Ekonominin önündeki iki Çukur

, , Sende yorum yap

Prof. Dr. Salih Neftçi uyariyor: Önümüzde iki çukur var…
Bu çukurlardan biri “döviz çukuru”, digeri “iç borç çukuru” .
Salih Neftçi bu çukurlari söyle anlatiyor:
1) Türk parasi asiri ölçüde degerli tutuluyor. Döviz-kur
makasi nedeniyle Türkiye’ye sicak para akiyor. Bu durum-
da ihracat düsecek. Ithalat artacak. Câri islemler dengesin-
deki olumlu durum bozulacak. Açik ortaya çikacak.
Sicak para bu açigi görünce yurtdisina kaçacak. Türk Li-
rasi’na dönenler tekrar dövize dönecek. Dövize hücum
olacak. Döviz fiyatlari artacak.
Bu nedenle döviz fiyatlarindaki gerilemeye kimse aldan-
masin. Akilli olan yavas yavas dövize, tercihen Alman
Marki’na geçer.
2) Hazine, uzun vadeli borçlanmalar ile, bu yilin borç yü-
künü gelecek yila sarkitti. Gelecek yil. Hazine bir ay içinde
en az 9 milyar dolar tutarinda borç ödemek zorunda kala-
cak. Buna imkan yok. Hazine ya moratoryuma gidecek ya
da konsolidasyona.
Uzun vadeli Hazine kagitlarini satin alip portföylerine ko-
yan bankalar pisman olacak. Zarara ugrayacak. Akilli olan
Hazine bonosu almaz. Mevcut portföyü eritmeye baslar.
Türk Lirasi’ndan dövize geçer.
Özet olarak: Uygulanan ekonomi politikalari hatalidir. Bu
hatali politikalar nedeniyle ekonominin düze çikmasina im-
kan yoktur. Tansu Çiller faktörü ile ekonomide çöküs ge-
cikmisti ama, mevcut rakamlara ve de ekonomik modele
göre ekonomi yakin zamanda çöküse gidiyor.
Enflasyon gene azacak.
***
Prof. Dr. Salih Neftçi, bu gerçekleri gören dile getiren ik-
tisatçilari, ekonomi yazarlarini “felaket tellali-kara gözlüklü-
kötümser” olarak itham edenlerden yakiniyor. Tersi görüs-
leri savunanlarin, gerçekleri, göremedigini söylüyor.
***
Prof. Dr. Salih Neftçi iyi bir iktisatçi. Türkiye’de “iyi bir
ismi” var. Gazetelerdeki yazilarini, hazirladigi haftalik bül-
tenleri, verdigi konferanslari finans çevreleri dikkatle izli-
yor. Özellikle finans kesimindeki genç yöneticiler, ekranin
basina oturup “al-sat” emrine kumanda edenler Salih
Neftçi’nin degerlendirmelerine büyük önem veriyor.
Açik pozisyon tutan bankalar Salih Neftçi’nin görüslerin-
den yararlaniyor. Bütün bunlar nedeniyle “Salih Neft-
çi”nin, söyledikleri, tahminleri çok etkili.
***
Salih Neftçi ekonomiyi “döviz kuru, rezerv, faiz oranlari,
Hazine bonosu ihraçlari; itfalari” penceresinden degerlen-
diriyor. Reel ekonomideki gelismeleri modeline dahil etmi-
yor. Bir çok kisi (örnegin bu sütunda yazan bir iktisatçi ola-
rak ben) konuyu bir bütünlük içinde degerlendirmeye gi-
dince, Salih Neftçi’den farkli görüsleri savunabiliyor.
Hiç olmaz ise, endiselerde, Salih Neftçi kadar kesin (ve
de hasin) olunmayabiliyor.
Mesele “kara gözlük-pembe gözlük” meselesinin ötesin-
de, ekonominin iyiligini sâglayacak politikalarin tartisilma-
si, gelistirilmesi meselesi. Tabii ki bu politikalara dayanak
olacak ciddi rakamlara, ekonomik modellere de ihtiyaç
var. Salih Neftçi rakamlari derlemek, izlemek, degerlen-
dirmek konusunda çok yararli çalismalar yapiyor. Ayni ra-
kamlari degerlendirerek daha kötümser veya daha iyimser
tahminler yapmak ise, kisiden kisiye farkli olabiliyor.

 

Sende yorum yap