Faizlerin Düşmesi Bankalar İçin Neden Önemli?

, , Sende yorum yap

25 Aralik 1993 tarihi itibariyle tüm banka kredileri 154 milyar lira, toplam konsolide mevduat 160 milyar lira…
Görüyorsunuz ki bankalar için mevduat çok önemli…Mevduati toplamak ise pahali bir faaliyet dali… Sube agi kuracaksiniz, faizde devamli rekabet içinde olacaksiniz…
isletme masraflarini, sube masraflarini kisa sürede kontrol altina alma imkâni yok. Bu durumda mevduat faizleri de basini alip yukarilara tirmanmaya baslar ise, bankalarin durumu bozulur.
***
Sube agi olmayan veya sube sayisi az bankalar, iç ve dis yabanci kaynaklardan para bularak veya hizmet komisyonlari ile kârliliklarini artirma sansina sahip olabiliyor.
Bir ara çok subeli bankalar da, hazine bonosu faizleri, kambiyo kârlari ve diger hizmet gelirleriyle kârlarini artirma firsati elde etmislerdi. «Simdi bu firsatlar yok oldu.
***
Bankalarin 1992 yil sonu durumlari henüz belli olmadi…1992 yli eylül ayi rakamlari mevcut.
Ben size önce bankalarin 1992 Eylül ayi kâr ve zarar durumlarini, önceki dönemlerle karsilastirmali olarak vereyim. Sonra rakamlari yorumlariz.
Bankacilik Sisteminin Toplulastirilmis Gelir-Gider Tablosu (Milyar TL)

1991 1991/9 1992/9 Deg. (%)
Faiz Gelirleri (Net) 20.490 14.539 23.267 63.5
Alinan Faiz 64.544 44.447 81.300 82.3
Verilen Faiz 44.054 29.908 57.263 91.5
Komisyonlar (Net) 3.404 2.187 3.452 57.8
Alinan 3.688 2.406 3.850 60,0
Verilen 284 219 398 81.7
Kambiyo Kârlari (Net) -2.717 -1.716 -5.102 -4.9
Kâr 17.818 13.483 12.818 -4.9
Zarar 20.535 15.199 17.919 17.9
Takipteki Alacaklar 1.968 682 1.251 83.4
Dliger Gelirler (Net) -12.938 -8.716 -14.214 63.1
Gelir 5.238 3.614 6.503 79.9
Gider 18.176 12.593 20.717 64.5
Vergi Önsesi Kâr 6.273 5.612 6.653 18.5
Vergi Karsiligi 617 263 523 98.9
Net Kâr 5.656 5.349 6.126 14.5
ANKA’nin Hazine ve Dis Ticaret Müstesarligimdan edindigi verilere göre, geçen yilin ilk dokuz ayinda Türkiye’de faaliyette bulunan tüm bankalar 6 trilyon 653 milyar lira yergi öncesi kâr etmis. 1991 yilinin ayni dönemindeki toplam kâr 5 trilyon 612 milyar lira düzeyinde gerçeklesmisti.
1992’nin ilk dokuz ayindaki net kâr ise 523 milyar lira vergi karsiligi düsüldükten sonra 6 trilyon 126 milyar lira oldu. 1991 yilindaki net kâr 5 trilyon 349 milyar lira olarak açiklanmisti. Geçen yilin ilk dokuz ayinda devlet bankalari bir trilyon 942 milyar lira, özel bankalar 3 trilyon 464 milyar lira, yabanci bankalar ise 720 milyar lira vergi sonrasi net kâr elde etmisti.
Bankalarin kâr artis hizinin önemli ölçüde yavaslamasina en büyük etkiyi kambiyo islemlerinin yol açtigi zararlar yapti. Dokuz ayda kambiyo islemlerinden 5.1 trilyon lira zarar eden bankalarin 1991 yilin es dönemindeki net kambiyo zararlari ise 1.7 trilyon lira düzeyindeydi. Bankalarin kambiyo zararlari yüzde 197 gibi yüksek oranli bir artis gösterdi.
Banka kârlarinin düsük kalmasina bir baska önemli etkiyi ise takipteki kredilerdeki artis yapti. Bankalar dokuz ayda takipteki kredileri için 1.3 trilyon lira karsilik ayirdilar. 1991 yilinin es döneminde ise 682 milyar lira karsilik ayrilmisti. Bankalar, tahsili gecikmis alacaklari için ayirdiklari karsiliklari gider kaleminde gös-terebiliyorlar.
Türkiye’de faaliyette bulunan kamu, özel ve yabanci bankalarin 1991 yili sonunda 6 trilyon 485 milyar lira elan toplam takipteki kredi alacaklarf geçen yil eylül ayi sonunda 8 trilyon 708 milyar liraya yükseldi. Bankalar, kredi müsterileri tarafindan zamanin-da ödenmedigi için takibe aldiklari bu kredilerine 4 trilyon 904 milyar liralik karsilik ayirmak zorunda kaldilar. Bu alacaklarin 3 trilyon 804 milyar liralik bölümü için ise karsilik ayrilmadi. Faizin Önemi
Bankacilik sisteminin 1992 yilindaki faiz giderleri, faiz gelirlerinden daha hizli artti. Bankalarin geçen yil ocak-eylül döneminde kredilerinden, menkul degerlerden, Interbank’tan, mevduat munzam karsiliklarindan ve diger kalemlerden elde ettikleri toplam faiz geliri 1991 yilina göre yüzde 82 oraninda artarak 81 trilyon liraya çikti. Bankalarin mevduata, kullandiklari kredilere, In-terbank’a ve diger kalemlere ödedikleri toplam faiz ise yüzde 92 oraninda artarak 57.3 trilyon liraya yükseldi. 1991 ‘in dokuz ayinda 14.5 trilyon lira olan net faiz kazanci ise 23.8 trilyon liraya yükseldi.
Sayin okuyucularim…Görüyorsunuz ki, bankalarimiz için mevduat faizlerindeki indirim çok önemli. Verilen faiz (1992 yili eylül ayi sonuçlari esas alinarak) 8 trilyon lira azalsa, buna karsilik kredi faizi geliri de 2-3 trilyon lira gerilese, bankalarin net kârlarinin iki misline çikmasi mümkün olabilecek.
Aksi halde, bugünkü durumun sürmesi halinde bankalarin 6 trilyon gibi ufak rakamda dolasan toplam kârlarinin sifira inmesi tehlikesi var.

 

Sende yorum yap