Ekonomik Yorumlar

, , Sende yorum yap

Banka ve Ekonomik Yorumlar Dergisi 22 yildir her ay ya yinlaniyor. Kemal Kurdas Prof. Dr. Mustafa Aysan ve Öz tin Akgüç ile Tarik Yasa’nin gayretleri, Prof.Dr. Erdogan Al kin’in önemli katkilariyla gün geçtikçe daha genis çevreye ya yilan derginin Mart sayisinda ilginç açikoturumlardan biri ya yinlanmistir. Bu açik oturumda, Dr.Öztin Akgüç, ProfDr. Demir Demirgil, Kemal Kurdas ve Prof.Dr. Erdogan Alkin 1985 yilinda Türk ekonomisinde neler olabilecegi konusunda kisisel görüslerini açiklamaktadirlar.
Bu açik oturumda yer alan kisisel görüslerin ilginç bölümleri sunlardir:
Kemal Kurdas: Türkiye hiçbir zaman enflasyonu önlemek için ciddi olarak gerekli ^birlen almadi. Uygulama hep bosta kaldi. Mesela simdi sıkı ‘para politikasi diyoruz. M2’yi esas alirsak, likiditesinde % 55 genisle.ne olan bir ekonomide sıkı paraya dayanan bir istikrar politikasindan söz edilebilr mi? Be nim önerecegim Türkiye’de istikran gerçekten saglamaya dö nük bir ekonomik politika izlenmesidir. Bu politika bütçede her bir kurusa sahip olmaktan geçer. Gerçekten ciddi bir vergi poli tikasindan geçer. Bu hükümet bana hep 1950’leri hatirlatiyor. Üç tane bakkaldan reaksiyon geliyor; KDV ertesi sabah degisti riliyor. 1950’!erden, 1960’lardan beri olan hadise, bu dönemde de olmaktadir. Ciddi bir maliye politikasi sarttir. Bir kere fon tatbikatinin maliyetini artik Türkiye bilmelidir. Fon uygulama si kaldirilmali, istikrari mutlaka saglayacak hareketler yapil mali ve ondan sonra tesvik tedbirleri de muayyen müesseseler kanaliyla herkese bir piyasa sistemi içinde uygulanan belirgin hale getirilmelidir. Yatirimlarin esas tesviki ekonomik meka nizmalardan gelir. Ciddi fiyat, ciddi döviz kuru ve dogal bir fa izden geçer. Bu mekanizmalarin çarpik, normal disinda isleme leri, ayni zamanda gayri adil bir toplum yaratiyor. Bunun bir de ahlaka büyük menfi etkisi var. Ben yakinlarda vuku bulan hadiseleri son alarak degil, baslangiç olarak kabul ediyorum Hükümetin bin Dir keyfi tesviki istedigi gibi kullandigi, istedi gi gibi fon koyabildigi, icabinda vergileri -bir de o sistem geldi istedigi kadar artirabildigi hatta azaltabildigi, bu kabil yetkile rin alabildigine kullanildigi bir sistem içinde çok yaygin, çok daha vahim olaylar, suistimaller çikarsa hiç sasmam. Çünkü bu sistemi biz yaratmis oluyoruz. Hayali ihracat da böyle bir dü zenlemeden dogdu. Hayali ihracat yapilmasi için hükümet dü sünülebilecek her türlü mekanizmayi getirdi. Yüksek döviz ku ru ve ona ilave olarak % 30 prim, herkese hayali ihracat yapti rir. Benim kanimca hayali ihracat üç bes kisinin marifeti degil dir; herkes olabildigince faturasini yükseltmistir. Bu sistemin icabidir. Bu sistemi, hükümetin ekonomi politikasi getiriyor. Daha da getirecektir. Binaenaleyh kendimizi loyalamiyalim. Yani 1985,1984’ün belki de daha vahim bir kopyasi olacak. Ol mamasi mümkündür, olmamasi imkâni vardir.
