Ekonomi yönetimini iki konuya bağladık

, , Sende yorum yap

Iç borç, dis borç. Bu iki konuyu da beceremiyoruz.
Beceriksizligimizin sonucu faizler yüksek, vadeler kisa. Bunun faturasini hem günümüzde ödüyoruz hem de gelecege büyük yükler devrediyoruz.
Iç borçta reel faizin yüksekligini Mahfi Egilmez, 15 Haziran 1999 tarihinde Radikal’deki Sütununda çok güzel biçimde sergiledi.
Mahfi Egilmez, yazisinda ve yazi içinde verdigi çizimde, enflasyon asagi inerken reel faizin nasil yukari tirmandigini anlatti ve bunun nedenlerini açikladi…
Sorun, iç ve dis borçta reel faizin yüksekligi ayinda yüzde 3. l’e kadar geriliyor. Buraya kadarki egilim son derece normal. Enflasyonun düstügü bir ortamda beklentiler olumlu bir havaya giriyor ve dolayisiyla reel faizler de azalan risk nedeniyle enflasyona paralel olarak düsüyor. Enflasyon, Temmuz 1998’den sonra da düsüsünü sürdürüyor.
Ancak bu noktadan sonra reel faizlerin enflasyonla iliskisi kopuyor. Reel faizler, Agustos 1998’den itibaren hizli bir yükselise girerek yil sonunda yüzde 55.9’a kadar çikiyor. Son üç aydir yeni siyasal beklentiler nedeniyle reel faizlerde bir miktar gerileme oldu. Ama hâlâ yüzde 33.9 gibi yüksek bir oran var karsimizda.
Mahfi Egilmez, enflasyon asagi inerken, reel faizin tirmanisini rakamlarla söyle anlatiyor:
1998 yili Ocak ayinda yüzde 92.5 olan enflasyon sürekli bir inis temposu içinde giderek temmuz ayinda yüzde 72. l’e geriliyor. Ayni dönemde reel faizler de subat ayinda, ocak ayinin yüksek enflasyonuna tepki verip yüzde 19.4’e çiktiktan sonra inise geçiyor ve temmuz
Mahfi Egilmez, reel faizin yükselisini söyle açikliyor:
29 Temmuz 1998’de yürürlüge giren 4369 sayili yeni Vergi Kanunu. Vergi reformu adi verilen düzenlemeler iki yanlisi bir arada getirdi: (1) Enflasyonla mücadelede tarife indirimi hataydi. Tarife indirimleri vergi hasilatini düsürdü. (2) Tasarruflarin daha agir vergilendirilmesi yanlisti. Tasarruflar üzerindeki verginin artirilmasi reel faizleri yükseltti. Iki yanlis bir dogru etmedigi için de devletin gelirleri azalirken, giderleri artmaya basladi.
Tasarrufunu bankaya yatiran kisinin belirli bir reel faiz beklentisi vardir. Bu beklentisini enflasyon beklentisine göre olusturur.
Bankalar da bu mevduati devlet kagitlarina yatirirken, ayni beklentiyle hareket ederler.
Vergi artisinin yarattigi risk artisi, reel faiz talebini yükseltmis ve borçlanmaktan baska çaresi olmayan devlet, bu artisi kabul etmek zorunda kalmistir. Sonuç olarak devlete borç verenler faiz taleplerini yükselterek ödeyecekleri ek vergiyi, pesin olarak devlete fatura etmislerdir.
Mahfi Egilmez bir uyarida bulunuyor. Diyor ki, enflasyonun asagiya inis hizinda duraklama var. Simdi insanlar enflasyon tekrar yükselecek bekleyisine girer ise, reel faiz gene tirmanisa geçer.
Türkiye’de politikacilar olaylarin nedenini aramiyor. Merak etmiyor. Hatalarin faturalarini da halk sesini çikarmadan ödüyor.
Hazine bonolarinda reel faiz nasil artti?
Aylar Ort. Faiz Tefe Reel Faiz
98 Ocak 119.99 92.5 14.3
Subat 126.45 89.6 19.4
Mart 115.46 86.0 15.8
Nisan 105.38 83.3 12.0
Mayis 92.33 79.9 6.9
Haziran 92.16 76.7 8.7
Temmuz 77.35 72.1 3.1
Agustos 94.29 67.4 16.1
Eylül 125.54 65.9 35.9
Ekim 141.68 62.0 49.2
Kasim 141.92 58.6 52.5
Aralik 140.55 54.3 55.9
99 Ocak 133.77 50.0 55.8
Subat 124.08 48.5 50.9
Mart 104.71 48.3 38.0
Nisan 102.32 50.0 34.9
Mayis 100.78 50.0 33.9

 

Sende yorum yap