BRÜT 3 BİN LİRA AVANS

, , Sende yorum yap

Türk-Is’in toplu is sözlesmeli isçilere ek zam isteginin büyük tepkiler yaratmasi ve Maliye Bakanligi ile Yüksek Hakem Ku-rulu’nun istege karsi çikmasi nedeniyle kamuoyundaki yaygin bekleyis yilbasina kadar bu konuda bir sonuç alinamayacagi idi.
19 Ekim Çarsamba aksami TRT’nin brüt 3 bin lira zam haberini vermesi bu bakimdan bir sürpriz etkisi yapti. Daha önce ek zamma karsi direnen Yüksek Hakem Kurulu’-nda, azinliktaki isçi temsilcileri acaba hangi yeni verilerle tezlerinin dogrulugunu saglamis ve çogunluktaki Hükümet ve isveren temsilcilerini ikna edebilmislerdi? Kuruldaki Hükümet ve isveren temsilcileri daha önce fiyat endeksleri konusunda yeterli ve dogru bilgiye sahip olmadiklarindan mi direnme gösteriyorlardi?
Bilindigi gibi Maliye Bakanligi isçi ücretlerine % 20 ek zam için gerekli para ile 100 bin kisiye ek is imkani yaratilabilecegi, isçi ücretlerinin mevcut seviyelerinin memur maaslarindan daha yukari düzeyde oldugu gerekçesi ile zam önerisine karsi çikiyordu. Isveren temsilcileri ise fiyat artislarinin % 20 dolayinda olmasi nedeniyle ek zamma gerek olmadigi, toplu sözlesme süresi bitmeden ek zam isteminin tartisilamayacagi isçi ücretlerinin Türk-Is’in iddia ettigi gibi düsük miktarlarda seyretmedigi görüsünde idiler. Türkiye Isveren Sendikalari Konfederasyonu “1982 yilinda bir isçinin eline geçen ortalama net ücretin 1563 lira 75 kurus” oldugunu açikliyordu.
Bütün bunlardan sonra Kasim ayindan itibaren 3 bin lira bürüt avans ödemesi kararinin alinmasinin tek bir nedeni vardir: Basbakan ve üst yönetim, öncelikle sosyal bir yaklasimla isçilerin enflasyon karsisindaki durumlarina bir ölçüde katkida bulunmak için; ve daha sonra politik bir yaklasimla, seçim ortaminda ve demokratik düzene geçis döneminde isçi kesiminin huzursuzlugunun bir problem yaratmasini önlemek için bir miktar zam yapilmasini uygun görmüslerdir. Yüksek Hakem Kurulu bu karara göre, zammi asgari sinirlarda tutabilecek formülü gelistirmis ve zammi açiklamistir. Unutmamak gerekir ki, Yüksek Hakem Ku-rulu’ndaki Hükümet ve isveren temsilcileri de insandir. Belli bir özel dönemde önemli görev yüklenen ve büyük sorumluluklar altina giren kisiler kurulun görevleri sona ererken, isçi kesimine bir iyi niyet gösterisi ihtiyacini da duymus olabilirler.
Yüksek Hakem Kurulu Baskani’nin ilk açiklamalarina göre, :espit edilen miktar % 20 zam niteligini tasimaktadir. Burada ilginç hesap sekilleri ortaya çikmaktadir. Bürüt 3 bin lira avans, brüt 15 bin lira ücrette % 20 zamdir. Türkiye Isverenler Sendikalari Konfederasyonu’nun günde net 1.563 liralik ücret ortalamasi dogru ise bu zam % 3 oranindadir. Türk-Is’in günlük net 691 liralik ortalama ücret hesabi dogru ise bu zam % 8.5 – % 9.0 dolayindadir.
Bir de zammin yükü konusundaki hesaplamalarda çeliskiler mevcuttur. TRT haberinde zamdan 2 milyon isçinin yararlanabilecegi belirtilmistir. Bilindigi gibi Türkiye’de sosyal sigorta kapsamindaki isçi sayisi bu rakam dolayindadir. Fakat sosyal sigorta kapsamindaki tüm isçilertoplu sözlesmedenyararlanamamaktadir. Kaba hesaplama ile kamu kesiminin ve özel kesimin Kasim ayindan itibaren bu karar nedeniyle 2’ser milyar lira fazla ödeme yapacagi söylenebilir. Baska bir anlatimla, ek zam kararinin etkisi, Kasim ayi basindan itibaren isçi kesiminin cebine her ay 2 milyar liralik net bir giristir. Piyasaya 2 milyar liralik ek talep çikisidir.
1983 yili bütçesine ücret ödemeleri nedeniyle 4 milyar liralik bir brüt yüktür.
Konu bu rakamlar açisindan degerlendirildiginde görül mektedir ki, isçi bakimindan yetersiz orandaki bir ek bile, isveren kesimine belli bir yük getirmekte, bütçe açigini büyütücü etki göstermekte ve küçük oranda da olsa enflasyon gidisini hizlandirici etki yapabilmektedir.

 

Sende yorum yap