Borç Yükü Seçim Sonunda Gelecek Hükümet’i Ezer mi?

, , Sende yorum yap

Borç Yükü Seçim Sonunda Gelecek Hükümet’i Ezer mi?

Iç borç 80 milyar dolar, dis borç 118 milyar dolar. Seçim sonunda gelecek hükümet bu borç yükünün altinda
ezilecek…
Son zamanlarda bu konuda endiseler ortaya çikti. Seçime katilacak partilerin sorumlularina “Iktidar olursaniz
200 milyar dolar dolayindaki borcu nasil ödeyeceksiniz?” sorusu yöneltilir oldu.

Hazine eski müstesarlarindan iktisatçi Mahfi Egilmez, seçim sonunda iktidara gelecek hükümetin 200 milyar dolar
dolayinda degil de daha az bir borç yükünü çevirme sorumlulugunu tasiyacagi görüsünde.

Mahfi Egilmez, 27 Agustos 2002 tarihinde Radikal’deki kösesinde su hesaplari yapti:
– 118 milyar dolarlik dis borcun 44 milyar dolarlik bölümü özel sektör borcu. 18 milyar dolarlik kismi Almanya’daki
Türk-ler’in mevduati. Buna göre bir ayiklama yapilir ise geriye 56 milyar dolar kalir.
Bu borçlarin tamaminin seçim sonunda- ödenmesi söz konusu degil. Dis borçlar yeniden borçlanma ile döndürülüyor.
Sorun iç borçlarda. Bu konuda da Mahfi Egilmez su açiklamayi yapiyor.

Toplam 130 katrilyon liralik iç borç stokunun 73 katrilyon lirasi nakden satilmis. Gerisi yaz deftere hesabi
içinde kamu kurum ve kuruluslarina verilenler. Bu tutarin yaklasik 10 katrilyon liralik bölümü l yil vade tasiyor.
Yani 2003 Temmuz’una kadar bir sorun olusturmuyor. 13 katrilyon liralik bölümü 2 yil vadeli. Yani 2004 Temmuz’una
kadar sorun degil. 17 katrilyon liralik bölümü ise 3 ve 4 yil vade tasiyor, l yildan kisa vadeli oldugu için tamami
gelecek yila sorun olacak bono tutari ise 33 katrilyon lira. Demek ki 2002 Temmuz verileriyle bakarsak iktidara
gelecek partinin l yil içinde ug-irasmasî1 gereken iç borç sorunu 43 katrilyon liradir.

Yani bugünkü kurla yaklasik 26 milyar dolar. Kamu kesiminin 2003 yili dis borç servisi olan 12 milyar dolari da bunun
üzerine ekler ve toplam servisin devam eden borçlanma nedeniyle yil sonuna kadar bir miktar daha artacagini
düsünürsek, 2003 yilinda toplam 40 milyar dolar dolayinda bir borç servisiyle karsi karsiya oldugumuz anlasilir.
Dolayisiyla seçim sonrasinda ugrasacagimiz sorun ilk agizda 40 milyar dolardir. Üstelik bunun dörtte üçüne yakin
bir bölümü geçtigimiz yillarda oldugu gibi yeni iç borçlanmalarla yenilenecektir.

Oysa TV ekranlarinda izledigimiz siyasetlerin neredeyse tümü bu ayrintilari ya bilmiyor ya da ihmal ediyor ve hepimizin 207 milyar dolarlik toplam tutarindan derhal sorumlu oldugumuz anlamina gelecek sözler ediyorlar. Kendilerine yöneltilen “207 milyar dolarlik borcu nasil çözeceksiniz?” sorusuna vadelere yayili toplam borç stokunu sanki gelir gelmez çözmek zorun-daymislar gibi yanit vermeye çalisiyorlar.

Yani diyemiyorlar ki kardesim bir kere kamu kesimi borcu 207 milyar dolar degil 136 milyar dolar. Üstelik bunun vadeleri var. Hepsi gelecek yilda çözümlenmek zorunda degil. Gelecek yilda ugrasmaniz gereken miktar 40 milyar dolar dolayinda. Üstelik
yeniden borçlanmamak, yani bu miktann büyük bölümünü gelecek yillara yaymamak gibi bir durum da yok. Önemli
olan gelen borç vadesi daha düsük faizi borçlanmayla uzatabilmek!

Gerçek boyutunu bilmedigimiz sorunlari çözemeyiz. Çözüm önerisinin inandiriciligi, sorunun ne oldugunu tam
olarak anlamis olmaktan geçer. Türkiye, geçmisteki krizlerin çoguna, boyutunu bilmedigi sorunlari çözmeye
çalisirken girdi.
Borç stokunun vade yapisi
(2002 Temmuz; Trilyon TL.)
Ort.vadeye
Miktar Pay % Kalan ay
Genel toplam 130.375.517 100.0 36.7
Nakden satilan 73.051.893 56.0 14.2
Tahvil 40.080.305 30.7 22.2
1 Yil 9.290.215 7.1 5.1
Kirik vade (1 yil-2 yil) 894.752 0.7 15.3
2 Yil 12.806.111 9.8 17.5
Kirik vade (2 yil-3 yil) 213.593 0.2 0.5
3 Yil 4.415.639 3.4 19.2
4 Yil 7.625.441 5.8 37.0
5 Yil 4.834.554 3.7 48.8
Bono 32.971.588 25.3 4.5
1-3 ay 3.805.961 2.9 1.6
Kirik vade (3 ay-6 ay) 9.706.008 7.4 3.8
6 ay 1.541.598 1.2 2.3
Kirik vade (6 ay-9 ay) 11.092.017 8.5 3.6
9 ay 0.0
Kirik vade (9 ay-1 yil) 6.826.004 5.2 8.9
Nakit disi satilan 57.323.623 44.0 65.5

 

 

Sende yorum yap