EKONOMİ BATMAZ

, , Sende yorum yap

Döviz akimlari aksayabilir. Enflasyon kontroldan çikabilir. Yatirimlar ve üretim duraklayabilir. Firmalar batabilir. Ama “ekonomi batmaz.” Çünkü ekonominin hiç bir zaman “sifir olamayacak” bir yatirim gücü, bir üretim gücü, bir ihracat potansiyeli vardir. Ekonominin hiçbir zaman sifir olamayacak bir döviz girdisi vardir.
Ekonomik stratejiler ne kadar hatah olursa olsun, ekonomiyi yönetenler ne kadar hata yaparsa yapsin “ekonomi bir gemi degildir ki batip, sulara gömülsün…”
Bu gerçekleri gözardi edip “bir amiral batti oyununun basitliginde, ha batti, ha batacak” bekleyisinde olanlar, ekonominin hiçbir zaman batisina sahit olamayacaklardir.
Eger ekonomiler için “batma söz konusu olsa” bundan önceki azgin dalgalarda Türk ekonomisinin batip gitmesi, bir daha da su yüzüne çikamamasi gerekirdi.
Makro açidan “ekonomi batmaz” ama, mikro açidan “ekonomi içinde yikintilar, çöküntüler, batmalar” olabilir. Ödemeler dengesi çikmaza gider. Ihracat düser. Zorunlu ithal mallarina döviz bulmak güçlesir. Bazi sanayi isletmeler kapilarina kilit asar. Bankalar güç duruma düser. Kisaca “ekonomi tikanir”. Bu tikanmaya “yapisal sorundan”, ya “sistem sorunundan” ya da “yönetim hatalarindan” ortaya çikar. Arna bir ekonomi “ila nihaye” tikali kalmaz. Biri, veya birileri “tikantiyi açar” ekonomi gene çalismaya baslar.
Osmanli döneminden beri bu böyle gelmistir, böyle gidecege benzemektedir.
Burada bir noktayi açiklikla belirtmekte yarar vardir: “Ekonomi kötü yönetiliyor, enflasyonu kontorl altina almak için uygulanan politikalar hatalidir ihracata önem verilmiyor, döviz politikasi yanlis,, banka sistemi kontroldan çikmis, sanayi kesiminde isler kötü” demek baska, sey “ekonomi batiyor” diye telasa kapilmak baska seydir.
Teker teker ekonomi politikalarindaki hatalar, kötülükler, “ekonomiyi kötüye götürür”. “Ekonominin sorunlarin arttirir.” “Halkin yasam kosullarini, mütesebbisin faaliyetini” olumsuz etkiler. Ama, teker teker “sorunlar üzerinde” duracak yerde “…deniz bitti, gemi batiyor…” telasina kapilmak “gerçekçilik sayilamaz.” Su günlerde süphesiz ekonominin bir çok sorunlari vardir.
Türk ekonomisi gibi kit kaynaklarla hizli kalkinma arayisinda olan bir ekonomide böyle sorunlarin olmasi belki dogaldir.
Sorunlar tartisilir. Sorunlarin önemi ve bu sorunlarin pahali faturasi ortaya konulur. Bunlar da dogaldir.
Ama, birden bir “genellemeye gidip”, “ekonomi batiyor” demek acaba bu ülkeye ne getirir.
Batan bir ekonomide “herkesin kendini kurtarma telasina düsmesinden dogal birsey olamaz.” Batan bir ekonomide “mütesebbisin gelecege dönük yatirim ve üretim hesaplarina girmesi” düsünülemez. Batan bir ekonomide, insanlarin “tatil-i faaliyet edip” felaket gününü beklemeleri normaldir.
Herseyin ötesinde, eger bir ülkede yasayanlar, o ülkenin ekonomisinin “batmakta oldugunu söylüyorlar ise”, o ülke ile ticari iliskileri, finansman iliskileri bulunan baska ülkelerin de buna inanip, o ülkeyle iliskilerini kesmeleri gerekmez mi?
Su günlerde “ekonomi batiyor” laflari gene ortaya dolasmaya basladi.
Ekonominin batmakta oldugunu söyleyenlere göre, ilk önce döviz bulunmaz olacak, ardindan enflasyon kontroldan çikacak ve ni-hayet sonbahara ekonomi batacaktir.
1986 Yilinin ilk yarisi tamamlanmak üzeredir. Döviz sorununun, enflasyon sorununun bu yil “bas agritacagina gösteren ciddi belirtiler” mevcuttur ama, (Allaha sükür) tüm olumsuz gelismelere ragmen ekonomi genel çizgileriyle geçen yilkinden daha düsük bir gelisme içinde degildir. Üstelik bu yil tarimsal üretimin iyi olacagina iliskin belirtiler vardir.
Para arzinin normalin üzerinde artmasi, ihracatin beklenen rak-kamlarin altinda kalmasi, turizm ve isçi gelirlerindeki olumsuz gelismeler, ekonomi politikalarindaki hatalar tenkit edilmesi gereken konulardir. Fekkarda yarar vardir ki, bu tip olumsuz gelismeler, bu tip hatalar daha önce de yapilmis, daha önce de Türk ekonomisi benzer sorunlarla karsilasmis ve hatta daha agir sorunlarin tahribati belli bir süre sonra onarilabilmistir.
Özetle ekonominin ciddi sorunlari vardir. Ama bu ekonomi batmaz. ..
Oturup aglamak, veya herseyi bir yana birakip felaket bekleyisine girmek yerine, sorunlari görerek, bilerek çözüm arayisina yönelmek, daha iyi günler arayisinda olanlarin yapacagi, yapmalari gereken seylerdir.

 

Sende yorum yap