Enflasyon düşmezse matematik yanılır

, , Sende yorum yap

Hazine ve Dis Ticaret Müstesari Ekrem Pakdemirli, Tercüman Gazetesi mensuplarindan Nursun Erel ile Ankara’da bir ko nusma yapmis. Bu konusma 5 Kasim 1984 tarihinde Tercüman Gazetesinin 10’uncu sayfasinda yayinlandi. Soru ve cevaplar ay nen söyle:
Soru: Ortadiregin çok para harcadigi kanaatine nereden var diniz?
Pakdemirli: Ben bir teknisyenim ve matematik hesabi yapiyorum. Su anda Türkiye’de sirküle eden 900 milyar lira para ve 10 milyon aile var. Demek ki her ailenin ce binde 90 bin lira para bulunuyor. Bu serseri paradir, yani her an harcanmaya mütemayil para. 90 bin lira da az pa ra degil hani. Dolayisiyla bu 90 bini bulunca, dedik ki bu para fazla. Bir de çarsiya çiktim, Sümcrbank’a, IGS’ye, Karamürsel’e gittim, baktim o kadar çok insan var ki. Dedim ki para fazla harcaniyor. Bu lâfim vatandasin bir kismina dokunmus. Mektuplar geliyor. Ama matematik hesabi da budur yani.
Soru: Peki bu 900 milyar lira herkese esit mi dagiliyor? Bir ki sinin cebinde 100 milyon lira varken, digerine 1000 lira düsüyoi sa?
Pakdemirli: Hayir efendim, çok zengin cebinde para dolastirmaz. Onun sistemi kurulmustur. Parasi ya ban kada, ya yatirimdadir. Yani cebinde dolasan serseri para yoktur. Peki gerisi nerede bu paranin? Iste ben bu soruya cevap bulamadim. Zenginin cebinde sirketin kasasinda para yok. Çünkü bankada. Halbuki bankadaki paraya bu dolasan 900 milyar dahil degil. Nerede bu para? Demek ki ortadirek dedigimiz grubun cebinde olmasi lâzim.
Pakdemirli’ye göre her orta sinif aile babasi cebine koymus doksanar bin lira serseri parayi, sunu nasil harcasam diye, dükkan dükkan dolasmaktadir. Zavalli çok zenginler ise ceplerin de para olmadigindan hiçbir harcama yapamamaktadirlar. Çün kü onlarin paralari ya bankada, ya yatirimdadir. Yaptiklari sade ce ceplerinde doksanar binlira serseri para dolu orta sinifin çilgin ca para harcayisini üzüntü ile seyretmektir. Çünkü matematik hesabi bunu göstermektedir. Ve de bir teknisyenin yapacagi da sadece matematik hesabidir. Matematige meraki bilinen Ekrem Pakdemirli “Temmuz 1984 tarihinde Çesme’deki yazlik evinde dinlenirken, Hürriyet Gazetesinin izmir muhabiri Nedim Bubik’e de sunlari söylemisti:
“Enflasyon rakaminin düsecegi muhakkaktir, aksi hal de matematik bilimi Türkiye’de yanilmis olur”
Hürriyet Gazetesinde yayinlanan mülakatin diger bölümlerin de Hazine ve Dis Ticaret Müstesari Pakdemirli, enflasyonun hi zinin Temmuz-Agustos aylarinda yavaslayacagina iliskin Bas bakan Turgut Özal’in görüsüne katildigini belirtti ve “Aksi mümkün degildir, matematik bilimi yanilmis olur” dedi.
Hazine ve Dis Ticaret Müstesari, enflasyon seyrini bilgisayarla izlediklerini yineledi ve “Rakam tahmini yok, ancak enflas yon hizinin düsecegi muhakkaktir” dedi.
Türkiye’de söylenen sözler pek çabuk unutuldugundan, Ek rem Pakdemirli’nin Temmuz ayi basinda “enflasyon düs mezse matematik yanilir” dedigi de unutulup gitmistir. Simdi “enflasyon konusunda yanilan matematik, baska degerlemeler de kullanilmaktadir. Ya bu kere de matematik yanilirsa ne olacaktir? Çünkü matematik yanildikça, faturayi bilgisa yari kullanan teknisyen degil, tüm ekonomi ödemekte dir. Çünkü Ekrem Pakdemir’li, “matematige merakli sa de bir vatandas” degildir. 5 Kasim 1984 Tarihli Tercüman’da yayinlanan sözleriyle kendini söyle tanimlamaktadir: “Ben bürokrasi içinde etkinim. Dogrudur. Ama etkili oldugumu anlamazsam burada kalmam ki.
Türkiye bütçesinin üçte birini harcama yetkisine sahip birkurulusunbasiolarak belki yetkilerim az bile diyebili rim. Belki de fazla yetkili olmam lâzim.”
Tarafsiz bir degerleme ile belirtmek gerekirse, Ekrem Pakde mir’li bugün kamu yönetiminin üst düzeyinde önemli sorum luluklar yüklenenler arasinda, sahsiyeti, egitimi, tecrübeleri ve yetenekleriyle gerçekten ön siralarda gelen bir teknisyendir. Böy le bir kisinin genis yetkilerle donatilmasi, kendine güvenmesi iyi seylerdir. Ancak görülmektedir ki, ülkedeki bazi gelismeleri sade ce matematikle izah etmek ve bilgisayarla tahlil etmek mümkün olamamaktadir.

 

Sende yorum yap