FORD AİLESİNİN ÜÇÜNCÜ VE DÖRDÜNCÜ KUŞAĞININ FORD FİRMASI İLE İLİŞKİSİ

, , Sende yorum yap

ABD’nin üçüncü büyük sanayi firmasini 1903 yilinda kurdugunda, sermayenin tamami Baba Ford’a (1863-1947) ait idi.
Baba Ford’un tek bir çocugu (Edsel Bryant Ford 1893-1943) olmasina ragmen, ileri görüsü ile, imparatorlugun gelecegini “taa 1936 yilinda planladi.”
Ford Foundation (Ford Vakfi) kurarak, kendi elindeki ve ogluna ait hisselerin % 95’ini vakifa devretti. O zamanki bekleyis hisse senetlerini veraset ve intikal vergisinden kurtarma formülünü bulmak idi… Vakifa devredilen % 95 hisse senedinin kârdan esit pay alma hakki olmasina ragmen “reye istirak hakki” kaldirilmisti.
Ailenin elinde kalan % 5 hisse senedi, kârdan esit pay aliyor, fakat Ford firmasinin yönetimindeki tüm rey hakkina sahip bulunuyordu.
Baba Ford’un torunu Henry Ford II, 1956 yilinda Ford firmasini “halka acik bir sirket” haline getirdi.
Bu operasyonda hisse senetleri A ve B grubu olarak ikiye ayrildi. A grubu senetler, halka arz edildi. Bu senetlere toplam oy hakkinin % 60’si verildi. Ailenin elinde kalan B grubu hisse senetlerine ise yönetimde % 40 rey hakki tanindi.
Ford Ailesi Yönetimi Nasil Kontrol Ediyor?
B grubu hisse senetlerinin, A grubu hisse senetlerine göre 7 misli rey hakki vardir.
Ancak B grubu hisse senedi Ford ailesine mensup biri tarafindan aile disina satildiginda, otomatik olarak A grubu hisse senedine dönüsür. Her hisse senedinin bir rey hakki olur.
Bugün B grubu hisse senetlerinin pazar fiyati 52 dolardir. Bu hisse senetleri, A grubu hisse senetleri gibi yilda 2.40 dolar kâr payi getirir.
Ailenin elinde 38 milyon B grubu hisse senedi kalmistir.
Ford sirketinin statüsüne göre, eger ailenin elindeki toplam hisse senetleri 30 milyon’un altina düser ise, ailenin % 40 oranindaki rey hakki da otomatik olarak % 30’a inecektir.
Eger ailenin elindeki hisse senetleri 17 milyon adedin altina düser ise bu durumda,tüm B grubu hisse senetleri özelliklerini, güçlerini kaybederek, A grubu hisse senetlerine dönüsecektir.
Hisse Senetleri Aile Disina Nasil Satiliyor?
ABD’de Federal veraset vergisi mevzuatina göre, hisse senedi sahibinin ölümü halinde, hisseler hayattaki esine vergiden muaf olarak intikal ediyor. Ancak esin ölümünde % 55 oraninda veraset ve intikal vergisi aliniyor.
Bu nedenle Ford ailesinde kusaklar arasindaki hisse senedi intikali vergi ödeme arayisinda, hisse senetlerinin satimina neden oluyor.
Buna ek olarak çoluk, çocugun nakit para bulmak için hisseleri elden çikarmalari da baska bir faktör.
Henry Ford II öldügünde, varisleri 600 bin hisse senedini satmislar. Bunu sadece 45 bini aile fertleri tarafindan alinmis. Kalan kisim halka intikal ettiginden A grubu hisse senedi haline dönüsmüs.
Simdi büyük tehlike, Henry Ford H’nin hayattaki erkek kardesi, firmanin baskan yardimcisi 64 yasindaki William Clay’in ve 60 yasin üzerindeki esinin ölümü… Bu durumda aile fertleri % 55 oranindaki veraset ve intikal vergisini ödeyebilmek için o kadar çok hisse senedi satmak zorunda kalacaklar ki, ailenin elindeki toplam hisse senetlerinin miktari 30 milyon adedin altina düsebilecek.
Çapkin Ailenin Yüksek Faturasi
Ford ailesinde, birinci kusak Baba Ford, ikinci kusak Edsel tek evlilik yapmis. Üçüncü kusakta iki kiz ve bir erkek tek evlilikte almis. Ama Henry Ford H’nin basindan üç macerali ve pahali evlilik geçmis.
Henry Ford II’yi örnek alan kizlarinin biri üç, biri iki evlilik yapmis.
Amerika’da evlenmek, bosanmak genç hanimi dul birakmak masrafli bir is.
Örnegin Henry Ford II ikinci esini bosayip, 1980 yilinda genç bir mankenle üçüncü evliligini yapmis.
