Büyükşehir belediyelerinin “küçükleri”ne ek imkan

, , Sende yorum yap

Büyükşehir belediyelerinin “küçükleri”ne ek imkan

Dün, Türk Belediyeler Birligi Baskani ve Adana Büyüksehir Belediyesi Baskani’ndan bir not aldim. Bu bilgi notunda, Baskan Aytaç Durak sunlari yaziyordu: “3030 sayili Büyüksehir Belediye Kanunu’nun 18/B maddesi, illerde toplanan vergilerin yüzde 5’inin, o ilin büyüksehir belediyelerine verilmesini emreder. Ne var ki; kanun yapicinin külfet-nimet iliskisini düsünerek koydurdugu bu madde uygulamada Anadolu’daki büyüksehir belediyelerinde istigal eden isyerlerinin, bankalarin, holdinglerin vergilerini genel olarak, Istanbul, Ankara’daki merkezlerine yatirmalari nedeniyle, amaç uygulamada yerini bulamamistir. Anadolu’da çalisan fabrikalarin isçilerinin, isyerlerinin, problemleri yani külfeti o büyüksehirlerde kalmis, vergiler ise haksiz olarak Istanbul ve Ankara’ya yansimistir. Yillardir haksiz olarak elde edilen bu paylarin da gücüyle Istanbul ve Ankara büyüksehir belediyeleri görevleri disinda harcamalar yapmakta, kömür, deterjan, bedava ekmek dagitimi, bedava ulasim disinda, 30 bin ögrenciye burs vermek gibi, aslinda devletin yapmasi gereken sosyal islere soyunmalari bu haksizligin bir tezahürü olmustur. Diger yandan yillardir uygulanan yüzde 5’lerin haksiz dagitimi sonucu asgari ücretle çalisan isçilerinin dahi maasini ödeyemeyen, kanalizasyon, içmesuyu altyapilarinin KDV’sini dahi karsilayamayan bizim gibi belediyelerin günahi neydi? Her zaman dedigimiz gibi, israf ve karmasadan baska birsey getirmeyen 3030 sayili Büyüksehir Kanunu’nun ilgili bu maddesiyle kismen adalet saglanmis ve illerimizdeki külfetin karsiligi yüzde 5 paylarin adaletli dagitimi kismen saglanmistir.” Baskan Aytaç Durak’in bilgi notuna ekledigi tabloyu bu yazinin altinda sayin okuyucularimin bilgilerine sunuyorum. Ben bu bilgi notuna bir sütun daha ekledim. 2001 yilinin ilk 11 aylik döneminde Maliye’nin tahsil ettigi verginin iller itibariyle dagilimini gösteren tablodan, illerin toplam vergi gelirleri içindeki paylarini çikardim. Tablonun son sütununda bu dagilim oranlarini gösterdim. Yeni uygulama ile bir ilde toplanan verginin yüzde 2’sinin dogrudan, yüzde 3’ünün ise nüfus ölçüsünde ile verilmesi öngörülüyor. Bu durumda Istanbul’un Maliye Bakanligi’ndan aldigi para (dikkat buyurunuz toplam geliri degil, belediyelere hükümet yardimi) yüzde 15 oraninda, Ankara’nin yüzde 26 oraninda, Izmit’in yüzde 28 oranin da azaliyor. Buna karsilik Adana’nin devletten alacagi yardim yüzde 62 oraninda, Izmir’in yüzde 28 oraninda, Antalya’nin yüzde 91 oraninda, Diyarbakir’in yüzde 600 oraninda, Erzurum’un yüzde 500 oraninda artiyor. Yeni uygulama ile üç büyüksehir belediyesi (Istanbul, Ankara ve Izmit) gelir kaybina ugrayacaktir. Mevcut yasalara güvenerek proje hazirlayan, borçlanan, ileriye dönük yükümlülük altina giren, bütçe yapan belediyeler bu uygulamadan büyük zarar görecektir. Ancak 13 büyüksehir belediyesi de bu imkanlar ile faaliyetlerini büyük ölçüde gelistirme imkanina kavusacaktir. 2001 yili ilk 11 aylik dönemde gerçeklesen yüzde 5 büyüksehir belediye paylarinin bugünkü ve yeni sisteme göre dagitimi Bugünkü sisteme göre fark yüzde 40’i eski usule yüzde 60’i nüfusa göre Dagitilirsa Vergi gelirleri tahsilati Büyüksehir Aldigi pay** Alacagi pay Bugünkü sisteme (Yüzde dagilim) belediyesi (Milyar TL) yüzde (Milyar TL) (Milyar TL) Istanbul 686.436 54.6 580.171 – 106.265 40.95 Ankara 332.283 26.4 242.432 – 89.851 16.66 Izmit 24.052 1.9 17.203 – 6.849 15.90 Adana 17.425 1.4 45.767 + 28.342 1.02 Izmir 87.973 7.0 112.477 + 24.504 5.79 Antalya 12.614 1.0 24.146 + 11.532 0.92 Bursa 27.416 2.2 50.561 + 23.145 2.40 Diyarbakir 2.850 0.2 19.976 + 17.126 0.17 Erzurum 2.465 0.2 12.200 + 9.735 0.15 Eskisehir 8.574 0.7 20.329 + 11.755 0.47 Gaziantep 6.880 0.5 29.096 + 22.216 0.44 Kayseri 8.856 0.7 21.973 + 13.117 0.51 Konya 7.944 0.6 26.125 + 18.181 0.57 Mersin 21.109 1.7 27.192 + 6.083 1.19 Sakarya*** 3.170 0.3 12.905 + 9.735 0.21 Samsun 8.270 0.7 15.763 + 7.493 0.52 Toplam 1.258.31 7 100 1.258.317 Not: * Nüfus rakamlari DIE’den alinmistir. ** Maliye Bakanligi’nin internet (www.muhasebat.gov.tr) sayfasindan alinmis yüzde 5’lik paylar.

 

Sende yorum yap