Enerji kaynakları

, , Sende yorum yap

Enerji kaynaklariniz ne? Kim üretiyor, kim kullaniyor? Elektrik enerjisinin kaynagi ne kullanicisi kim?
Enerji “medeniyetin” yakiti, medeniyet yolunda hizli gitmek için enerjiye ihtiyaç var. Enerji kullanimi, medeniyetteki hiz ölçüsünün göstergesi.
Ülkelerde degisik enerji kaynaklarinin karsilastirilmasinda esitlik saglamak için, enerji birimlerini “Ton Esdegeri Petrol” e (TEP) çeviriyorlar. Bu ölçüyü kullaniyorlar.
Türkiye’de 1993 yilinda kisi basi enerji tüketimi T.027 TEP.
Toplam tüketimde % 4’ü “Tezek”… Kibar anlatimiyla “hayvan ve bitki artigi”. % 12’si hidrolik enerji. Açik anlatimiyla sulardan sagladigimiz enerji hayvan pisliginden sagladigimiz enerjinin sadece 3 kati.
Önce ben size Türkiye’de enerjinin tüketim kaynaklarina göre dagilim tablosunu vereyim:
BIRINCIL ENERJI TÜKETIMININ KAYNAKLARA GÖRE DAGILIMI (M: Bin TEP)
1993
Miktar Dagilim
TICARI ENERJI 53.600 87.2
Taskömürü 7.701 12.5
Linyit 11.458 18.6
Petrol ürünleri 22.654 36.8
Dogalgaz 4.295 7.0
Hidrolik enerji 7.425 12.1
Jeotermal enerji 18 0.0
Elektrik ithalati 50 0.1
GAYRI-TICARI ENERJI 7.899 12.8
Odun (T) 5.415 8.8
Hayvan ve bitki artiklari (T) 2.484 4.0
TOPLAM 61.499 100.0
Kisi Basina Tüketim 1.027
(T) Tahmini Kaynak: DPT
Simdi de size birincil enerjinin kullanicilar itibariyle dagilimini gösteren tabloyu vereyim.
1993 yilinda sanayi % 31,1 ile yine en fazla enerji tüketen sektör durumundadir. Ayni yilda sanayide ticari enerji ürünleri tüketimi, petrol ürünlerinde % 47.2, taskömüründe % 31.5, linyitte % 15.1 ve dogalgazda % 6.2 oranlarinda.
BIRINCIL ENERJI TÜKETIMININ KAYNAKLAR ITIBARIYLE SEKTÖREL DAGILIMI (Bin TEP)
1993
Sanayi
Ulastirma Enerji Diger TICARI ENERJI
7.106 8.804 18.589 19.101
Taskömürü 1.074 0 603 6.024
Linyit 2.468 – 6.112 2.877
Petrol ürünleri 3.064 8.804 1.770 9.016
Dogalgaz 500 – 2.611 1.184
Hidrolik enerji
Jeotermal enerji
Elektrik ithalati
GAYRI-TICARI
ENERJI 7.899
Odun (T) 5.415
Hayvan ve bitki
artiklari (T), 2.484
TOPLAM 15.005 8.804 18.589 19.101
Yillik G. Toplam 61.499
Yüzde Dagilim 24.4 14.3 30.2 31.1
‘(T) Tahmini
Kaynak: DPT
Simdi gelelim elektrik enerjisine. Âcaba Türkiye’de elektrik enerjisi hangi kaynaklardan saglaniyor?
Bununla ilgili tabloyu vereyim:
ELEKTRIK ENERJISI ÜRETIMININ
ENERJI KAYNAKLARINA GÖRE DAGILIMI
(M.GWh)
1988 1993
Taskömürü
Miktar 345 1.700
% – 0.7 2.4
Linyit
Miktar 12.141 22.500
% 25.3 31.3
Akaryakit
Miktar 3.305 5.530
% 6.9 7.7
Dogalgaz
Miktar 3.308 12.570
% 6.9 17.5
Termik
Miktar 19.099 42.300
% 39.7 58.8
Hidrolik
Miktar 28.950 29.700
% 60.3 41.2
TOPLAM
Miktar 48.049 72.000
% 100.0 100.0
1992 yilinda üretilen toplam 66.300 GWh elektrik enerjisinin % 63.2’si termik, % 36.8’i hidrolik enerji santrallarindan temin edilmistir. Ayni yil tüketilen toplam elektrik enerjisi ise 54.600 GWh olmus, bunun % 62.4 gibi büyük orani sanayi tarafindan tüketilmistir.
1993 yilinda ise elektrik enerjisi üretimi % 8.6 artarak 72.000 GWh olmus ve bunun % 41.3’ü hidrolik, % 58.8’i termik enerji santrallerinden elde edilmistir.
Termik santrallerdeki enerjinin, en büyük kismi ise % 31.3 ile linyitten, % 17.5’i dogalgazdan, % 7.7’si akaryakittan, % 2.4’ü ise taskömüründen temin edilmistir.
Elektrik enerjisi üretim ve tüketim miktarlari sirasiyla 1993 yilinda 72.000 GWh ve 59.420 GWh, toplam tüketimi cinde sanayinin payi ise yine % 62.4 ile en yüksek seviyededir.
ELEKTRIK ENERJISI TÜKETIMININ KULLANICI GRUPLARINA GÖRE DAGILIMI (M. GWh)
1988 1993
Konutlar
Miktar 7.954 11.150
% 20.0 19.6
Ticarethaneler
Miktar 1.981 3.210
% 5.0 5.5
Resmi daireler
Miktar 1.269 1.580
% 3.2 3.1
Sokak aydinlatmasi
Miktar 816 1.910
% 2.1 2.6
Sanayi
Miktar 25.258 37.200
% 63.6 62.4
Diger
Miktar 2.444 4.370
% 6.2 6.8
TOPLAM
Miktar 39.722 59.420
% 100.0 100.0
Kaynak: DPT
Türkiye’de elektrik enerjisi kullaniminda dagilim oranlan pek bilinmediginden, tasarruf denildiginde ilk akla gelen sokak lambalarinin söndürülmesidir. Halbuki sokaklardaki aydinlatma için kullanilan enerji topam tüketimin sadece % 2.6’si oranindadir. Enerjinin % 62.4’ünü sanayi kullanir.
Sanayiin gelismesi, üretimin artmasi anayiin enerji kullanim rakamini etkiler.

 

Sende yorum yap