Öztin Akgüç: Ben diyorum ki, ekonomide öncelikleri bir ke re tespit edelim. Eger öncelik enflasyonu önlemekse, bunu ön celikle ele alalim. Hem enflasyonu önleyelim, hem dis ticartte, dis ödemelerde denge saglayalim, hem de büyümeyi gerçeklesti relim; bunlar mümkün degil. Hatta kisa dönemde ben ikisini de tam bagdasir görmüyorum. Yani uzun dönemde bagdasir; ama hem hemen enflasyonu önleyelim, hem de hemen dis ticarette denge saglayalim; bu, kisa dönemlerde çelisiyor. Eger amacimi zin öncelikle enflasyonu önlemek ise; saniyorum ki önümüzde ki yil dis borçlanmalar konusunda daha genis anlasmalara gi rip, dis ticaret açigini fazla düsürmeden, hatta daha da artira rak, Sayin Kurdas’in belittigi iç önlemleri almak suretiyle, vergi gelirlerini genisleterek, ciddi bir para politikasi izlemeliyiz. Enflasyon hizini bu sekilde asagi dogru çekelim. Yoksa her üç amaci birden gerçeklestirmeye kalktigimiz zaman, zannediyo rum ki üçünü de birden yapamiyoruz. Ne enflasyonu asagiya çekebiliyoruz, ne dis ödemelerde denge saglayabiliyoruz, ne de dogru dürüst bir büyüme sürerine girebiliyoruz.
Kemal Kurdas: Enflasyonu mutlaka önleyelim. Çünkü bu gi dis, gidis degildir. Yani çok gayri adil Ve kendisiyle çelisen bir gidis bu… Enflasyon bir piyasa ekonomisinde en büyük hasta lik. O hastalik devam ettigi zaman, hiçbir mekanizma islemi yor, hiçbir denge tutturulamyor. Enflasyonu mutlaka önleye lim. Bunu herkes böyle yap ti. Evvela enflasyonun üzerine yük lendi. Bazisi disa borçlanarak yapti. Ben burada diyorum ki, Türkiye’nin yeter dis borcu birikti; borcu daha fazla artirmaya lim. Çünkü dis borcun bize dis politikada ve ekonomik gelisme mizde faturasi çok agir oluyor. Kisacasi, dis borçlanmagiz kal kinma modeline dönelim. Ancak o zaman ekonomik politika mizda hatalardan, laubaliliklerden, vahim israflardan kurtulu ruz. Bu konuda, dis ödemeler bakimindan bizim bazi avantaj larimiz da var. Bu avantajlari kullanarak, yüksek bir döviz ku ru, içerde her türlü enflasyonu önleyecek tedbirlerle su istikrar hareketini bitirelim. Istikrar hareketini bitirdikten sonra, genis leme Türkiye’ye kendiliginden gelir. Hâlâ azgelismis bir ülke yiz. Hâlâ her yatirimin , Türkiye önceliklerine sahip istikrar içinde bir ekonomide büyük gelir potansiyeli oluyor, isin için den çikabiliriz. Simdi çikamiyoruz. Biz eski tabirle “fasit dai re” derdik, simdi siz “kisir döngü” diyorsunuz; iste o kisir döngü içinde dönüp duruyoruz. Düsünün tam 5 yildir istikrar dan söz ediyoruz, öyle degil mi? 1980, 1981, 1982, 1983, 1984; simdi altinci yildayiz. Hâlâ karsimizda % 50’yi asan bir enflas yon duruyor. Kiramadik su kisir döngüyü. Bunu kirmanin yo lu, enflasyonu gerçekten önleyecek ciddi tedbirlere dönmektir. Hiç merak etmeyin; istenirse enflasyon önlenir ve kisa sürede % 10’un altina düsürülür. Daha sonra bir piyasa sisteminin me kazinmalarina mantik içinde islemek imkâni verilirse; Türkiye tekrar ciddi tasarruf, ciddi yatirim ve kalkinma sürecine girer. Ankara’dan keyfi müdahale edilmezse, ekonomi yatirimlari daha rasyonel düzenler. Yani kaynak israfi daha az olur. ayrica cografi durumun da avantajlari var. Kisacasi, Türkiye bu isin içinden çikar; ama Türk politikacisinda enflasyonu önleme ina dinin, inanisinin kuvvetli ve sürekli olmasi lazimdir.
p>

 

Sende yorum yap