Ekonominin suyunu Hazine emiyor

, , Sende yorum yap

Para ekonominin suyudur. Ekonomi susuz kalirsa kurur. Bugün olan da budur.
Iyi bir sey oldu. Halk yabanci paradan Türk Lirasi’na döndü. Borsa disinda Türk Lirasi’nin yatirilabilecegi iki yer var:
Bankalar ve devlet kagitlari. Devlet kagitlarina yatan para Hazine’ye gidiyor. Bankalara yatan paranin da her geçen gün daha büyük kismi gene Hazine’ye gidiyor. Açik anlatimiyla borsa disinda kalan Türk Lirasi tasarruflarin hemen tamamina yakin kismini Hazine emiyor.
Bu durumda ekonomi susuz kaliyor.
Anka Ekonomi Bülteni’ni hazirlayanlarin bir tesbitine göre, bankalarin menkul degerler cüzdanlarinda bulunan kâgitlarin degeri, bankalarin aktif toplamlarinin yüzde 20’sini asmis.
Bankalar topladiklari paralari Hazine’ye neden teslim ediyor? Üç neden var:
(1) Özel sektörden kredi talebi gelmiyor. Özel sektöre cari faiz oranlariyla kredi vermenin riski büyük. Bu kredi faizini kimse kaldiramaz.
(2) Hazine’ye borç vermek, özel sektöre kredi vermekten hem daha kolay, hem daha kârli, hem daha risksiz.
***
Hazine’nin yayinladigi en son tablolara göre Hazine bonolârinin yüzde 75 dolayindaki kismi, devlet tahvillerinin yüzde 85 dolayindaki kismi bankalarin portföyüne girmis durumda. Bu isin bir de yarini var.
– Bankalar bu kadar büyük ölçüde Hazine’ye bagladiklari fonlari nasil çözecekler?
– Bu fonlar kisa sürede çözülebilse, bankalar bu fonlari kime, nasil kullandiracaklar?
– Hazine bankalardan fon emmeyi yavaslatsa, veya durdursa, bankalar kisa sürede bu paralari ne yapacaklar?
***
Unutmayiniz ki bu sorunda sadece iki taraf (1) Hazine (2) Bankalar yok… Esas taraf, Üretim kesimi-Reel kesim.
Üretim kesimi-Reel kesim “susuz-parasiz” kaldgi için gün geçtikçe kuruyor. Dökülüyor. Kuruyan; dökülen, ölen canlilara ileride ne kadar su verseniz canlandiramazsiniz.
Kaldi ki, 60 milyon insan parayi sadece faizi için “istemiyor”. Para ile belli mallari, hizmetleri satin almayi düsünüyor.
Parayi çogaltirken, mali, hizmeti yok ederseniz, iste o zaman durmus gibi görünen enflasyon “çildirir”. Bu dengeleri birilerinin düsünmesi gerekiyor.

 

Sende yorum yap