Bankaların döviz alım-satımı

, , Sende yorum yap

BANKALARIN döviz alim satiminda yeni uygulamanin ilk haftasi sonunda dolarin fiyati bankalarda 307. lira 35 kurusa, Tahtakale’de 330 liraya yükseldi. Bilindigi gibi, bir hafta önce, kararlarin açiklanmasiyla ortaya çikan saskinlik ortaminda, Tahtakale’de dolar fiyati 300 liraya kadar gerilemisti. Döviz alim satiminda bankalara, Merkez Bankasi’nca açiklanan döviz fiyatlarina göre % 6’lik bir fark uygulama imkaninin taninmasindan sonra, hemen bütün bankalarin bu imkani sonuna kadar kullanarak döviz toplama yarisina girdikleri görülmüstür. Döviz kit ve talebi yüksek bir mal niteligini tasidigindan bankalarin fiyat araciyla rekabete girismeleri normaldir. Ancak daha ilk hafta sonunda bu uygulamanin Türk parasi degerinde % 6 dolayinda bir “örtülü devalüasyon” niteligini almasi Merkez Bankasi’ni rahatsiz etmektedir. Bu nedenle, Merkez Bankasi her gün yaptigi deger ayarlamalarini bir süre geciktirmistir. Bu erteleme ne kadar devam edebilir? Herhalde, % 6’lik farkin sinirina gelindiginde veya daha önce eskisi gibi günlük ayarlamalarin sürdürülmesi zorunlulugu belirecektir.
ANLASILDlGl kadari ile Merkez Bankasi yetkilileri Ziraat Bankasi’ni bu konuda düzenleyici bir müessese olarak kullanmayi düsünmektedirler. Basina yansiyan haberlere göre uygulamanin fiili bir devalüasyona dönüsmesini önlemek amaciyla Ziraat Bankasi’nin, diger bankalarin altinda bir alim-satim fiyati saptamasi saglanacaktir. Geçen hafta diger bankalar dolari 307.35 liraya satarken, Ziraat Bankasi’nin satis fiyati 307 lira olmustur. Ziraat Bankasi dolari % 5.3 fark ilâ satmistir. Buna karsilik diger bankalar 303 liradan dolar alirken, Ziraat Banka-si dolar alis fiyatini 299 lira olarak ilan etmistir.
DOLAR satma durumunda olanlarin en iyi fiyattan imkanlarini degerlendirme arayislari normaldir. Eger bankalara fazla miktarda dolar gelebilse bu farklar önem tasimayabilir. Fakat bankalara dolar gelisinin simdilik çok yavas oldugu bildirilmektedir. Bu yüzden geçtigimiz hafta, uygulamanin ilk günlerinde, bankalarin dolar almaya istekli, fakat satmada nazli bir bankalarin dolar almaya istekli, fakat satmada nazli bir görünüm içinde olduklari bildirilmektedir. Bütün bunlara ek olarak hafta sonunda ” Merkez Bankasi’nin sadece kamu kesiminin ithalatina aracilik edecegi, özel kesimin tüm ithalatinin ticaret bankalari araciligiyla gerçeklestirilecegi” açiklanmistir.
MERKEZ Bankasi yetkililerine göre, ticaret bankalari, kendilerine intikal eden dövizin % 20’sini Merkez Bankasi’na devretme mükellefiyetleri sonucu her ay Merkez Bankasi’na yaklasik olarak 100 milyon dolar satacaklardir. Ticaret bankalari % 6’lik fark uygulayabilme serbestisine dayali olarak, dövizi hangi fiyattan satin alirlarsa alsinlar Merkez Bankasi’na resmi fiyattan satmak zorundadirlar. Ticaret bankalari dolari en yüksek fiyattan toplayip resmi fiyattan Merkez Bankasi’na satarlar ise, l ayda devredecekleri 100 milyon dolarda 2 milyar Türk Lirasi fiyat farkini zarar olarak bölüsme durumunda kalacaklardir. Bu zararin ortadan kalkmasi veya azalmasi, dolar degerindeki artisin bir ayda % 6 olmasina veya bu orana yaklasmasina baglidir.
UYGULAMADAKI aksakliklarin, düzeltilmesi, bankalann za- rarlarinin telafisi mümkündür. Esas sorun, bankalara dö-• viz akisinin sürekli olmasi ve artmasidir. Aksi halde bankalarin önünde döviz kuyrugu olusmasa bile, kendilerine öncelikle döviz satilmasi için tavassut arayan kisilerin çogaldigi görülecektir.

 

Sende yorum yap