Dolar olarak milli gelirdeki gerileme üzücü

, , Sende yorum yap

Dolar olarak milli gelirdeki gerileme üzücü

Büyük orandaki devalüasyonlar
milli gelir rakaminin dolar de-
geri ile gerçek boyutun altina
inmesine neden oluyor. Veya tersi
durumda, yani milli paranin gerçek
kurdan uzaklasarak asiri degerlen-
mesi halinde ise, dolar degeri ger-
çek boyutun üzerine çikiyor.
Ne yaparsiniz ki, uluslararasi karsi-
lastirmalarda ülkedeki milli paranin
asiri ölçüde degerli tutulup tutulmadi-
gi veya devalüasyon yapilip yapilma-
digina dikkat edilmiyor. Sadece dolar
olarak milli gelir rakamina bakiliyor.
Milli gelirimiz 2001 yilinda Türk Li-
rasi ile yaklasik yüzde 7 veya yüzde 9
oraninda küçülecek. Fakat dolardaki
büyük deger kaybi nedeniyle, dolar
olarak açiklanan milli gelir rakamimiz
yüzde 25 küçülmüs olacak.
Baska ülkelerle karsilastirmalarda
yabancilar hiçbir zaman Türk Lirasi
ile milli gelir rakamina bakmadikla-
rindan, Türkiye bu konuda önemli
bir sorunla karsilasacak.
2000 yilinda dolar olarak milli ge-
lirimiz 204.3 milyar dolar idi. 2001
yilinda bu rakamin 150.3 milyar do-
lara indigi tahmin ediliyor.
Bizim sikayetimiz, Türkiye’nin yil-
lardir 200 milyar dolarlik milli gelir
rakaminin üzerine çikamamasi, yil-
lardir kisi basina 3 bin dolarlik gelir
rakaminda hapis kalmasi idi.
Simdi durumumuz daha kötü. Kisi
basi gelir rakami 2.180 dolara düstü.
Türkiye’nin 2000 yilindaki milli
gelir rakami olan 200 milyar dolar
rakamini, isler çok iyi gider ise an-
cak 2004 yilinda yakalayabilecegi
hesaplaniyor. Ama kisi basi gelirde
2000 rakamina daha sonraki yillar-
da ulasilabilecek.
Anka Ekonomi Bülteni’ni hazirla-
yan iktisatçi arkadaslarim, bu konu-
da bir çalisma yapmislar. Bu çalis-
maya göre, 2004 yilinda 2000 ra-
kamini yakalamak bile çok güç.
2004 yilinda 2000 rakaminin sag-
lanmasi için milli gelirin bu yil reel
olarak yüzde 3, 2003 ve 2004 yilla-
rinda ise yüzde 5’er büyümesi gere-
kiyor. Milli gelirin Türk Lirasi cinsin-
den ve reel fiyatlarla büyümesi de
Türkiye’nin 2004 yilinda 201.3 mil-
yar dolarlik milli gelire ulasmasina
yetmeyecek. Bu dönemde Türk Li-
rasi’nin diger paralar karsisinda
önemli ölçüde deger kazanmasina
ihtiyaç bulunuyor. 2004 yili hedefi-
nin gerçeklesebilmesi için Türk Lira-
si’nin dolar karsisinda bu yil yüzde
7, 2003 yilinda yüzde 5 ve 2004 yi-
linda yüzde 8.4 oraninda reel an-
lamda deger kazanmasi gerekiyor.
Bu da 2001 yilinda 1 milyon 230
bin lira olan yillik ortalama dolar ku-
runun, bu yil 1 milyon 710 bin lira,
2003 yilinda 2 milyon 31 bin lira ve
2004 yilinda da 2 milyon 192 bin li-
ra olmasi anlamina geliyor.
Bu arada, Türkiye çizilen bu senar-
yonun tüm hedeflerini gerçeklesti-
rip, 2004 yilinda 201.3 milyar do-
larlik milli gelire ulassa bile kisi basi-
na gelirde nüfus artisi nedeniyle yi-
ne 2000 yilindaki seviyeye ulasabil-
mek için bir süre daha bekleyecek.
Türkiye’nin 2000 yilinda ortalama
nüfusu 67.8 milyon civarinda bulu-
nuyordu. Yillik ortalama yüzde 1.7
olan nüfus artisi dikkate alindiginda
Türkiye’nin 2004 yili ortalama nü-
fusu 72.5 milyon kisi olarak tahmin
ediliyor. Bu nedenle de 2000 yilinda
2 bin 948 dolar olan kisi basina ge-
lir, 2004 yilinda ancak 2 bin 775
dolara kadar yükselebilecek.
Türkiye ekonomisi için yapilan projeksiyon
2000 2001 2002 2003 2004
Reel büyüme (TL- %) 6.3 – 8.5 3.0 5.0 5.0
GSMH (Trilyon TL) 125.6 184.7 283.2 371.6 441.4
Büyüme (Dolar %) 7.4 -25.3 10.0 10.5 10.0
GSMH (Milyar dolar) 201.3 150.3 l65.6 183.0 201.3

 

Sende yorum yap