Faiz, parayı bankaya çekiyor, bankalar da Hazine’ye aktarıyor

, , Sende yorum yap

1999 yilinin Ocak-Eylül döneminde yüzde 40 oranindaki TEFE artis oranini kullanarak enflasyonun mevduattaki siskinligini indirdigimizde görüyoruz ki, bankalardaki TL mevduat reel olarak yüzde 22.4 oraninda artmis.
Geçen yilin ayni döneminde yüzde 39.8 oranindaki TEFE orani ile enflasyon siskinligi alindiginda, mevduatin reel olarak yüzde 17.8 oraninda arttigi görülüyordu.
Demek ki, 1999 yilinda reel mevduat artis hizi geçen yilin üzerinde. Buna karsilik banka kredilerine bakiyoruz. 19.99 yilinin ilk 9 ayinda kredilerin reel olarak yüzde ya-nm oraninda geriledigini görüyoruz. Halbuki geçen yilin ayni döneminde banka kredileri reel olarak yüzde 6.9 oraninda büyümüstü.
Kamu bankalannin toplam reel kredilerindeki gerileme yüzde 3.8 oraninda iken özel bankalarda yüzde 1.3 oraninda kredi artisi dikkati çekiyor.
Demek ki, 1999 yilinin ilk 9 ayinda bankalar geçen yilin ayni dönemindekinin üzerinde bir reel kaynaga kavusmus ama bu kaynak kredi olarak degerlenmemis. Hazi-ne’ye yüksek faiz ile bono karsiligi devretmis.
Mevduat ve kredilerdeki degisim
9ayhkdegisim(%)
(Milyar TL) 1999 1998
1 Ekim 1999 Reel deg. Reel deg.
TOPLAM MEV. 17.767.948 22.4 17.8
• Vadeli tasarruf 13.672.271 31.3 23.0
• Vadesiz tasarruf 1.141.574 60.6 15.1
• Diger mevduat 2.954.103 -11.2 3.1
KREDI 14.472.190 -0.5 6.9
Kamu Bankalari
TOPLAM MEV. 11.463.610 26.6 17.5
Özel Bankalar
TOPLAM MEV. 6.237.465 16.7 18.4
Yabanci Bankalar
TOPLAM MEV. 66.873 -43.9 10.6
Reel mevduat artisinda, bankalara yönelen tasarrufdaki artis kadar, Döviz Tevdiat Hesaplan’ndan (DTH) Türk Lirasi hesaplara kayisin da önemli rolü var.
Yilbasina göre TL ve DTH mevduatdaki degisim söyle:
TL RTH(TL) DTH (Dolar) TUDTH
Aralik 98
Eylül 99
Artis 10.371 17.767 Yüzde 71 .3 8.638 14.006 Yüzde 62.1 27.581 30.555 Yüzde 10.7 83.3 78.8
Anlasildigi kadari ile, Türk Lirasi mevduat hesaplanna bankalann ödedikleri faizin yüksekligi, döviz mevduatin cazibesini bir ölçüde kirmistir.
Eylül sonunda toplam TL, mevduatin yüzde 76.8’i vadeli durumdadir. Yilbasinda vadeli mevduatin toplama orani yüzde 72.2 idi. Toplam TL mevduatinin yüzde 65’i kamu bankalarina yönelmistir. Bunda güvence ötesinde kamu bankalannin ödedikleri yüksek faizin etkisinin oldugu açiktir.

 

Sende yorum yap