Döviz durumu

, , Sende yorum yap

ÖDEMELER Dengesinin Ocak-Eylül aylarindaki gelismesini gösteren rakamlar yayinlandi. Bu rakamlar döviz durumunun geçen yila göre olumsuzlugunu ortaya koyuyor. Ödemeler Dengesinin iki önemli kalemi isçi dövizleri girisi ile ihracat gelirinde beklenen hedeflere ulasilamamasi olumsuz gelismenin temel kaynagini teskil etmektedir. Geçen yilin Ocak-Eylül döneminde dis ticaret dengesi 2.3 milyar dolar açik vermis iken, açik bu yil 2.6 milyar dolara yükselmistir. Geçen yilin ilk dokuz ayindaki 1.6 milyar dolarlik isçi dövizi girisine karsi, bu yilin isçi dövizi girisi 1.1 milyar dolardir. Bu yil cari islemler dengesinde olumlu gelismeler, yilin ilk dokuz ayinda turizm ve dis seyahat harcamalari kaleminin geçen yilin ayni dönemine göre 52.2 milyon dolar, diger görünmeyenler kaleminin 156.3 milyon dolar fazlalik göstermesidir. Bu yil geçen yila göre 150.6 milyon dolar daha az dis borç faizi ödenmistir. Bütün bu islemler sonucu Cari Islemler Dengesi Eylül ayi itibariyle geçen yil 1.222.0 milyon dolar açik vermisken, açik bu yil 355.3 milyon dolar artisla 1.577.3 milyon dolara yükselmistir.
SERMAYE hareketlerinde önemli gelismeler kredi girislerinin azalmasi, borç ödemelerinin artmasidir. Bu yilin ilk dokuz ayinda, geçen yilin hemen iki kati fazla miktarda borç taksidi ödenmistir. Geçen yilin 359.2 milyon dolarlik ödemesine karsi bu yilki ödeme 726.8 milyon dolardir. Geçen yil proje ve program kredisi olarak 1.200.9 milyon dolarlik imkan saglanabilmisken bu yil proje ve program kredisi gi-risi 619.8 milyon dolara inmistir.
DIS Ödemeler Dengesinin ilk dokuz aylik gelismesi, cari islemler dengesi açigi ve dis borç ödemeleri birlikte alindiginda 2.3 milyar dolarlik bir dis kaynak geregi ortaya çikmaktadir. Geçen yilin ayni döneminde bu miktar 1.6 milyar dolar idi.
BU gelismelere bakarak Türkiye’nin döviz durumunun 1983 yilinda alarm isaretleri verdigini iddia etmek, panige kapilmak dogru olmaz. Ama ortada bir gerçek vardir. Döviz durumu iyi gitmemektedir.
DÖVIZ durumunun iyi gitmemesinin bir yapisal bir de konjonktürel nedeni vardir. Yapisal neden, döviz gelirinde devamliligi sagliyacak politikalardaki gevseme ve bu politikalari izleyecek sistemin çökmesidir. Konjonktürel neden, seçim öncesi sorumlu kuruluslarin döviz geliri saglayacak uygulamalara gereken önemi vermemelerinden kaynaklanmaktadir.
ÖDEMELER Dengesi, dis çevrelerin Türkiye’nin durumunu degerlendirirken öncelikle baktiklari bir göstergedir. Yabancilar ödemeler dengesindeki olumsuz gelismeleri degerlendirirken ekonomi disi gelismelerden kaynaklanan güçlüklerin ortaya çikardigi geçici durumlari bilmeyebilirler veya dikkate almayabilirler. Ödemeler Dengesinin geçen yila göre kötüye gitmesi bir alarm seklinde degerlendirilebilir. Daha yeni hükümetin ne zaman göreve baslayacagi belli olmadan IMF ve OECD heyetleri Türkiye’ye gelmek için sabirsizlik göstermektedirler. Bu heyetler geldiginde Ödemeler Dengesinin ilk dokuz aylik gelismesi, sorumlularla tartismalarinda gündemin ilk maddesini teskil edecektir.

 

Sende yorum yap