CARİ İŞLEMLER HESABI 594 MİLYON DOLAR FAZLA VERDİ

, , Sende yorum yap

CARİ İŞLEMLER HESABI 594 MİLYON DOLAR FAZLA VERDİ

Cari islemler hesabi (faiz dahil) ülkenin olagan döviz gelir-gider hesabini gösterir. Merkez Bankasi’nin açiklamalarina göre, 2002 yilinin cari islemler hesabi ocak/ekim döneminde 594 milyon dolar fazla verdi.
Cari islemler dengesinin fazla vermesi, ülkenin olagan döviz hareketinin kendi kendini karsiladigini ve bir miktar da fazlalik ortaya çikardigini gösterir.
Ülkenin toplam döviz giris-çikislari hesaplanirken cari islemler hesabiyla sermaye hareketleri hesabinin net durumunun birlikte dikkate alinmasi gerekir.
Sermaye hareketleri hesabi, belli bir dönemde ülkeye giren sabit sermaye yatirimlari, portföy yatirimlari ile kisa ve uzun vadeli krediler hesaplarindaki hareketi gösterir.
Bu yilin ocak/ekim döneminde sermaye hareketleri hesabinda 918 milyon dolarlik bir fazlalik görülmektedir. Cari islemlerdeki fazlalikla birlikte ülkenin ocak/ekim döneminde 1.512 milyon dolar döviz fazlaligina sahip oldugu anlasilmaktadir.
Bir yil önce ayni dönemde cari islemler dengesi 3.378 milyon dolar fazlalik verirken, yurtdisina sermaye çikisi nedeniyle sermaye hareketleri hesabi 10.232 milyon dolar açik göstermisti. Sonuç olarak ülkeden 6.854 milyon dolarlik bir döviz çikisi olmustu.
2002 yilinin cari islemler hesabinin 594 milyon dolar fazlalik vermesinde en büyük etken ihracat gelirlerindeki 3.437 milyon dolarlik artistir. Ihracat dövizleri artarken diger döviz gelirlerindeki gerileme karsisinda cari islemler hesabindaki toplam gelirlerdeki artis 1.267 milyon dolarda kalmistir. Buna karsilik döviz giderleri 4.051 milyon dolar artmistir. Döviz giderlerinin artmasindaki en büyük etken ithalatta ortaya çikan 5.172 milyon dolarlik büyümedir.
Anlasildigi kadariyla ekonomide üretim artisi, ithalattaki büyümeye neden olmustur. Eger büyüme önümüzdeki dönemde de devam edecekse ithalat harcamalarindaki artis sürecek demektir.
Genel olarak ödemeler dengesi tablosu Türkiye’nin 2002 yilini kendi yaginla kavrularak geçirme basarisini sergilemektedir. Bu tablonun izah edemedigi bir durum 2002 yilindaki döviz bollugudur. Eger resmi kanallardan ülkeye sadece 1,5 milyar dolar döviz girisi olmus ise, piyasadaki döviz nereden kaynaklanmaktadir? Döviz mevduat hesaplarinda çözülme olmadigina göre, ya yastik altindaki döviz piyasaya çikmis, ya da yurtdisindan resmi kanallar disindan döviz gelmistir. Yurtdisindan resmi kanallar disindan döviz ancak bavulla veya cepte gelir. 2002 yilindaki döviz bollugunu yastik altindan çözülen, yurtdisindan bavulla veya cepte gelen döviz ile izah etmeye imkan yoktur. Her ne olursa olsun, 2002 yili kazasiz belasiz sona ermistir. Ayni iyi tablonun 2003 yilinda da devam etmesi herkesin dilegidir.
Döviz gelir-gideri (ocak-ekim; milyon dolar)
2002 2001 Fark deg. (yüzde)
Gelir 49.370 48.103 1.267 2.6
-Ihracat 32.422 28.985 3.437 11.9
(Bavul tic.) 3.354 2.547 807 31.7
-Turizm 7.788 7.482 306 4.1
-Faiz 2.027 2.330 -303 -13.0
-Isçi dövizi 1.649 2.313 -664 -28.7
-Diger 5.484 6.993 -1.509 -21.6
Gider 48.776 44.725 4.051 9.1
-Ithalat 38.073 32.901 5.172 15.7
-Turizm 1.666 1.587 79 5.0
-Faiz 5.048 5.896 848 14.4
-Diger 3.989 4.341 -352 -8.1
Fark 594 3.378 -2.784 -82.4
Göstergeler (yüzde)
Döviz gel./Döviz gid. 101.2 107.6
Ithalat/Döv. gel. 77.1 68.4
Faiz öd./Döv. gel. 10.2 12.3
Ihracat/Döv.gel. 65.7 60.3
Faiz öd./Ihracat 15.6 20.3
Ihracat/ithalat 85.2 88.1

 

 

Sende yorum yap