“Evet” çıkacak ekonomide neler olacak?

, , Sende yorum yap

Pazartesi günü “evet oylarinin, hayir’dan fazla oldugu ortaya çikinca” ekonomide neler olacak:
1. Öncelikle “ekonomi” çok uzun bir süre için, Türkiye’nin gündeminden kalkacak. Gündemden tamamen kalkmasa bile gündemin en arka siralarinda “polemik konusu olarak” yer alabilecek.
2. iç politika tartismalari uzun bir dönem için gündemin ilk sirasina oturacak:
a. Evet oylarinin fazlaligina dayali olarak muhalefet partileri Özal Hükümetinin halkin güvenini kaybettigini vurgulayacaklar. Hükümet bu baskinin altinda ciddi uygulamalari baslatamiyacak, baslamis olanlari sürdüremiyecek.
b. Türkiye erken seçim ortamina girecek. Erken seçim ortaminda muhalif partiler Hükümetin istihdam, ücret, gelir dagilimi, tarim ürünleri destek fiyat politikalarini elestirecekler. Hükümet ise, bu-elestirilerin ve erken seçimin baskisinda, harcama politikasinda büyük degisiklik yapacak, alt yapi yatirimlarina yönlendirilen kaynaklar cari ve transfer harcamalarina çevrilecek.
3. Bu gürültü arasinda, ekonominin belli basli dallarinda sunlar
olacak:
a. Faiz Politikasi: Serbest faiz uygulamasina geçilme karari ertelenecek. Muhtemelen faiz sinirlamalarina gidilecek. Fakat her halde köylüye, esnafa..”sübvansiyon” uygulamasi ile Halk Bankasi, Ziraat Bankasi kredi faizleri düsürülecek.
b. Döviz Fiyatlari: Dinamik kur ayarlamalardan çekinilecek. Kur • ayarlamalari daha tutucu biçimde devam edecek.
c. Ihracat: Ihracatin tesvikinde özel uygulamalar sürdürülmeyecek. Ihracat tesviki konusu bir süre unutulacak.
d Iç ve Dis Borçlanma: Hükümet iç ve dis borç kaynaklarini genellikle alt yapi projeleri için kullandigindan, bu kaynaklari zorlamadan bir süre vazgeçilecek. Bunun sonucu olarak alt yapi projelerinde müteahhitlere yapilan ödemeler aksayacak ve projelerde programlara göre gecikmeler basliyacak.
e. KIT’ler: KIT’lerin özellestirme programi ertelenecek. KIT’lerin piyasa kosullarina göre fiyat ayarlamalarindaki cesur uygulamalar frenlenecek. Bunun sonucu olarak KIT’lerin büyük kisminda tekrar finansman açigi sorunu belirecek. KiT’ler bütçeye yük olmaya
basliyacak.
f. Enflasyon: Seçim ve halki memnun etmek telasinda cari ve transfer harcamalarina agirlik verilmesi sonucu fiyat artislari kont-roldan çikacak.
g Iç talep: Cari ve transfer harcamalarina agirlik verilmesi, iç piyasada talebi canlandiracak.
h. Isçi-memur ücretleri : Hükümet isçi memur ücretlerini frenlemede israrli olmayacagindan ücretler-maaslar rakam olarak artacak. Fakat enflasyon reel artisa imkan vermiyecek.
i. Yatirimlar : Belirsizlik ortaminda, özel sektörün yatirim harcamalari asgari düzeye incek.
k. Yabanci sermaye : Zaten Türkiye’ye pek gelmeyen yabanci sermaye belirsizlik durumunu bahane ederek, mevcut girisimleri
bile yavaslatacak.
1. Avrupa Topluluguna Entegrasyon : içerideki gürültü, AET, Topluluga tam üyelik gibi konulara zaman ayrilmasina imkan vermeyecek Bu durum da, Türkiye’yi istemeyen Toplulugu ziyadesi ile memnun edecek.
m. Özel Sektör : Gelismelerden özel sektör degisik biçimde etkilenecek. Esnaf ve tüccar iç talepdeki canlanmadan yararlanacak. Tüketim mali satan sanayicinin satislari artacak, ihracat yerine iç piyasaya dönüs egitilimi basliyacak.
n. Vaziyeti Sallantida Firmalar : Vaziyeti bozuk firmalar kaderle-riyje hashasla kalacak. Hele, “kamu satinalmalari yoluyla dolayli bi-çimde kurtarilmaya çalisilan firmalar” bu gelismelerden zarar görecek. Kaderleriyle basbasa kalacak.
o. Bankalar: Vaziyeti sallantida olan küçük bankalar kisa sürede tasfiyeye veya birlesmeye gidecek. Büyük bankalardan bir kisminin “donuk kredileri”, bankalarin faaliyetlerini aksatacak ölçüye çikacak. Türkiye’nin dis dünyaya açilmasina bagli olarak toptanci bankacilik – finansman araciligi alanlarinda ihtisaslasarak önemli ölçüde kârlar saglayan bazi bankalarin is alanlari daralacak veya yol olacak.
p. Sermaye piyasasi : Sermaye piyasasindaki canlanma durakli-yacak. Fiyatlar düsmeyecek, fakat is hacmi gelisemeyecek. Islemler mevcut senetler üzerinde “devr-i daim” seklinde sürüp gidecek.
r. Tasarruflar: Altin, gayrimenkul ve döviz en gözde yatirim alanlari
olacak,
4. Türkiye böyle bir ekonomik manzara içinde “seçimlere gidecek” Seçim sonunda iktidara “tek bir parti gelse bile”, seçim öncesi dönemin kalintilarini “süpürmek”, yeni bir “ekonomik paket” hazirlamak zaman alacagindan “Pazartesi sabahi baslayan durum” de-vam edecektir.
Neden “sans” yok?
(1) Türkiye’de muhalif partiler, iktidarin “yanlislarini sergileyip, bu yanlislarin nasil düzeltilmesi gerektigini” söylemezler. Genel inanç sudur ki, böyle bir sey yapildiginda, iktidar yanlislari düzeltir. Yanlislari düzeltince de halkin gözünde itibari artar, iktidardaki parti,
oldugu yerde kalir.
Onun için genel kaide, iktidardaki partiyi “yanlislariyla basbass birakmak, hatta daha fazla yanlis yapmasini tesvik etmektir.”
(2) Türkiye’de sagdaki, soldaki partilerin ekonomik politika konusunda hazirliklari, programlari mevcut degildir. Bu durum belirsizlik yaratmaktadir. Örnegin Turgut Özal Hükümeti iktidardan ayrildiginda, isbasina gelecek parti, faiz konusunda ne yapacak, ihracat konusunda hangi politikalari uygulayacak, konut yatirimlarini durduracak mi, canlandiracak mi? Bütün bunlar bilinmemektedir. “Hele iktidara bir gelelim, gerisi Allah Kerim” metodu ortak metotdur.

 

Sende yorum yap