Ölümünden 3 yil önce 1984 yilinda vasiyetini video teype okumus. Vasiyet söyle: “Ben vasiyetimi kagida yazacak yerde, size sahsen okuyacagim. Beni görerek dinleyin. 325 milyon dolarlik varligimi genÇ karim ve üç çocugum arasinda söyle… söyle… dagitiyorum…”
Bu vasiyete göre genç dul Kathy’ye ölümden sonraki ilk yil 3 milyon dolar, müteakip yillar tesis edilecek fondan net en az 1.5 milyon dolar ödenecekmis. Ama Kathy avukat tutup dava açmis yillik asgari net gelirini 9.7 milyon dolara yükselttirmis…
Bu ve benzeri olaylar, evlilikler, bosanmalar da ailenin elindeki hisse senetlerinin satilmasina neden oluyor.
Hisse Senedi Alim ve Muhafaza Fonu
Aile fertleri kendi aralarinda bir fon tesis edip, satilacak B grubu hisse senetlerinin aile disina çikmasini önlemek için fon tarafindan satin alinmasini kararlastirmislar.
Her aile ferdi, yillik kâr payinin bir kismini fon katkisi olarak birakacak.
Ancak ABD’deki kâr paylarinin düsüklügü nedeniyle bu fonun etkili olamayacagi anlasiliyor. Örnegin her aile ferdi yillik net kâr payinin tamamini fonda biraksa, her bir hisse senedine ek bir hisse senedi alabilecek para 17 yilda toplanabiliyor.
Aile Reylerinde Birlik Saglama Arayisi
Ailenin çok dagilmasi karsisinda, toplam % 40 rey hakkinin nasil kullanilacagi da sorun olmus. Çünkü her rey sahibi farkli görüsü savunur ise, % 40’lik aile reyi bir deger ifade etmeyecek.
Bu amaçla bir örgütlenmeye gidilmis. Ailenin kendi arasinda yapacagi toplantida, her katilanan hisse senedi basina bir rey ile görüs olusmasina katkida bulunmasi kararlastirilmis. En çok rey olan görüs, aile görüsü haline gelecek ve genel kurullarda, bu görüs tek birkisi tarafindan (simdiki halde ailenin en büyügü WIlliam Clay tarafindan) % 40 oy görüsü olarak ortaya konulacak.
Ailenin Arayisi
Ford firmasinda bir profesyonel bas yönetici Peterson var. Onun altinda 21 üyeli yönetim kurulu var. Onun altinda 400 profesyonel üst yönetici var.
Aileden sadece 3 kisi yönetim kuruluna girebilmis. Üç kisi de 400 kisilik üst yöneticinin arasina karisabilmis.
Halbuki dördüncü kusaktaki gençlerden üst yönetime yönetim, kuruluna girmek isteyenler ve hatta Peterson’un yerine bas yönetici (CEO) olmak isteyenler var.
Ailenin kizlari, kadinlari da bunlari tahrik ediyor.
Ford firmasini dedemiz kurmus, gelistirmis, yönetim hakki ailemizde. Kendimize ait bir firmadan neden profesyoneller hakim olsun da, bizim ailenin fertlerine yapacak bir is bulunmasin?
iyi yapar, kötü yapar… Kaabiliyeti azdir, çoktur… Firma bize ait degil mi?
Bas yönetici Peterson, uzun süre bu tenkitleri duymamazliktan gelmis. Aldirmamis bile… Ama artik profesyonel yönetim ile, aile fertleri arasinda bir diyalogu baslatmanin yararini görmüs. Simdi önemli politika kararlari ile ilgili duyurularin birer suretini aile fertlerinin adreslerine de postaliyor. Arada sirada aile fertlerini toplayip, Ford firmasinin stratejisi hakkinda onlara bilgi veriyor. Son çikan otomobil modellerini onlara gösteriyor.
Ama gene de, “…su genç de Ford ailesinden… surada bir masaya otursa ne çikar…” diyerek, sirf aileden oldugu için kimseye is vermeye yanasmiyor. “Bu konuda kapiyi bir aralar isek, Ford firmasinda yönetim düzeni alt üst olur. isim ile, akrabalik bagi ile yönetime gelinmez, yetenegi olan kendini gösterir, illa Ford firmasinda bir masaya mi oturmasi gerekir?” diyor.
Alinacak çok ders var…
(Ford Motor firmasinin satislari 80 milyar dolar. Türkiye’nin ihracatinin 6 kati. Türkiye’nin milli gelirinin % 130’u. Yillik kâr 5 milyar dolar.)

 

Sende yorum yap