Fiyat belirleme

, , Sende yorum yap

Merkez Bankasi mevduat faizine uygulanacak tavani belirlerken, 15 bankanin mevduat faizlerini esas aliyor. 15 bankanin faizlerinin ortalamasini aliyor. 17 Agustos 1994 tarihinden itibaren vadesiz ve 7 gün ihbarli mevduat faizlerinde tavan, bu 15 banka ortalamasinin yüzde 25’ini, vadeli mevduat faizlerinde ise, 15 banka faiz ortalamasinin yüzde 20’sini geçemeyecek.
***
Fiyat (faiz ortalamasi ve faiz tavani) belirlemeye esas olan 15 bankanin dördü kamu bankasi, dördü toplam mevduattaki paylari yüzde 2’nin üzerindeki bankalar, kalan yedisi toplam mevduattaki paylari yüzde 2’nin altindaki bankalar.
Önemli olan su, Ortalama faiz belirlenirken, bu 15 bankanin herbirinin uyguladiklari faiz oranlari alt alta yazilip toplaniyor, sonra bu rakam 15’e bölünüp, ortalama faiz bulunuyor. Açik anlatimiyla toplam mevduatta binde 16
payi olan Citibank’in faiziyle toplam mevduatta yüzde 21.89 payi olan Ziraat’in faiz orani, ortalama belirlemede es deger tutuluyor.
Bu konunun ciddiyetini ortaya koymak için size, ortalama faiz belirleme listesine alinan 15 bankanin 1993 yili sonundaki mevduat rakamlariyla toplam mevduattaki paylarini vereyim:

15 bankanin toplam mevduattaki paylari
(31.12.1993)

Toplam
Mevduat
(DTH Hariç) Dagilim
Bankalar (milyon TL) (%)

Ziraat B. 72.241.516 21.89
Emlak B. 39.696.820 12.03
Halk B. 23.029.217 6.98
Vakiflar B. 21.479.050 6.51
Is B. 21.090.539 6.39
Akbank 14.723.285 4.46
YKB 12.704.024 3.85
Garanti B. 8.057.733 2.44
Toplam 213.022.184 64.55
Demirbank 6.228.238 1.89
Tütünbank 3.692.526 1.12
Osmanli B. 2.133.229 0.65
Körfezbank 1.699.222 0.51
Koçbank 1.268.507 0.38
TEB 728.817 0.22
Citibank 526.894 0.16
Toplam 16.277.433 4.93
Digerleri 100.706.008 30.52
Türkiye genel toplam 330.005.625 100.00

Listeye bakalim:
– 15 bankanin toplam mevduattaki paylari yüzde 69.48
– 15 banka içindeki 4 kamu bankasinin toplam mevduattaki paylari yüzde 47.41
– 15 banka içindeki 4 büyük özel bankanin toplam mevduattaki paylari yüzde 17.14
-15 banka içindeki kamu ve özel 8 bankanin toplam mevduattaki paylari yüzde 64.55
– 15 banka içideki 7 küçük özel bankanin toplam mevduattaki paylari yüzde 4.93
Simdi sorun surada: Büyük banka, sube agi genis banka demek.
Sube agi nedeniyle mevduat toplama maliyeti yüksek banka demek. Mevduat toplama maliyeti yüksek oldugu için, mevduat faizini belirlerken “matematige dikkat etmesi gereken banka” demek.
Küçük bakalarin ise avantaji var. (Tabii ki bu avantajin da bir siniri var. Bu sinir asildiginda macera baslar ) Bu avantaj su: Küçük bankalar makul sinirlarda mevduata büyük bankanin verdiginin üzerinde faiz verebilme sansina sahip.
Sube aglarinin yükü küçük. Küçük bankalarin oynakligi da belli dönemlerde faizi yükseltme sansi veriyor. Öyle bir plasman imkâni bulurlar ki faizi yükselterek kisa sürede ton bulmak, onlar için cazip olabilir. Fakat bu bir “butik is” dir. Genellenemez.
Simdi siz butik bankalar ile “devlestiginden hareket kaabiliyeti az bankalar”, mevduat Payi binde rakamla ölçülen bankalarla yüzde rakamla ölçülen bankalari ayni kaba esit sartlarla koyup karistirisaniz, tabii ki küçük bankalarin yüksek faizi ortalama faizi yukari çekecektir.

Son dönemlerde 4 büyük kamu bankasi ile, 4 büyük özel banka benzer vadelerde, benzer faizler uyguluyor. Simdi ben size bankalarin faizleriyle, Merkez Bankasi’nin (küçük bankalarin yüksek faizleri etkisinde yüksek ilan ettigi) ortalama faiz oranlarini vereyim. Çarpikligi görünüz:

1 ay 3 ay 6 ay 1 yil
vade vade vade vade
% 47.41 payasahip
4 kamu bankasi 50 65 75 T
FE+10
% 17.14 paya sahip
4 özel banka 47 62 72/77 85/87
% 4.93 paya sahip
7 banka ” ” ” ”
Ortalama faiz 52.7 67.9 78.8 91.2
%20 farkli tavan 63.2 81.5 94.5 109.4

Yukaridaki tablo, toplam mevduatta yüzde 4.93 payi olan 7 bankanin faiz oranlarinin, toplam mevduatta yüzde 64.55 payi olan 8 bankanin mevduata ödedikleri faizle birlesince, ortalamayi nasil yükselttigini ortaya koyuyor. Ortalama yukari çikinca, buna bagli olarak tavan da yukariya çikiyor. En düsük faiz ile, en yüksek faiz arasindaki fark büyüyor.

 

Sende yorum yap