Bekleyiş ekonomisi

, , Sende yorum yap

6KASIM 1983 tarihinden bu yana is çevrelerini bekleyisler yönlendirmektedir. Gerçekte bekleyis, seçim öncesi dönemde baslamistir. Seçim öncesinde istemeden de olsa uygulamalarin yavaslamasi, etkenligini kaybetmesi is aleminin, seçimin alternatif sonuçlarini degerlendirerek bekleyise girmelerine neden olmustur. 6 Kasim 1983 tarihinde seçimleri Özal’in kazandiginin belli olmasindan sonra, Özal’in daha önceki dönemlerinden bilinen görüs ve davranislarini degerlendirenler, belli varsayimlara dayali modeller kurmaya ve bu modeller çerçevesinde faaliyetlerini yönlendirmeye baslamislardir.
O* * ZAL’in 1960’li yillarin ikinci yarisinda Devlet Planlama Teskilati’ndaki uygulamalari, ile 1980-1982 yillari arasinda hükümetlerde görevli iken yaptiklari ve nihayet seçim öncesi dönemdeki konusmalari, isadamlarinin bekleyislerini belli bir yöne sevketmektedir. Özal’in partisinin yeni bir parti olmasina, partide görev alan kisilerin ve seçilen milletvekillerinin nasil bir model kuracaklari bilinmemesine ragmen, Özal’in kisiliginin özelligi dikkate alinarak, tüm bekleyisler Özal faktörüne dayandirilmaktadir.
SEÇIMLERDEN bu yana Özal’in uygulamayi düsündügü ekonomi politikalarina iliskin açiklamalar yapmaktan kaçinmasina karsin, is_ alemi, Özal’in neyi, nasil yapacagini bilir bir hava içindedir. Ozal disinda gelistitilen model o kadar gerçekçi bir havaya büründürülmüstür ki, daha hükümet kurulmadan, hükümet programi belli olmadan, Özal neler yapacagini açiklamadan, önümüzdeki 5 yilin ekonomi sisteminin belirlendigi varsayilmaktadir. Bundan sonraki bekleyis, Ozal m biran önce uygulamaya geçmesidir.
F AIZ politikasi tespit edilmeden ve açiklanmadan, is çevreleri bekleyislere dayali bir model gelistirmistir. Bu modele göre faizler serbest birakilmayacak, fakat yükseltilecektir. Yükselen faizler hangi orana kadar çikabilir? Bu sartlarda üretim ve satislar nasil düzenlenmelidir? Is çevreleri kurduklari modeli isleterek, bu bekleyislere uygulamaya geçmistir bile… Ayni sekilde ihracata daha iyi imkânlar taninacagi, döviz fiyati tes-pitinde daha cesur davranilacagi beklenmektir. Bu bekleyisler dogrultusunda, ihracat gerçeklesmeleri geciktirilmekte, ekonomide bütün hesaplar dolar kurunun 325 lira dolayina çikacagi varsayimina göre yapilmaktadir. Özal’in siki para politikasi uygulamasi beklenmektedir. Bu bekleyis dogrultusunda, paranin “bulunmaz ve pahali” olacagi dikkate alinarak is çevreleri yeni düzenlemelere yönelmistir.
BU gelismelerin olumlu ve olumsuz yanlari vardir. Olumlu yan, Özal’in is çevrelerinde uyandirdigi güçlü imajdir. Özal, ne yapacagi belli ve ekonomik görüsleri is çevrelerinde açiklikla bilinen, görüslerini mutlaka uygulayabilecek bir kisi olduguna inanilan basbakan olarak ise baslamaktadir. Gelismelerin olumsuz yani, uzun süreli hükümet bosluklarinin ve belirsizliklerin ekonomide yarattigi tahribattir. Ekonominin bekleyislere göre degil de, belirli ve kesinlesmis politikalar dogrultusunda çalismasi, istikrar ve gelisme bakimindan zorunludur. Sorumlu devlet adamlarinin sahsi görüs ve davranislari dogrultusunda ekonomik yapinin nasil degisebilecegini tahmin etmeye çalisan, sonra bu tahminlere göre kendi isini yürüten isadaminin, uzun vadeli ve ekonomik büyüklükte projelere yönelmesi, bu tip projeler için ciddi yatirimlar gerçeklestirmesi imkânsizdir.

 

Sende yorum yap