Bayram münasebetiyle enflasyonda tenzilat

, , Sende yorum yap

Bayram öncesi günlerde Istanbul Ücretliler Geçinme Endek sine göre, Agustos ayinda fiyat artislarinin binde sekize düstügü açiklandi. Bu sürpriz haber,ücretlileri etkileyen enflasyonun inise geçtiginin isareti olarak kabul edilerek sevinç uyandirdi. Acaba Agustos ayinda fiyat artislarinin binde sekize düsmesi mümkün müdür?Geçinme Endeksinin hesaplari binde sekiz fiyat artisini gösterince, fiyatlar gerçekten düsmüs olur mu?
Istanbul Ücretliler Geçinme Endeksi, Ocak ayinda %2.9, Subat ayinda 2.7, Mart ayinda 2.4 artmis, Nisan ayinda artis %8.2’ye siçramis, sonra sirasiyla %5.2, %4.8 artis gös termisti. Temmuz ayi artisi %2.7 idi. Fiyatlar yedi ay böyle gittikten sonra acaba sekizinci ay neden ve nasil geriledi?
Endeksi düzenleyenlerin açiklamalarina göre, Agustos ayinda giyim ve ev esyasi fiyatlari %2.3 oraninda azalirken, isitma ve aydinlatma giderlerinde %7.6 artis oldu. Gida maddeleri fiyatlari endeksinde ise %1.1 oraninda yükselis kaydedildi. Kira ve ev bakim giderlerinde bir degisiklik olmadi. Taze sebze, zeytinyagi, patates, sogan ve yas meyve fiyatlarinda azalis ol du. Fakat böbrek, koyun eti, sigir eti, balik, tavuk, sucuk, sadeyag, pirinç, kuru fasulye, nohut, mercimek, bulgur, zeytin, beyaz peynir, yumurta ve kahve fiyatlarinin belli oranda artmasi sonucu, tüketici fiyatlari artisi binde sekiz olarak gerçek lesti.
Türkiye’de yasayanlarin bu güzel ve inandirici açiklamalari kabullenmeleri acaba mümkün müdür?Agustos ayinda tü keticiyi etkileyen enflasyon, sebze ve meyve fiyatlari ucuzladi diyerek, %2.7’lerden birden bire binde sekizlere nasil iner? Agustos ayinda ABD Dolari %1.7, Bati Alman Marki %2.0, Isviçre Frangi %4.0 deger kazanmistir. Türk Lirasinin deger kaybi, ithal mallari ve özellikle petrol fiyatlari nedeniyle hemen ekonomiyi etkilemistir. Kira ve ev bakim giderleri duraklama biryana öncekinden daha hizli gelisme göstermistir. Süt, yumurta, et, makarna, kuru bakliyat fiyatlari anormal ölçülerde artmistir. Bütün bu gerçekleri bir yana atip, “yas meyve ve sebze fiyatlari ucuzladi” diyerek, Agustos ayi için genel endeksi bin de sekizlere düsürmek, endeksler hakkinda ciddi kuskulara neden olmaktadir.
Türkiye’de endekslerin yapisi ve hazirlanis sekilleri devamli tartisma konusudur. Gerçegine ölçüde yansittiklari hakkin da süpheler dile getirilir. Bu tartismalarin hepsinde belli haki kat payi vardir. Ancak, önemli olan, endekslerdeki nisbi degismelerdir. Söyle ki:-endeksin yapisi ne kadar hatali olursa ol sun, mal seçimi ne kadar yanlis yapilirsa yapilsin, eger her ay ayni esaslara uyuluyor ise, endeksin degisiminin belli bir tutarlilik içinde, gelismeleri yansitmasi normaldir. Normal olmayan gelisme çizgisinin belirgin göstergeleri ters yönde seyretmesidir.
Agustos ayinda yas meyve ve sebze disinda tüm gida mad delerinde % 15 – %20’ye kadar siçrayan % 5’in altina düsme yen fiyat ayarlamalari yapilmistir. Dayanikli tüketim mallan fiyatlarinda bile siçramalar görülmüstür. Tenzilatli satis, programi uygulayan kuruluslar disinda giyim esyasi fiyatlari artmistir. Bütün bu gelismelere ragmen, “herne kadar fiyat artislari bir gerçek ise de, endekslerde gerileme egilimi görülüyor” iddiasini ortaya atmak çok cesur bir davranistir.
Istanbul Ücretliler Geçinme Endeksine Devlet Istatistik Ensti-Itüsü ve Hazine ve Dis Ticaret Müstesarligi endekslerinin de teyit etmesini beklemek normaldir. Tüm tüketicilerimize “bayram münasebetiyle enflasyonda yapilan tenzilat” kutlu olsun.

 

Sende yorum yap