Bütçenin yüzde 24’ü faize gidecek

, , Sende yorum yap

Maliye ve Gümrük Bakaninin açiklamalarina göre 1985 yili bütçesi 5.5 trilyon uradir. Bütçede iç ve dis borçlar ve fa izleri için ayrilan ödenek ise 1.3 trilyon liradir ki, bütçenin % 23.6’sini teskil etmektedir.
1985 yili bütçesinde yatirimlar için ayrilan ödeneklerin de l milyar lira oldugu, bütçenin % 18.2’sini teskil ettigi açiklan maktadir. Yatirim demek, kalkinma demektir. Istihdam demek tir. Yatirim yapmak, istihdam artisi saglamakkisacasi insanlari mesut etmek için borç alinir. Son bes yildir istikrar arayisinda ki Türkiye Cumhuriyetinin hükümetleri, içte ve dista borçlan mayi sürdürmekte, daha fazla kredi bulmayi bir basari olarak ortaya koymaktadirlar. Sonuç olarak, Türkiye, kazandigiyla borçlarinin faizlerini ödemekten baska birsey yapamaz çizgiye gelmektedir.
Istikrar tedbirlerinin amacinin IMF ile iliskilerin düzeltilmesi, dis kredi itibarinin artirilmasi oldugu son bes yildir tekrarla nan bir konudur. IMF ile iliskilerin düzeltilmesinin, dis kredi iti barinin yükseltilmesinin amaci ise, yeniden dis kredi kullana bilmektir. Türkiye alabildigince kisa ve uzun vadeli krediyi kul lanabilme arayisindadir. Içeride de durum ayni sekildedir. Ki sa vadeli de olsa, alti ay vadeli de olsa Hazine, bankalardan ve halktan % 50-% 60 net faizle kredi kullanmayi basari say maktadir.
Bu kredilerin nasil ödenecegi ise planlanmadigindan, yati rimdan vazgeçilerek kredi ve faiz borcu ödemek için kaynak yaratilmaktadir.
Kredi, eger ana parayi ve faizini ödeyecek, verimli yatirim ve üretim alanlarinda degerlendirilirse yararlidir. Aksi hal de ödenebilmesi için eldekinin, avuçtakinin satilmasi gerekir. Bes yillik istikrar uygulamalarindan sonra, kredi faiz ödemele ri yükünün yatirimlari asmasi, olumsuz gelismenin birisareti dir.
Süphesiz ki bu durumun sorumlusu bütünüyle 1980’den son ra isbasina gelen Hükümetler degildir. ‘ tersine bu hükümet ler, borçlarin tahkimi ve tahkim edilen borç taksitleriyle faizle rinin ödenmesi konusunda ciddi gayretler göstermislerdir. Ancak, geçmis borç yükü tahkim edilirken, geçmisden ders almamis bir görünüm içinde, günü kurtarmak için, ne amaçla olursa olsun iç ve dis borçlanmalari tesvik etmek, bu borçlanmalarin vade ve faiz kosullari üzerinde durmamak, ve alinan borçlarin gelir yaratacak alanlar yerine cari harcamala ra yönelmesine göz yummak, ciddi tehlikelere yol açmakta dir.
1985 Yili bütçesinin durumu bir istisna degildir. Ayni sey, 1986 yili bütçesinde de sözkonusu olacaktir. Bütçe’de borç öde meleri kaleminin nisbi öneminin düsmesini sagliyacak tek im kan, vergi gelirlerini süratle yükseltmektir.Fakat Maliye ve Güm rük Bakani gibi tecrübeli bir vergicinin açiklamalari, kisa süre de vergi gelirlerini artirmanin imkansiz oldugunu teyit etmek tedir.
Unutulmamasi gereken bir baska nokta, yukarida sözü edi len oranlarin Bütçenin baslangiç rakkamlarina göre yapi lan hesaplamalari yansitmasidir. Genellikle yil ortalarinda ge lir yetersizliginden yatirim harcamalarinda tasarrufa gidilir. An cak, borç ödemelerinde tasarruf söz konusu olamaz. Açik an latimiyla, yil sonuna dogru, toplam bütçe harcamalari içinde yatinmharcamalarinin payinin % 18.2’nin altina düsmesi, bu na karsin borç ödemeleri payinin % 23.6’nin çok üzerine tir manmasi beklenmelidir.
Bu gelismeler, Türkiye’de ekonomik planlamanin önemini tekrar ön plana çikarmakta, fakat ne yazik ki, Hükümet so rumlulari buna görmemekte veya görmek istememektedirler.

 

Sende yorum yap