Döviz işi iyi gidiyor

, , Sende yorum yap

Döviz isi iyi gidiyor (Aman, nazar degmesin)…
Hem de, Hükümetin ihracat tesviklerini gözden geçirmeye zaman ayiramamasina, döviz kuru ayarlamalarinda “tutucu” davranmasina ve de bütün bunlarin üstüne “ihracatçi sermaye sirketlerinin” kâr edemedikleri gerekçesiyle “heveslerini kaybetmelerine” ragmen.
Hem de, Türkiye’nin geçen yilin ayni dönemine göre daha fazla dis borç ana para ve faizi ödemesine ragmen.
Türkiye’de “döviz bitti…bitiyor”, “ihracat durakladi…geriliyor” haberleri mansete çikar da, isler iyi gittiginde “kimse sevinemez”.
Felaket beklentilerine ragmen dövizin bir türlü bitmemesi, hayali ihracat isi açiga çiktiktan sonra dissatimin duracagi hakkindaki kehanetlere ragmen ihracatin artmaya devam etmesi, Türkiye’nin itibarini kaybetmeye basladiginin iddia edilmesine ragmen dis kredi imkanlarinin genislemesi acaba neyin sonucu?
Acaba Türkiye’de döviz isi “rayina oturmaya mi basladi”. Acaba artik “çark kendiliginden dönmeye mi basladi”. Acaba bu bundan böyle aynen surup gidecek mi?
Döviz isinin iyi gitmesinin göstergeleri nelerdir?
1) ihracat iyi gidiyor. Dis Ticaret Açigi artmiyor.
1987 Yilinin ilk yedi ayma ait dis ticaret rakkamlari, geçen yila göre ihracatin çok önemli oranda artisina isaret etmektedir.
1987 1986 Artis
Ihracat (Milyon $) 5.683 4.655 (+) % 22.1
Ithalat (Milyon $) 8.105 7.155 (+) % 13.3
Dis Ticaret Açigi (Milyon $) 2.422 2.499 (-) % 3.1
Ihracati bir yil fark ile ayni dönem itibariyle % 22. l oraninda artirabilmek pek az ülkeye nasip olabilecek bir basandir.
2) ÖdemelerDengesi Iyi Gidiyor.
Cari islemler Dengesi açigi, yilin ilk alti ayinda, geçen yilin ayni dönemine göre % 58.2 oraninda azaldi. Geçen yil l milyar 82 milyon dolar olan açik, bu yil 454 milyon dolara indi.
Merkez Bankasi verilerine göre, Ocak-Haziran döneminde saglanan döviz gelirleri, geçen yilin es dönemine göre yüzde 18.3 oraninda artarak 7 milyar 2 milyon dolara yükseldi. Geçen yilik ilk yarisinda döviz gelirleri 5 milyar 920 milyon dolar idi.
Ayni dönemde, döviz giderlerinin ise sadece yüzde 6.4’lük bir artisla 7 milyar 456 milyon dolara ulastigi hesaplandi. Döviz giderleri geçen yilin ayni. döneminde 7 milyar 7 milyon dolar olmustu.
Döviz gelirlerinin giderlerden daha hizli bir artis kaydetmesi, döviz gelirlerinin giderleri karsilama oraninin yüzde 93.9’a kadar yükselmesini de sagladi. Bu oran, geçen yilin es döneminde yüzde 84.5 düzeyinde kalmisti.
Türkiye Ocak-Haziran döneminde döviz gelirlerinin yüzde 60.9’unu olusturan 4 milyar 265 milyon dolari ihracattan saglandi. Bunun yani sira. turizmden 450 milyon dolar, isçi dövizlerinden 834 milyon dolar saglanirken, diger döviz gelirleri l milyar 453 milyon dolar olarak belirlendi. Döviz giderlerinin ise yüzde 75’lik kismini olusturan 5 milyar 593 milyon dolari ithalata ait bulunuyor. Ayrica, turizm giderleri 181 milyon dolar, faiz giderleri l milyar 20 milyon dolar ve diger giderleri 662 milyon dolar olarak gerçeklesti.
Döviz gelir ve giderlerinin baslica kalemler itibariyle gerçeklesmesi söyle: (Milyon Dolar)
Ocak-Haziran 1987 1986 Degisim (%)
GELIR 7.002 5.920 18.3
-Ihracat 4.265 3.675 16.1
-Turizm 450 376 19.7
-isçi Dövizi 834 612 36.3
-Diger 1.453 1.257 15.6
GiDER 7.456 7.007 6.4
-ithalat 5.593 5.290 5.7
-Turizm 181 172 5.2
-Faiz 1.020 923 10.5
-Diger 662 622 6.4
CARI ISLEMLER AÇIGI 454 1.087 – 58.2
3) Dis Borç Bakkaminin Kabarmasina Ragmen Kredi Itibari Azalmadi
Türkiye’de dis kredi rakkamlarin büyümesi, yillik ana para ve faiz ödeme mükellefiyetinin artmasi genellikle içeride endise yaratir. Disarida ise durumun farkli oldugu, Basbakan’in ifadesi ile “gavurlarin Türkiye’ye borç vermek için yaristiklari” görülmektedir.
Anka Ajansinin 17 Eylül 1987 tarihli bültenindeki bir incelemede özetlendigi gibi 500 milyon dolar Japonya’dan, 110 milyon dolari Federal Almanya’dan ve 164 milyon dolan Ingiltere’den olmak üzere toplarn 774 milyon dolarlik yeni kaynak yaratildi.
Kredilerin sartlari da fena degil, örnegin Japonya’dan alman Eximbank kredisi yüzde 5 faizli, 4 .5 yili ödemesiz devre olmak üzere 17 yil vadeli-, ticari banka kredileri yüzde 6.5 faizli, 5 yili ödemesiz devreli 12 yil vadeli.
Yatirim mali ithalatinda kullanilmak üzere italya ve Fransa ile de kredi müzakereleri sürdürülüyor.
Kisaca döviz isi iyi gidiyor…
Itiraz: “Döviz isi iyi gidiyor” diyorsunuz ama…Tahtakalede bir Amerikan Dolari bin Türk lirasinin üzerine çikti… Diyenlere nc cevap verilecek? Olsa, olsa su söylenebilir: Her seyin bir fiyati var. Ne fiyatdan olursa olsun bir malin piyasada bulunmasini mi tercih edersiniz, yoksa malin ortadan kalkmasini, bulunmaz olmasini, Hükümetin Ankara’da karne ile döviz dagitmasini mi?

 

Sende yorum yap