Ekonomide çok iyi şeyler oluyor (….imiş) Çiller bunları bizden gizliyor

, , Sende yorum yap

Ben “ekonomiyi yakindan izledigimi…” saniyordum. Meger yaniliyormusum. Biz burada “uyurken”, neler olmus, oluyormus da haberimiz yokmus…
(1) Çiller kemerleri sikmaya karar vermis.
– Daha düsük büyüme hizi hedef alimyormus.
– Daha az yatirim yapilacakmis.
– Halk daha az tüketecekmis.
– Bütçe küçülecekmis.
– Faizler ertelencekmis.
(2) Yeni bir istikrar programi uygulamaya konuluyormus.
– Bu istikrar programi IMF’nin dikte ettigi dogrultuda degil, DYP-SHP isbirligiyle hazirlanmis.
(3) Yeni bir gelir politikasi uygulamaya konuluyormus.
– Ücretler sinirlandiriliyormus. Üç ayda bir en fazla % 12 ücret ayarlamasi yapilacakmis.
– Yüksek gelir gruplarina yeni vergiler geliyormus.
(4) Dolar en az fiyat artislari oraninda ayarlanacakmis.
(5) Enflasyon düsüyormus.
(6) Otoyol ve haberlesme yatirimlari kisiliyormus.
(7) Egitim, saglik, konut yatirimlarina öncelik veriliyormus. Netice:
(A) Erken seçim yokmus,
(B) DYP ile SHP orta vadede koalisyonu sürdürerek hükümet eylemeye devama niyetli imis…
***
Bütün bunlari ben Yalçin Dogan’in dün Milliyet’te yayinlanan yazisindan ögrendim.
Inaniyorum ki bütün bunlari Yalçin Dogan’a bizzat “Tansu Çiller” anlatmistir.
Çünkü Yalçin Dogan su günlerde Tansu Çiller hanimin en sevdigi, güvendigi, en önemli bilgileri aktarmada öncelik verdigi gazeteci-vazar kardesimiz.
Üstelik bunlari Yalçin Dogan yazmis ise inanarak yazmistir. Çünkü Yalçin Dogan ekonomiyi bilir.
Ben Yalçin Dogan kardesimizi 1974 yilindan beri tanirim. Yakinligimiz vardir. Önceleri “ekonomiye” daha çok ilgi duyardi. Simdi çok yönlü ilgi alani var.
Tansu Çiller ile devamli ve yakin diyalogu var.
Okumamis olabilirsiniz, Yalçin Dogan’in yazisinin önemli bölümlerini size aynen aktarayim:
Adi Konmayan Istikrar Programi
Daha düsük büyüme hizi, daha küçük bütçe, daha az yatirim, daha az tüketim, daha düsük ücret…Kisaca, oünlüdeyimle “kemerler sikiliyor…” 1994 bütçesi ve programindaki temel mantik iste bu… Bir anlamda ‘ ‘istikrar programi. ..”Ama, bu kez IMF dayatmiyor. Bu kez DYP-SHP ortakligi kendi iradesiyle bu karari aliyor.
Yüksek Planlama Kurulu (YPK) geçtigimiz pazar ve pazartesi iki gün arka arkaya toplaniyor. Toplantida gelecek yilin bütçesi ve ekonomik programi ele aliniyor. Çiller’in “böyle giderse, basimizi duvara çarpacagiz” diye tanimladigi ekonomik durum enine boyuna tartisiliyor. YPK’da sergilenen tablo hiç de iç açici degil. Enflasyon, issizlik, dis ticaret açigi, iç ve dis borçlar, harcamalar, gelirler hiç olumlu sinyal vermiyor. Hatta bazilarinda alarm zilleri çaliyor.
Böyie bir ekonomide denk bütçe yapmak olanak disi. Böyle bir ekonomide ancak belli öncelikler tanimak ve bunlari gerçeklestirmek gerekiyor. Ama, herseyden önce “kemersikma” gerekiyor. Yoksa ekonomi hizla, yine Çiller’in deyimiyle “hendege yuvarlaniyor.” Bunu önlemek amaciyla ekonomide hedefler küçültülüyor. Ücretler frenlenirken, yüksek gelir gruplardan daha fazla vergi alinmasina yönelik pakete hiz kazandirilmasi kesinlesiyor.
Bu arada devletin verdigi sübvansiyonlar büyük ölçüde tirpa-laniyor ve bütçeye dahil ediliyor. Tarimsal desteklemeye yeni bir düzen geliyor. Faizleri erteleme operasyonu gerçeklesiyor. Ücretlere Sinir Getiriliyor.
