Erçel, 1998 para programını değerlendiriyor

, , Sende yorum yap

Merkez Bankasi Baskani Gazi Erçel, bankanin genel kurul toplantisini açis konusmasinda 1998 yilinda uygulanan para programiyla ilgili açiklamalar yapti. Bu açiklamalarin ilginç bölünmelerini sayin okuyucularima aktarmak istiyorum. Gazi Erçel diyor ki;
1998 yili enflasyonu düsürme plani üç temel üzerinde sekillendirilmistir: Bütçe disiplininin saglanmasi, bütçe disiplini ile uyumlu ve enflasyon hedefine yönlendirilmis para politikasi uygulamasi ve yapisal reformlarin gerçeklestirilmesi.
Bu üç alanda saglanan basariyla orantili olarak enflasyon 1998 yilinda düsüs egilimine girmistir. Öte yandan, ithal girdilerinde gözlenen olumlu fiyat hareketleri de kuskusuz bu düsüse katkida bulunmustur.
Enflasyonun gerilemesinde, bütçe performansindaki olumlu gelismelerin etkisi özellikle belirtilmelidir. Vergi gelirlerinde hedeflenenin üstünde artis saglanirken, faiz disi harcamalarin da kisilmasi gerçeklestirilebilmistir. 1998 yilinda yüzde 4.7 olarak gerçeklesen faiz disi fazlanin GSMH’ye orani, bu yilda bütçede saglanan disiplinin bir göstergesini olusturmaktadir.
Saglanan bütçe disiplini, dis dünyada yasanan kriz ortamina ragmen, ekonominin iç ve dis dengelerinin devam ettirilebilmesine olanak saglamistir. Örnek vermek gerekirse, 1998 yilinin ikinci yarisindan baslayarak, iç borçlanmaya yurtdisi kaynakli talebin azalma göstermesi, bilindigi gibi TL faizlerinde artisa neden olmustur. Burada alti çizilmesi gereken nokta, yurtdisi kriz nedeniyle yabancilarin önemli oranda ortadan çekildigi bir piyasa ortaminda dahi Hazine’nin iç borçlanmasini aksatmadan sürdürebilmis olmasidir. Iç piyasanin derinligi ile birlikte bütçe disiplininden vaz geçilememesi buna olanak vermistir. Piyasalarin belirledigi fiyata müdahale edilmedigi ve bütçe disiplininden vaz geçilme-digi müddetçe, sadece iç piyasa talebi ile Hazine’nin iç borçlanmasinin sürdürülebilecegi, bu deneyim ile anlasilmistir. Bu ögrenme sürecinin öncelikli sonucu iç borcun vadesinin uzamaya baslamis olmasidir. Hazine’nin bir yil ve üzeri vadelerde borçlanmasi artik bir istisna olmaktan çikmistir.
Bütçe disiplininin saglanmasi Merkez Bankasi’nin etkin bir para politikasi yürütebilmesine de imkân tanimistir. Para politikasi uygulamasinin 1998 yilindaki öncelikli hedefi, siyasi irade ve fiskal politikada ortaya çikan enflasyon ile mücadele kararliligina paralel olarak, ekonomide fiyat istikrarinin saglanmasi olmustur. Merkez
Bankasi bu yöndeki çabalarini, 1998 yilinda kamuya yaptigi üç para programi açiklamasi ile somut hale getirmistir.
Merkez Bankasi, para programi araciligiyla temelde piyasalara iki mesaj iletmistir. Bunlardan ilki Merkez Bankasi 1998 yili enflasyon hedefini benimsemektedir ve kur politikasini bu enflasyon hedefi dogrultusunda sürdürecektir mesajidir. Bu mesaj, piyasalarca dogru ve çabuk bir sekilde algilanmistir. Nitekim, kur politikasina en büyük hassasiyeti gösteren özel imalat fiyat endeksindeki gelismeler yil boyunca kur sepeti degismeleri ile paralel hareket etmistir.
Merkez Bankasi’nin para programi ile piyasalara ilettigi ikinci mesaj; kamu açiklarinin hiçbir sekilde parasallastirilmayacagi mesajidir. Merkez Bankasi’ndan Hazine’ye açilan kredilerin Hazine ile yapilan bir protokol çerçevesinde önemli oranda azaltilmasi, diger kamu kuruluslarina açilan kredilerin tümden durdurulmasi bu mesajin uygulamadaki yansimalaridir.
Genel kurul toplantisi nedeniyle dagitilan raporda ise, bankanin 1998 yili para programinin hedefleri ve gerçeklesmesi hakkinda bilgi verilmektedir.
Raporda yer alan bilgiler sunlardir:
31Aralik(1)
(Artis hizi) HedefGerçeklesen (Artis hizi) Hedef Gerçeklesen Hedef (Trilyon TL) Gerçeklesen
Rezerv para 18-20 17.3 14.16 13.1 – –
Net iç varliklar – – – – 700 579.4
(1)Ekim ayinda revize edilen deger
Merkez Bankasi, 1998 yili para politikasi ile enflasyon mücadelesi ve istikrar hedeflerini gerçeklestirmeye çalismistir. Bu hedefleri gerçeklestirmek için açiklanan hedefler ve rakamlari enflasyonun düsüs trendine girmesi ve dissal krizlerin ülke ekonomisi üzerinde hissedilmeye baslamasi ile birlikte yeni açiklanan para programlarinda degistirilmistir. Yilin ilk yarisinda enflasyon mücadelesi agirlik kazanirken, yilin ikinci yarisinda enflasyon mücadelesi yaninda istikrar politikasi da agirlik kazanmistir. Ayrica 1998 yilinda para politikasi, enflasyonla mücadelede en önemli rolü alan maliye politikasinin uygulamalarini destekler niteliktedir.
Yilin genelinde Merkez Bankasi enflasyonist süreç dogurabilecek müdahalelerden kaçinmistir. Böylelikle enflasyonla mücadelede önceki yillardan beri yaratilmaya çalisilan ve beklentilerin kirilmasini amaçlayan güven ortami sürdürülmüstür. Bu dogrultuda kur politikasindan taviz verilmemis ve kur sepetinin artis hizinin enflasyon öngörüsü ile tutarli bir sekilde artmasina özen gösterilmistir. Diger yandan dis ekonomik krizlerin ülke ekonomisine yansimamasi için faiz oranlari politika degiskeni olarak kullanilmistir. Bunun sonucunda gerek nominal faizlerin gerek reel faizlerin Rusya krizi ile birlikte yilin ikinci yarisinda arttigi görülmektedir.

 

Sende yorum yap