Dolar, “gerçek değerini” buldu mu?

, , Sende yorum yap

Dolar, “gerçek değerini” buldu mu?

Türkiye’de eskiden bir gerçekçi kur hesaplama aliskanligi vardi. Dolarin belli bir tarihteki degerini “denge fiyati” olarak kabul eder, onun üzerine bizdeki enflasyonu bindirir, ABD’deki enflasyonu çikarir, dolarin gerçek degerini hesaplardik. Yüksek oranli devalüasyon nedeniyle dolarin degerinin çok yukarilara çiktigini varsayiyoruz. Acaba devalüasyon olmasa idi, dolarin bugün gerçekçi kuru ne olurdu? Okuyucularimdan Sayin Coskun Erdemir, böyle bir hesaplama yapmis. Bakiniz Sayin Coskun Erdemir neler anlatiyor: – Birinci Istikrar Programi basinda dolarin degerinin gerçekçi oldugunu varsayalim. Birinci Istikrar Programi sonuna dogru, dolari degerinin düsük kaldigini kabul ediyorduk. Türk Lirasi’nin degerlendigi, enflasyonun kur ayarlamasina yansitilmadigi söyleniyordu. – Devalüasyon öncesi Türk parasinin dolara göre gerçekçi kurdan yüzde 15 ile yüzde 25 oraninda degerli kaldigi belirtildigine göre, demek ki, devalüasyon öncesi (geçen yilin bu dönemlerinde) 680 liraya satilan dolarin gerçek degeri, yüzde 15 farka göre 782.000 lira, yüzde 25 farka göre 850.000 lira olmaliydi. – Bir yillik dönemde Türkiye’deki enflasyon yaklasik yüzde 80 dolayinda. Bir yil önceki gerçekçi fiyatlara enflasyonu ekleyelim. – 782.000 TL. olan dolar degeri 1.408.000 TL’ya, 850.000 TL varsayilan dolar degeri 1.530.000 TL’ya yükseliyor. – Bu hesaplamalara göre, dalgali kurda dolarin geldigi fiyat, dolarin gerçekçi kura oturdugunu gösteriyor. Sayin Coskun Erdemir’in bu hesaplamasi çok önemli: (1) Demek ki, devalüasyonun ihracati artirma etkisi yavas yavas kayboldu. (2) Demek ki, dolar degerindeki yükselmenin olumsuz etkisinden artik söz edilemeyecek. Devalüasyonun sok etkisi bir yana, dolardaki deger degisimi normal çizgiye oturdu. (3) Demek ki, bundan sonra dalgalanmalar enflasyona uygun biçimde olacak. (4) Demek ki, bundan sonra piyasayi sarsacak beklenmedik olaylar gerçeklesmez ise, büyük dalgalanma beklemeyecegiz. Bakalim Sayin Coskun Erdemir’in degerlendirmeleri ne ölçüde gerçekçi? Önümüzdeki günler neyi gösterecek?

 

Sende yorum yap