelisme ler hiç de fena sayilamaz. Örnegin 1965 yilinda yilda 51 bin isçi rakkami hiç de fena degildir. Böylece yurt disindaki isçi sayisi 156 bine ulasmis olmaktadir.
Yurt disina gönderilen isçiler
1961 1.476
1962 11.185
1963 25.660
1964 66.176
1965 51.512
Fakat Plancilar, yurt disina isçi göndermenin ilende bir ta kim sorunlar ortaya çikaracaginin da farkindadirlar. 1965 Yili Programinin 30 uncu sayfasinda sunlar yazilidir: “Türk is çileri gittikçe artan sayida Bati Avrupa’ya gönderilmektedir. Planda istihdam probleminin çözüm yollarindan biri olarak ortaya konan bu isgücü göçünün 3 önemli yönü vardir: Birin cisi göçün yurdumuzdaki isgücü hareketleri ve daha genel an lamda kalkinma çabalari üzerindeki etkisi, ikincisi döviz kay nagi olarak önemi, üçüncüsü yurdumuzun sosyal yapisi üze rinde muhtemel etkisidir.
Dis ülkelere geçici olarak gidecek olan isçilerimizin oradaki çalisma ve yasama sartlarini iyilestirmek yaninda, dönüs lerinde ekonomik ve sosyal gelismemizde faydali birer unsur olarak yer almalarinin önceden planlanmasi ve temel ilkelere baglanmasi önemli görülmektedir.
Dis ülkelerdeki isçilerimizle ilgili olarak alinmasi gereken tedbirleri dört konuda toplamak mümkündür:
a. Gönderme. Gönderilecek isçiler iyi seçilmeli, bu tip gi dislerin aile düzeni üzerindeki etkisi dikkate alinmali, ya esleri ni beraberlerinde götürmeli, ya da biraktiklari ailelerin bakimi konusundaki düzenlemeler düsünülmelidir. Giden isçi yurt disinda yalniz birakilmamali, ona sahip çikilmali, çevreye uyu mu saglanmalidir. Bunun için yurt disinda gerekli kamu teski lati kurulmalidir.
b. Dis ülkelerde yerlesme ve organizasyon. Yurt disina gi denlerin ekonomik, sosyal, kültürel gelismelerinin saglanma si, yerlesim ve çalisma konusundaki hak ve menfaatlerinin korunmasi saglanmalidir.
c. Dönüs. Giden isçilerin bir gün geri dönecekleri dikkate alinarak, bu dönüsde neler olacagi simdiden planlanmalidir, d. isçi tasarruflari. Bu isçiler kazandiklari paranin büyük kismi ni Türkiye’ye gönderecektir. Bu paralar, büyük miktarlara ulasacaktir. Bunlari ekonominin yararina kullanmak gerekir ki, dönüste bu isçilere ve daha baskalarina çalisacaklari yeni isyerleri acitabilsin.
Iste, hikaye, 1960’li yillarin basinda böyle baslamis. Simdi 20-25 yil sonra ulasilan noktayi degerlendirirken, hikayenin baslangicini hatirlamakta yarar vardir.

 

Sende yorum yap