GELİR DAĞILIMI İLE İLGİLİ İLGİNÇ GÖSTERGELER

, , Sende yorum yap

1984 Yili “Gelir Vergisi Beyannameleri” ile Defterdarliklardan saglanan bilgilere göre, l milyon liranin üzerinde yillik gelir beyan eden mükellef sayisi 110 bin dolayinda imis. Bu rakkam, toplam vergi mükelleflerinin yüzde onunu teskil ediyormus.
Bir milyonu askin mükellef ise, 1984 yilinda yillik bir milyon liranin altinda gelir beyan etmisler.
Yukarida açiklanan kaynakdan saglanan rakkarnlara göre, 1984 yilinda 20 milyon liranin üzerinde gelir beyan edenlerin sayisinin üçbin dolayinda oldugu görülmektedir.
1984 Yilinda Mükelleflerin Beyanlarina Göre Yillik Gelir Gruplari
Ortalama Yillik Mükellef Sayi Gelir Grubu
1.014.684 276.000
109.175 1.643.971
21.063 3.828.513
13.990 6.818.949
3.341 12.038.463
1.945 18.909.659
1.285 82.358.301
Yukaridaki tablodaki rakkamlar gerçegi yansitiyor ise, 1984 yilinda, bütün yil boyunca gelirleri 80 milyon lirayi asan vatandaslarin sayisi 1.285 kisi… Geliri 80-100 milyon geliri olan, eger vergi mükellefiyetini tam olarak yerine getiriyor ise, 45-60 milyon lira vergi ödeme durumundadir. Açik anlatimiyla yillik gelirinden
serbest kalacak imkan 35-40 milyon liradir.
Bu rakkamlar (vergi kayitlarina göre) “Türkiye’de 2-3 milyon lira harcama yapabilecek güçte ancak 1.285 dolayinda aile oldugunu söyler. Ama gerçegin böyle olmadigini her “akl-i selim sahibi” söyler.
Gelir dagilimi ile ilgili bir baska gösterge, Gelir Vergisi mükelleflerinin yillik beyannamelerine göre 67 ilin en yüksek vergi mükelleflerinin dagilimidir.
Asagidaki tabloda bu dagilim 1984 ve 1985 yili beyannamelerine göre ayri ayri verilmektedir:
Türkiye’de 67 ilde Beyan Edilen
En Yüksek Gelir Vergileri Milyon TL
1985 1984 ili Meslegi
934 439 Ankara Müteahhit
890 451 Adana Sanayici
768 814 istanbul Müteahhit
543 432 Bursa Sanayici
408 358 izmir Tütüncü
173 182 Balikesir Sanayici
173 560 Hatay Acente
160 139 içel Acente
153 150 Gaziantep Nakliyeci
89 99 Samsun Nakliyeci
87 103 Trabzon Nakliyeci
83 57 Ordu Findikçi
71 26 Kütahya Madenci
69 38 Kayseri Madenci
65 45 Denizli Tüccar
62 56 Eskisehir Sanayici
62 88 Konya Akaryakit Bayii
59 37 Giresin Findikçi
56 91 Antalya Müteahhit
49 38 Elazig Madenci
43 9 Bolu Yem Bayii
43 34 Manisa Sanoyla
40 10 Rize Müteahhit
37 24 Diyarbakir Müteahhit
30 48 Kocaeli Komisyoncu
27 20 Isparta Hali Tüccari
27 21 Çanakkale Oto Bayii
27 11 Corum Sanayici
26 15 Erzincan Madenci
24 9 Aydin Tüccar
23 18 Erzurum Müteahhit
23 13 Urfa Akaryakit Bayii
22 13 Bilecik Akaryakit Bayii
22 28 Kirklareli Zahireci
22 15 Nigde Beyaz Esya Saticisi
18 19 Kahramanmaras Çirçir
18 18 Sakarya Müteahhit
18 11 Van Müteahhit
18 8 Yozgat Oto Bayii
16 17 Edime Zahireci
16 17 Tekirdag Akaryakit Bayii
15 12 Amasya Kireç isi
14 27 Usak Madenci
14 8 Zonguldak Akaryakit Bayii
12 12 Kastamonu Mobilyaci
11 7 Malatya Müteahhit
11 6 Afyon Tüccar
11 5 Çankiri Müteahhit
11 10 Burdur Lastik Bayii
10 8 Adiyaman Akaryakit Bayii
10 B Mardin Müteahhit
10 13 Hakkari Müteahhit
10 38 Mugla Müteahhit
10 5 Siirt Milletvekili-Avukat
9 10 Nevsehir Dösemeci
9 7 Agri Müteahhit
8 10 Tokat Sekeni
8 7 Gümüshane Müteahhit
8 7 Bingöl Müteahhit
8 15 Sivas Noter
7 8 Sinop Oto Bayii
7 6 Artvin Müteahhit
7 6 Tunceli Müteahhit
6 7 Kars Mandiraci
6 S Kirsehir Akaryakit Bayii
6 3 Mus Müteahhit
Yukaridaki tablo degerlendirilirken, (gelir vergisi beyannamelerinin gerçekleri tam olarak yansitmadigi) gerçegi dikkate alinsa bile, ülke sathindaki gelir dagiliminin özellikleri açiklikla görülmektedir. Türkiye’de 67 ilden sadece onunda yasayan mütesebbis kisiler (aileler) 100 milyon liranin üzerinde gelir imkanina sahip olabilmislerdir. 9 ildeki mütesebbislerin geliri ise 50 milyon liranin üzerindedir. Diger 10 ildeki mütesebbisler 25- 50 milyon lira arasinda gelir saglamaktadir. 20 ilde en yüksek gelir 10 ile 25 milyon lira arasinda 18 ilde ise 10 milyon liranin altindadir.
Her ilde en fazla vergi ödeyenlerin meslekleri üzerinde yapilacak bir inceleme de ilginç sonuçlar vermektedir.
Türkiye’de son zamanlarda en revaçta ve gelir getiren meslegin müteahhitlik oldugu anlasilmaktadir. 19 müteahhit degisik ilde en fazla gelir saglayan kisi olmustur. Türkiye’de en fazla gelir saglayan bir baska faaliyet dalinin akaryakit bayiligi olduSu anlasilmaktadir. 7 ilde akaryakit bayileri, 6 ilde nakliye isiyle ugrasanlar en yüksek geliri beyan ederken, 4 ilde de oto ve lastik ‘bayileri liste basi olmuslardir, ilginç olan 67 ilden sadece 5’inde sanayicilerin en yüksek gelir beyaninda bulunmalaridir.
Yukaridaki listeye bakip, Türkiye’de hangi mesleklerin “geçer akçe oldugu” anlasilabilecegi gibi, Dogu Anadolu bölgesindeki illerimizde en yüksek geliri beyan edenlerin (yillik toplam gelir) rak-kamlarim degerlendirerek, bu illerdeki genel gelir düzeyini ve harcama potansiyelini de tahmin etme imkani ortaya çikabilir.
p>

 

Sende yorum yap