Bütçe dengesi enflasyonun kaderini belirleyecek

, , Sende yorum yap

2000 yilinin bütçe dengesi, enflasyonun kaderini belirleyecek. Ancak burada önemli olan bir nokta var: IMF’i memnun etmek, yapmis görünüyor gibi yapmak için kurulacak sahte denge hiç bir ise yaramayacak, sadece Türkiye’yi içeride ve disanda rezil edecek.
Iste bu nedenledir ki, su günlerde bütçenin nasil dengelenecegi çok önemli. Uç farkli yaklasim söz konusu:
(1) Hükümet enflasyonu düsürmede kararliligini gösterecek. IMF’in beklentisi dogrultusunda dengeyi kuracak ve koruyacak.
(2) Hükümet dengeyi enflasyonu düsürecek sekilde kuracak ama, dengeyi korumaya niyeti yok. Bunu bile bile, IMF ile stand by imzalamak ugruna simdilik kaydi ile dengede israrli görünecek.
(3) Hükümet riski göze alamayacak. IMF’i yaniltmamak için daha baslan-giçta siki bir denge kurulamayacagini görerek, enflasyonla mücadele isini erteleyecek. Anlasildigi kadari ile hükümet birinci ile ikinci yaklasim arasinda gidip geliyor. Bu yazinin altinda, 2000 yili için hükümetin arayisi ile IMF’in bekleyisleri arasindaki farki gösteren bir tablo bulacaksiniz.
2000 yili için IMF’in bekleyisleri:
(1) Faiz disi fazlaligin GSMH’nin yüzde 4 veya yüzde 5’e oraninda belirlenmesi,
(2) Bu yil GSMH’nin yüzde 15’ine yaklasmasi beklenen bütçe açiginin GSMH’nin yüzde 10’unun altina düsürülmesidir. –
Vergi geliri konusunda hükümetin tahminleri ile IMF’in bekleyisleri ara-
sinda fark yok. Genel bekleyis, bir kere alinacak verginin ve özellestirme gelirlerinin desteginde toplam bütçe gelirlerinin 29 katrilyon dolayinda gerçeklesebilecegi noktasinda.
Farklilik harcama kaleminde ortaya çikiyor. Hükümetin arayisi harcamalari 47 katrilyon lira içinde toplayabilmek. Halbuki IMF’in birinci senaryosunda harcamalarin 44 katrilyon liraya, ikinci senaryosunda 40 katrilyon liraya çekilmesi söz konusu.
IMF’in ikinci senaryosunda harcama kalemlerini küçültmeyi saglayan kalem, borç faizleri. IMF’in ikinci senaryosu, Türkiye’nin IMF ile stand-by anlasmasi imzalamasindan sonra dis borç kaynaklarina yönelebilecegi. Dis borç kaynaklarindan, yararlanabilen Türkiye’nin daha az iç borçlanmaya gidecegi. Hem iç borçlanma gereginin daralmasi hem de faiz oranlarinin düsmesi sonucu bütçenin faiz harcamalarina gidecek rakamin 16 katrilyon liraya gerileyebilecegi.
Bu se-naryoda bütçe açigi GSMH’nin yüzde 9. l’ine düsmektedir. Bir yilda açigin GSMH’nin yüzde 15’inden yüzde 9’una çekilmesinin de enflasyonu asagi çekmede etkili olacagina inanilmaktadir. Bütün bunlar kagit üzerinde kalmamasi gereken, pratige intikal etmesi gereken seyler. Türkiye’de hükümet bunlari konusmuyor, bunlara inanmiyor. Hükümetin inanmadigi konularda halkin güvenini nasil bekleyebilirsiniz: Halk güvenmedikçe, halk enflasyonun inecegine inanmadikça, kagit üzerinde ne dengeler kurulur ise kurulsun ise yaramayacaktir.
2000 bütçe dengesi (IMF’in iki farkli senaryosu)
1998 bütçe GSMH payi (%) 1999 tahmin GSMH payi (%) Hükümetin 2000 arayisi GSMH payi (%) Senaryo IMF’in 2000 bekleyisi GSMH payi (%) Senaryo II IMF’in 2000 bekleyisi GSMH payi (%)
Büyüme (%)
Deflatör (%) 03.8 . . 690 …….. -2.0 …. 5.0. …… 40.0. ……. ….. 5.0 .. …… 5.0 . ..40.0
Yil sonu enf. (%) ……..
Milli gelir (trilyon TL). ….54.0 53000 ……. 54.0 80000 …………. 25.0. 120.000. ………. 25.0.. 12000 ……… 25.0. 120.000.
Bütçe gelirleri ……. 11.736 ….. 22.1 . …16.000 ….. 20.0. ……… 29.000. ….. 24.0. …… 29.000.. …:..24.0 ….. 29.000. ….. 24.0
• Vergi geliri ………….
Harcamalar ……. ..9.350 15.500 ….. 17.6. ….. 29.3. …13.000 …27.900 ….. 16.2. ….. 34.8. ……… 22.500. ……… 47.000. ….. 18.7. ….. 39.1 . …… 22.500.. …… 44.000.. …… 18.7 …… 36.6 ….. 22.500. 40.000. ….. 18.7 ….. 33.3
• Personel …………….
• Faiz ……………………
• Diger ………………….
Faiz disi harcama …… ..3.870. . .6.190 ..5.440 ..9.310 …….. 7.3. ….. 11.7. …… 10.1. …… 17.6. ….. 7.045 …10.500 …10.355 …14.760 ……. 8.8. ….. 13.1. ….. 12.9. ….. 18.7. ……… 12.000. ……… 20.000. ……… 15.000. ……. 27.000. ….. 10.0. ….. 16.6. ….. 12.5. ….. 22.5. …… 10.000. …… 20.000. …… 14.000. …… 24.000. …….. 8.3 …… 16.6 …… 11.6 …… 20.0 ….. 10.000. ….. 16.000. ….. 14.000. … 24.000. ……. 8.3 ….. 13.3 ….. 11.6 ….. 20.0
Faiz disi fafcla ………..
. Bütçe acidi ..2.426. -3764 …….. 4.6. -71 ….1.240 -11900 …….. 1.5 -148 ……….. 2.000. -18000 …….. 1.6. 150 …….. 5.000. -15000 …….. 4.1 -125 …….. 5.000 -11 000 ……. 4.1 91

 

Sende yorum yap