FİYATLARDAKİ OLUMLU GELİŞME DEVAM EDECEK

, , Sende yorum yap

OLAYLARIN İÇİNDEN / Tevfik Güngör

Temmuz ayı fiyat endeksleri, fiyatlardaki olumlu gelişmenin devam edeceğini gösteriyor.

Hükümet, parasal büyüklükle oynayarak iç talebi canlandıracak şeyler yapmaz ise ve de döviz fiyatı beklenmedik şekilde tırmanışa geçmez ise, yıl sonundaki enflasyon hedefine ulaşılacak demektir. Enflasyon yavaşlayınca döviz fiyatlarındaki artış durur. Bugün bunu görüyoruz. Enflasyon yavaşlayınca faizler aşağıya iner. Bugün göremediğimiz de budur.

Devletin büyük borçlanma ihtiyacı içinde olması, faizin yüksekliğine bakmadan borçlanmayı sürdürme politikası, faizlerin aşağıya inmesini şimdilik önlemektedir.

Fiyatların aşağıya çekilmesinde en büyük etken iç talebin kısılmasıdır. Iç talep, genelde memur, isçi ve emekli gelirlerinin kontrol altına alınmasıyla kısılmaktadır. Memur, emekli ve isçi kesiminin gelirleri enflasyon kadar artmayınca da, genelde bu kesim fiyatlardaki gerilemenin önemini kavrayamamaktadır.

Türk Lirası’nın değer kazanması, döviz fiyatının ucuzlaması, ithal girdilerin maliyet içindeki yükünü hafifletmektedir. İsçi ücretlerinin artmaması buna karşılık verimlilikteki artış maliyetleri olumlu etkilemektedir. Döviz fiyatına endeksli enerji fiyatlarının artmaması da maliyetler bakımından önemlidir.

İç pazara mal satamayanların ihracata yönelmeleri, ihracat artışı, birim maliyetlerin düşmesine imkan vermektedir.

İşte bütün bunların olumlu etkisinde fiyat artışları yavaşlamaktadır.

Gelişmeler bu açılardan değerlendirilmeyince, Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayınlanan fiyat endeksleri konusunda şüpheler ortaya atılmakta, bu endekslerin gerçeği yansıtmadığı iddia edilmektedir.

Endeksler bir eğilimi yansıtıyor. Her ne kadar son üç aylık endekslerde fiyat artışları yerine fiyat gerilemeleri görülüyor ise de, temmuzdan temmuz ayına fiyat artış oranları ile temmuz ayları öncesi 12 aylık dönemlerdeki fiyatlar arasındaki farkı gösteren 12 aylık ortalama fiyat artış oranları gene de yüksektir.

Bir önceki yılın temmuz ayına göre bu temmuz ayında yıllık tüketici fiyatları endeksi artışı yüzde 27.4 oranında, 12 aylık ortalamalara göre tüketici fiyatları yıllık artışı yüzde 30.7 oranındadır.

Açık anlatımıyla fiyat artışlarında genelde bir yavaşlama vardır. Bazı aylarda fiyatlarda düşme vardır ama, satışlar durmamıştır.

Devlet İstatistik Enstitüsü’nün fiyat artışlarını belirlemek için izlediği bazı ürünlerin isimleri öne çıkarılarak endekslere olan güven tartışılmaktadır.

Unutulan endeksin sadece belli ürün fiyatlarına dayanmadığı, farklı sektörlerde farklı alt faaliyet dallarındaki fiyat hareketlerinin de endekslere yansıdığıdır.

Bu yazının altında Devlet İstatistik Enstitüsü’nün kentsel yerler tüketici fiyatları endeksinin temmuz sonuçları verilmektedir.

Tablonun başında genel fiyat artış oranları alt sıralarda sektör ve sektör içi faaliyet alanlarındaki artış oranları yer almaktadır. Görüleceği gibi henüz fiyat artışları sıfır olmamıştır. Ama genelde bir aşağıya gidiş var.

Bu da ekonomi bakımından çok önemli bir gelişmedir.

Kentsel yerler tüketici fiyatları endeksindeki artış

Bir önceki yılın ayni 12 aylık ortalamalara

ayına göre değişim oranı göre değişim oranı

(2003 Temmuz/ (01.08.2002-31.07.2003)

2002 Temmuz) (01.08.2001-31.07.2002)

Genel 27.4 30.7

Gıda, içki ve tütün 35.8 31.4

Gıda 34.4 30.6

İçecekler 33.8 30.0

Sigara ve tütün 48.7 39.7

Giyim ve ayakkabı 30.9 37.1

Giyim 30.8 36.5

Ayakkabı 31.0 38.6

Konut 23.6 28.3

Kira 25.4 28.6

Konutun tamir ve bakimi 11.3 17.8

Konut ile ilgili dig. harcamalar 32.9 38.1

Elektrik, gaz, diğer yakıtlar 19.6 27.8

Ev eşyası 16.3 23.6

Mobilya ve yer döşemeleri 30.1 33.7

Mefruşat 27.9 35.4

Elektrikli ve elektriksiz ev eşya 6.3 20.5

Mutfak eşyaları 20.5 24.4

Ev araç gereçleri 18.0 21.2

Ev bakimi ve hizmetleri 7.4 10.5

Sağlık 29.4 30.9

İlaçlar, tıbbi ürünler 18.7 18.2

Hastane ve hastane dışı tıbbi hiz. 29.7 35.6

Hastane hizmetleri 52.3 44.3

Ulaştırma 24.6 33.3

Özel ulaşım araçları 19.2 37.7

Özel ulaşım araçlarının tamiri 23.2 33.4

Ulaşım hizmetleri 31.7 28.9

Eğlence ve kültür 11.9 20.9

Eğlence ve kültür araçları -0.9 15.7

Kültür ve eğlence hizmetleri 33.3 31.8

Gazete, kitap ve kırtasiye 12.8 20.3

Eğitim 53.5 53.8

Eğitim hizmetleri 54.1 54.7

Eğitim araçları 50.5 49.3

Lokanta, pastane ve otel 32.5 35.0

Dışarıda yenen yemekler 33.0 35.3

Otel hizmetleri 25.4 30.6

Çeşitli mal ve hizmetler 20.4 30.4

Kişisel bakım 17.5 20.6

Mücevher 3.5 27.8

Haberleşme 20.5 30.7

Mali hizmetler 47.0 56.7

Diğer hizmetler 25.0 34.6

 

 

Sende yorum yap