Kamu kesiminde çalisan genis isçi ve memur kitlesi açisindan bilinmesi gereken ilk nokta su: “Daha sonra bir baska karar alinmazsa, ücretler her üç ayda bir ayarlaniyor. Yüzde 12 dolaylarinda bir artisla…
“8u yil gerçeklesmesi beklenen büyüme hizi yüzde 7 dolayinda. 1994’te bu hiz geriye çekiliyor ve yüzde 4.5 hedefleniyor. Bu yil enflasyonun yüzde 62 dolayinda gerçeklesmesi bekleniyor. 1994 için yapilan tahmin yüzde 48.2 yillik deflatör yüzde 54.6 olarak aliniyor. 1994 için dolarin ortalama fiyati 17bin 750 lira olarak hesaplaniyor. Bütçede giderlerin toplami 814, gelirlerin toplami 625 trilyon. 189 trilyon liralik bir açik öngörülüyor.
1993’ün basinda öngörülen hedefler tutmuyor. Örnegin, ücretler için bütçeye 145 trilyon lira konulmusken, bu rakamin 170 trilyon liraya yükselecegi hesaplaniyor. 82 trilyon lira öngörülen faiz giderleri 120 trilyona çikiyor. Kamu kesimi borçlanma geregi yüzde 9 olarak saptanmisken, gerçeklesme yüzde 16’yi buluyor. Ayni oran 1994 için yüzde 14 olarak belirleniyor.
Buna karsilik ihracatta 1993’teki artis yüzde 4’le sinirli kaliyor. Ama, ithalat artisi yüzde 30’a variyor. Dis ticaret açiginin kapatilmasi için bu yil “Türk Lirasi degerine gerçek kur uygulanmasi” karari aliniyor. Çünkü, dis ticaret açigindaki ilk neden, degeri yapay olarak yüksek tutulan kurdan kaynaklaniyor. Ikinci neden, Avrupa’daki ekonomik durgunluk…Yani, kur disinda ihracatta sikinti var.
Ulastirma-Haberlesme Yatirimlari Duruyor
YPK’ya ilk sunulan yatirim paketinde otoyollar ve haberlesme toplam yatirimlarin yüzde 34’ünü buluyor. Bu oran elbette çok yüksek. Basbakan Çiller 1994 yatirimlarinda egitim ve sagliga agirlik verilmesini istiyor. Basbakan Yardimcisi Murat Karayal-çin kentlesme üzerinde duruyor.
Iktidar siyasal tercihi kullaniyor ve yatirimlarin kompozisyonu bu yönde degisiyor. Meslek yüksek okullari, hastane ve dispanser yatirimina ek olarak kentlerde konut, arsa üretmek, su, yol, kanalizasyon ve ayrica uydu kentler yaratmak görüsü agir basiyor.
Devam eden yatirimlar, su projeleri, küçük ve ona ölçekli sanayinin özendirilmesi diger temel tercih olarak öne çikiyor.
Asil gelir kalemleri üzerinde uzun uzun duruluyor, özellikle de vergi reformu YPK’da kimsenin dilinden düsmüyor. Vergi ve özellestirmeyle ekonomide yeniden bir yapilanmaya gidilmesi, varolan ekonomik dengenin sürdürülmesi degil de, ekonominin yeniden yapilanmasi geregi üzerinde duruluyor, iste, bunun için hedefler küçültülüyor ve adi konulmayan bir istikrar programi uygulamasina geçmek amaçlaniyor.
Siyasal Hedef: DYP-SHP Isbirliginin Süresini Uzatmak
Bunca teknik dokümanin siyasal anlami nedir?… önce vurgulamak gerekiyor ki, 1994 ‘e yönelik ekonomide adi konulmayan istikrar rogramina geçis, DYP ile SHP arasinda tam bir uyum içinde gerçeklesiyor. 1994 ekonomik programinin siyasal dile tercümesi “DYP ile SHP’nin orta vadeyi kapsayan bir sürede hükümet etmek yönünde anlasmaya vardiklari” yolunda…Yani, erken seçim yok.
***
Benim için Yalçin Dogan’in bu yazisi çok, çok, çok önem tasiyor.
Bu yazi yepyeni, bilmedigimiz, duymadigimiz bir tabloyu bir politika kararini ortaya koyuyor.
Herhalde, Tansu Çiller Basbakan olarak bizim gibi sade vatandaslara da bu politika degisikligi hakkinda bilgi verecek, bu politika kararlarinin uygulamaya dönüsmesini önümüzdeki günlerde hep beraber görecegiz.
Yeni “istikrar programi” vatana, millete hayirli olsun…

 

Sende yorum yap