Gerçek kalkınma hızımız nedir?

, , Sende yorum yap

Basbakanlik Devlet istatistik Enstitüsü, Milli Gelirin nasil he saplandigini söyle anlatiyor:
“Milli Gelir”, bir ülkede belli bir dönemde (genellikle bir yil da) ma! ve hizmet üretiminden dogan üretim faktörleri gelirle rinin toplam parasal degerini, baska bir deyisle milli ekonomi nin bir yil içerisinde yarattigi toplam “Net Hasila”yi ifade eder.
Milli Gelir Hesaplamalarinda üç ayiri terminoloji söz konusu olmaktadir. Bunlardan birincisi “Gayri Safi Milli Hasila”, dige ri “Safi Milli Hasila”, bir digeri ise “Milli Gelir” dir.
“Gayri Safi Milli Hasila”, bir ekonomide bir yillik süre içeri sinde, gerek özel kesim gerçek ve tüzel kisilerinin, gerekse ka mu kuruluslarinin yaratmis olduklari tüm mal ve hizmetlerin toplaminin milli para birimi ile ve net olarak degerlendirilmesi olarak tanimlanir.
Gayri Safi Milli Hasila’dan üretim sirasinda kullanilan sabit sermaye unsurlarinda, o yil içinde meydana gelen asinma ve eskime paylan, yani amortismanlar düsüldükten sonra “Safi Milli Hasila”ya varilmaktadir.
Safi Milli Hasila degerlerinden sektörlerin o yil içerisinde öde mis olduklari dolayli vergilerin düsülmesi devletin üreticilere ver mis oldugu sübvansiyonlarin (Görev zarari karsiliklari) eklen mesi suretiyle “Milli Gelir” degerine ulasilmaktadir.
Halen Birlesmis Milletler tavsiyelerine uygun olarak ülkemiz de de hesaplamalar “Gayri Saf Milli Hasila” olarak yapilmak tadir.
Gayri Safi Milli Hasila (GSMH) rakkamlari önce cari fiyat larla hesaplanir (tahmin edilir). Sonra bu tahminler, her ke simdeki fiyat artislari (tahminlerine) dayali olarak gerçek artisa dönüstürülür. Açik anlatimiyla, (gerçek artis) hizini, o sektör için tahmin edilen (fiyat artis hizi) tayin eder.
Söyle ki, örnegin 1984 Yili GSMH Tahminleri yapilirken:
-Sanayi sektöründe gelisme hizinin, Cari Fiyatlarla % 61.8 Sabit Fiyatlarla % 8.8 olacagi tahmin edilmistir.
-Insaat sektöründe gelisme hizinin Cari Fiyatlarla % 54.0, Sabit Fiyatlarla % 0.6 olacagi tahmin edilmistir.
Son yillarin Zimni Fiyat Deflatörü diger ülkelerle karsilastir mali söyledir:
GSYIH’nin Yillik Zimni Fiyat Deflatörü
1982 1983 1984 1985 (2)
Türkiye 28.0 28.3 46.0 25.0 (‘)
Belçika 7.0 5.9 5.5 5.3
Danimarka 10.5 7.7 5.5 4.6
B. Almanya 4.7 3.2 1.9 2.1
Yunanistan 23.8 19.7 18.3 17.7
Fransa 12.5 10.0 7.5 5.9
Irlanda 16.0 10.4 7.6 5.8
Italya 17.5 15.0 10.2 7.5
Lüksemburg 7.9 7.6 6.8 6.2
Hollanda 5.7 1.9 2.5 1.0
Ingiltere 7.2 5.2 4.1 5.4
A.B..D. 6.5 3.8 4.0 4.7
Japonya 1.8 0.7 1.5 2.0
Kaynak: European Economy – Annual Economic Report 1984-1985 – No: 22
(1) Yillik ekonomik programda öngörülen % 25.0’lik fiyat artisidir.
(2) Beklenen
Açik anlatimiyla, eger 1984 yilinda Türkiye’de Devlet ista tistik Ensitüsü Zimni Fiyat Deflatörünü % 46.0 yerine % 56.0 tahmin etse idi, Türkiye kalkinmamis gerilemis, görünecekti. Kalkinma tersine deflatör bu rakkamin altinda tahmin edilse ydi, Türkiye % 1-% 10 oraninda gelisme göstermis olabilecekti.
Onun için, Milli Gelir Hesaplarinin önemi çok büyüktür. Bu hesaplari hazirlayanlar büyük sorumluluk tasirlar.
Her üretim dallari için ayri yapilan fiyat artis hizi tahminleri sonunda genel bir artis rakkamini ortaya çikarmaktadir. Bu rak
Kalkinma tersine deflatör bu rakkamin altinda tahmin edilse ydi, Türkiye % 7-% 10 oraninda gelisme göstermis olabilecekti.
Onun için, Milli Gelir Hesaplarinin önemi çok büyüktür. Bu hesaplari hazirlayanlar büyük sorumluluk tasirlar.
Her üretim dallari için ayri yapilan fiyat artis hizi tahminleri sonunda genel bir artis rakkammi ortaya çikarmaktadir. Bu rak kam, GSMH’nin cari fiyatla ortaya çikan rakkammi sabit fiya ta dönüstürmeye esas olan (enflasyon oranidir). Buna teknik olarak (GSMH Zimni Fiyat Deflatörü) adi verilmektedir.
Zimni Fiyat Deflatörü gerçek enflasyona uymadiginda, ülke kalkinmadigi halde kalkiniyormus, veya tam tersine, kalkindi gi halde kalkinamiyormus gibi görülebilir.
Türkiye’nin son yillardaki kalkinma hizlari diger ülkelerle kar silastirmali söyledir:
GSYIH (Sabit Fiyatlarla Yillik Büyüme)
1982 1983 1984 1985 (2)
Türkiye (‘) 5.0 3.7 5.7 5.5
Belçika 1.1 0.4 1.5 1.0
Danimarka 3.6 2.4 3.8 2.9
Almanya -1.0 1.0 2.4 2.5
Yunanistan -0.0 0.3 2.2 2.0
Fransa 1.6 0.7 1.4 1.7
Irlanda 1.2 0.6 3.1 2.6
Italya -0.3 -1.2 2.9 2.3
Lüksemburg -l.1 -1.4 2.0 1.9
Hollanda -1.6 0.6 2.0 1.8
Ingiltere 2.3 3.3 2.0 2.9
A. B. D 2.4 3.8 6.0 2.5
Japonya 3.2 3.0 4.7 3.7
Kaynak: European Economy – Annual Economic Keport 1984-1985 – No: 22
(1) Yillik ekonomik programda 1985 yili GSMH hizi % 5.5 öngörülmüstür.
(2) Beklenen
Bati’da ekonomisi saglam bilinen ülkeler % 2-3 kalkinirken Türkiye ekonomik bunalim içinde acaba nasil % 5 dolayinda kalkinabilmektedir? Yoksa bu rakkami olusturan Zimni Fiyat Deflatörü hatalarimidir?

 

Sende yorum yap