Borsada “rekor” rekoru

, , Sende yorum yap

DUNYA’nin dünkü sayisinda birinci sayfasinin basligi
“Borsada rekor rekoru’ idi.
Borsa endeksi çarsamba günü 43.485’e tirmanmis.
Borsanin gelecegi konusunda tahminde bulunmak zor.
Ama ben bugün borsayi rekora götüren sartlari tahlil et-
mek istiyorum.
***
Türkiye’de normal olarak “alternatif yatirim alanlari ara-
sinda” dolanan bir fon birikimi mevcut. Buna ek olarak ta-
sarruf sahiplerinin küçük birikimleri var. Bunlar her ekono-
mide bulunan tip birikimler. Imkânlar… Türkiye’de “olagan
üstü sartlar nedeniyle” simdi önemli bir kaynak daha orta-
ya çikti: “Üretimden kaçan, yatirimdan kaçan fonlar.”
Ekonomide hareket baslasa, isler açilsa, bu fonlar, üreti-
me geri dönecek. Ertelenen yatirimlara harcanacak. Fakat
su arada bekleyis döneminde.
Olagan fonlar ile, olagan disi fonlar “alternatif yatirim
alanlari içinde en kazançli alana kayarlar.”
Türkiye’de alternatif yatirim alanlari nedir? Gayrimen-
kul’dür, altindir, dövizdir, banka mevduatidir, Hazine bono-
sudur. ‘
Likiditesi olmadigi için büyük birikimler gayrimenkule git-
miyor. Altin fiyati döviz fiyatina bagli. IMF ile hükümetin
yaptigi anlasma nedeniyle döviz fiyatinin belli bir koridor
içinde kalacagi varsayiliyor. Bankalardaki mevduatin cazi-
besi kalmadi. Hazine bonosunun su anda vadesi uzuyor,
faizi düsüyor.
O zaman kisa sürede en cazip yatirim alani olarak borsa
görülüyor.Bir çok kisi, “ekonomideki durgunluga” üretim ve yati-
rimlardaki gerilemeye karsin borsadaki hareketliligi anla-
makta zorluk çekiyor. Milli gelir düser, ülke fakirlesir, yati-
rimlar yapilmaz, üretim gerilerken acaba borsada hisse se-
netleri nasil artiyor?
Su anda borsa’daki hareketin kaynaginin “borsa kagitlari-
nin Türk Lirasi fiyatlari ile dolar degerleri arasindaki uyum-
suzluk” oldugu söyleniyor.
1) Genel olarak borsa endeksinin, geçen yilki dolar dege-
rini yakalayabilmesi için kagitlarin ortalama fiyatlari katlan-
masi gerekiyor.
1994 yili ocak ayinda borsa endeksi 29 bin iken bu ra-
kam o günün cari döviz kuru ile 2 ABD Dolari ediyordu.
Halbuki bugünün 43 binlik borsa endeksinin karsiligi sade-
ce 1 ABD Dolari. Demek ki, borsa endeksinin bir yil önce-
ki dolar düzeyini yakalayabilmesi için fiyatlarin katlanmasi
sart.2) Özellestirilecek KIT kagitlarinin ve baslica özel sektör
kagitlarinin Türk Lirasi degeri ile dolar degerleri arasinda
önemli fark var. Bu kagitlarin fiyatlarinda önemli yüksel-
melere imkân veriyor.
Iste bu tip iyimser beklentiler ve bu beklentilere güvene-
rek borsaya yatirim yapanlarin günlük kazançlari borsaya
ilgiyi borsaya yönelen fonlarin miktarini ve de günlük islem
hacmini artiriyor.
Borsada bir günde 15 trilyon liralik alim-satim gerçekles-
mesi önemli bir olay.
Borsayi sadece bir “spekülasyon meydani” olarak görme-
mek gerekir. Borsa, ekonomi için önemli bir fon kaynagi-
dir… Bugün ekonominin içinde bulundugu darbogaz sürüp
gitmeyecek. Bu darbogaz asildiginda, eger borsa bugünkü
hizinda faaliyetini sürdürür ise, yeni yatirimlar, üretim artisi
için fon sorunu ortadan kalkmis olacak.

 

Sende yorum yap